๔. วิชยาสูตร

อรรถกถาวิชยาสูตรที่ ๔

ในวิชยาสูตรที่ ๔ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :-

บทว่า ปญฺจงฺคิเกน ความว่า ประกอบด้วยองค์ ๕ อย่างนี้ คือ อาตตะ กลองที่หุ้มหนังหน้าเดียว วิตตะ หุ้มทั้งสองหน้า คือตะโพน อาตตวิตตะ หุ้มทั้งหมดมีบัณเฑาะว์เป็นต้น ฆนะ คือฆ้อง สุสิระ ปี่และสังข์เป็นต้น.

บทว่า นิยฺยาตยามิ ตุยฺเหว ความว่า เราจะให้ดนตรีทั้งหมดแก่ท่านเท่านั้น.

บทว่า มาร น หิ เตน อตฺถิกา ความว่า เราไม่ต้องการดนตรีนั้น.

บทว่า ปูติกาเยน ความว่า กายแม้มีวรรณะดังทองคำ ก็ยังชื่อว่าเป็นกายเน่า เพราะอรรถว่าไหลเข้าไหลออกเป็นนิตย์ เพราะฉะนั้น วิชยาภิกษุณีจึงกล่าวอย่างนั้น.

บทว่า ภินฺทเนน ได้แก่ มีอันแตกไปเป็นสภาวะ.

บทว่า ปภงฺคุนา ได้แก่ ถึงความแหลกเป็นผุยผงเป็นธรรมดา.

บทว่า อฏฺฏิยามิ แปลว่า อึดอัดอยู่.

บทว่า หรายามิ แปลว่า ระอาอยู่.

บทว่า สนฺตา สมาปตฺติ ความว่า โลกิยสมาบัติ ๘ อย่าง ท่านกล่าวว่าสงบ เพราะสงบโดยอารมณ์ และสงบโดยองค์.

บทว่า สพฺพตฺถ ได้แก่ ในรูปภพและอรูปภพทั้งหมด.

วิชยาภิกษุณีจึงกล่าวว่า แม้ความมืดคืออวิชชาเรากำจัดได้แล้ว ในฐานะทั้งปวงเหล่านี้คือในกามภพ ที่ยึดถือเอาแล้ว เพราะถือเอาภพ ๒ เหล่านั้น และในสมาบัติ ๘. จบอรรถกถาวิชยาสูตรที่ ๔