๙. ตุทุพรหมสูตร

๙. *- ตุทุพฺรหฺมสุตฺตวณฺณนา

นวเม อาพาธิโกติ "สาสปมตฺตีหิ ปีฬกาหี"ติอาทินา นเยน อนนฺตรสุตฺเต อาคเตน อาพาเธน อาพาธิโก. พาฬฺหคิลาโนติ อธิมตฺตคิลาโน. ตุทูติ ๑- โกกาลิกสฺส อุปชฺฌาโย ตุทุตฺเถโร นาม อนาคามผลํ ปตฺวา พฺรหฺมโลเก นิพฺพตฺโต. โส ภุมฺมฏฺฐกเทวตา อาทึ กตฺวา "อยุตฺตํ โกกาลิเกน กตํ อคฺคสาวเก อนฺติมวตฺถุนา อพฺภาจิกฺขนฺเตนา"ติ ปรมฺปราย พฺรหฺมโลกสมฺปตฺตํ โกกาลิกสฺส ปาปกมฺมํ สุตฺวา "มา มยฺหํ ปสฺสนฺตสฺส ๒- วราโก นสฺสิ, โอวทิสฺสามิ นํ เถเรสุ จิตฺตปสาทตฺถายา"ติ อาคนฺตฺวา ตสฺส ปุรโต อฏฺฐาสิ. ตํ สนฺธาย วุตฺตํ "ตุทุปจฺเจกพฺรหฺมา"ติ. เปสลาติ ปิยสีลา. โกสิ ตฺวํ อาวุโสติ นิปนฺนโกว กวรกฺขีนิ อุมฺมิเลตฺวา เอวมาห. ปสฺส ยาวญฺจ เตติ ปสฺส ยตฺตกํ ตยา อปรทฺธํ, อตฺตโน นลาเต มหาคณฺฑํ อปสฺสนฺโต สาสปมตฺตาย ปีฬกาย มํ โจเทตพฺพํ มญฺญสีติ อาห.

อถ นํ "อทิฏฺฐิปตฺโต อยํ วราโก, คิลวิโส วิย กสฺสจิ วจนํ น กริสฺสตี"ติ ญตฺวา ปุริสสฺส หีติอาทิมาห. ตตฺถ กุธารีติ ๓- กุธาริสทิสา ผรุสา วาจา. ฉินฺทตีติ กุสลมูลสงฺขาเต มูเลเยว นิกนฺตติ. นินฺทิยนฺติ นินฺทิตพฺพํ ทุสฺสีลปุคฺคลํ. ปสํสตีติ อุตฺตมตฺเถ สมฺภาเวตฺวา ขีณาสโวติ วทติ. ตํ วา นินฺทติ โย ปสํสิโยติ โย วา ปสํสิตพฺโพ ขีณาสโว, ตํ อนฺติมวตฺถุนา โจเทนฺโต "ทุสฺสีโล อยนฺ"ติ วทติ. วิจินาติ มุเขน โส กลินฺติ โส ตํ อปราธํ มุเขน วิจินาติ นาม. กลินา เตนาติ เตน อปราเธน สุขํ น วินฺทติ. นินฺทิยปสํสาย หิ ปสํสิยนินฺทาย จ สมโกว วิปาโก.

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. ตุรูติ ๒ ฉ.ม. ปสฺสนฺตสฺเสว ๓ ฉ.ม., อิ. กุฐารี

@* ฉ.ม. กตโมทก... * ฉ.ม. ตุรู...

สพฺพสฺสาปิ สหาปิ อตฺตนาติ สพฺเพน สเกนปิ อตฺตนาปิ สทฺธึ โย อกฺเขสุ ธนปราชโย นาม, อยํ อปฺปมตฺตโก อปราโธ. โย สุคเตสูติ โย ปน สมคฺคเตสุ ปุคฺคเลสุ จิตฺตํ ปทูสเย, ๑- อยํ จิตฺตปโทโสว ตโต กลิโต มหนฺตตโร ๒- กลิ.

อิทานิ ตสฺส มหนฺตตรภาวํ ทสฺเสนฺโต สตํ สหสฺสานนฺติอาทิมาห. ตตฺถ สตํ สหสฺสานนฺติ นิรพฺพุทคณนาย สตสหสฺสํ. ฉตฺตึสตีติ อปรานิ ฉตฺตึสติ นิรพฺพุทานิ. ปญฺจ จาติ อพฺพุทคณนาย จ ๓- ปญฺจ อพฺพุทานิ. ยมริเย ครหีติ ยํ อริเย ครหนฺโต นิรยํ อุปปชฺชติ, ตตฺถ เอตฺตกํ อายุปฺปมาณนฺติ. นวมํ.