๒. คารวสูตร
เล่มที่ ๑๕ · ข้อ ๕๕๙ · บรรทัด ๔๔๘๓
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
2. Gāravasuttavaṇṇanā
Dutiye udapādīti ayaṃ vitakko pañcame sattāhe udapādi. Agāravoti aññatarasmiṃ gāravarahito, kiñci garuṭṭhāne aṭṭhapetvāti attho. Appatissoti patissena rahito, 3- kiñca jeṭṭhakaṭṭhāne aṭṭhapetvāti attho.
Sadevaketiādīsu saddhiṃ devehi sadevake. Devaggahaṇena cettha mārabrahmesu gahitesupi māro nāma vasavattī sabbesaṃ upari saṃvatteti, brahmā nāma mahānubhāvo ekaṅguliyā ekasmiṃ cakkavāḷe 4- ālokaṃ pharati. Dvīhi dvīsu .pe.
@Footnote: 1 abhi. vibhaṅga. 35/826-7/417 ñāṇavibhaṅga, khu.paṭi. 31/282-3/131 ñāṇakathā (syā)
@2 i. so hi mayā 3 cha.Ma., i. patissayarahito 4 cha.Ma., i. cakkavāḷasahasse Dasahi aṅgulīhi dasasupi cakkavāḷasahassesu ālokaṃ pharati, so iminā sīlasampannataroti vattuṃ mā labhatūti 1- samārake sabrahmaketi visuṃ vuttaṃ. Tathā samaṇā nāma ekanikāyādivasena bahussutā sīlavanto paṇḍitā, brāhmaṇāpi vatthuvijjādivasena bahussutā paṇḍitā, te iminā sīlasampannataranti vattuṃ mā labhatūti sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāyāti vuttaṃ. Sadevamanussāyāti idaṃ pana nippadesato dassanatthaṃ gahitameva gahetvā vuttaṃ. Apicettha purimāni tīṇi padāni lokavasena vuttāni, pacchimāni dve pajāvasena. Sīlasampannataranti sīlena sampannataraṃ, adhikataranti attho. Sesesupi eseva nayo. Ettha ca sīlādayo cattāro dhammā lokiyalokuttarā kathitā, vimuttiñāṇadassanaṃ lokiyameva. Paccavekkhaṇañāṇaṃ hetaṃ.
Pāturahosīti "ayaṃ satthā avīcito yāva bhavaggā sīlādīhi attano 2- adhikataraṃ apassanto `mayā paṭividdhaṃ navalokuttaradhammameva sakkatvā garuṃ katvā upanissāya viharissāmī"ti cinteti, kāraṇaṃ bhagavāpi cantetipi, atthavisesaṃ 3- cinteti, gacchāmissa ussāhaṃ janessāmī"ti cintetvā purato pākaṭo ahosi, abhimukhe aṭṭhāsīti attho.
Vihariṃsu viharanti cāti ettha yo vadeyya "viharantīti vacanato paccuppannepi bahū buddhā"ti, so "bhagavāpi bhante etarahi arahaṃ sammāsambuddho"ti iminā vacanena paṭibāhitabbo.
"na me ācariyo atthi sadiso me na vijjati
sadevakasmiṃ lokasmiṃ natthi me paṭipuggalo"ti 4- ādīhi panassa suttehi aññesaṃ buddhānaṃ abhāvo dīpetabbo. Tasmāti yasmā sabbepi buddhā saddhammagaruno, tasmā. Mahattamabhikaṅkhatāti mahantabhāvaṃ patthayamānena. Saraṃ buddhāna sāsananti buddhānaṃ sāsanaṃ sarantena. Dutiyaṃ.
@Footnote: 1 Sī. labhantūti 2 cha.Ma. attanā
@3 cha.Ma. atthaṃ vuḍḍhivisesaṃ, Sī. atthavuḍḍhivisesaṃ, ṭīkā. atthaṃ vuḍḍhiṃ visesaṃ
@4 vinaYu. mahā. 4/11/11 pañcavaggiyakathā, Ma. mū. 12/285/246 pāsarāsisutta
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๑๑ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด