๒. อักโกสกสูตร

๒. อกฺโกสสุตฺตวณฺณนา

ทุติเย อกฺโกสกภารทฺวาโชติ ภารทฺวาโชว โส, ปญฺจมตฺเตหิ ปน คาถาสเตหิ ตถาคตํ อกฺโกสนฺโต อาคโตติ "อกฺโกสกภารทฺวาโช"ติ ตสฺส สงฺคีติกาเรหิ นามํ คหิตํ. กุปิโต อนตฺตมโนติ "สมเณน โคตเมน มยฺหํ เชฏฺฐกภาตรํ ปพฺพาเชนฺเตน ชานิ กตา, ปกฺโข ภินฺโน"ติ โกเธน กุปิโต โทมนสฺเสน จ อนตฺตมโน หุตฺวาติ อตฺโถ. อกฺโกสตีติ ๑- "โจโรสิ, พาโลสิ มูโฬฺหสิ, โอฏฺโฐสิ, โคโณสิ, คทฺรโภสิ, เนรยิโกสิ, ติรจฺฉานคโตสิ, นตฺถิ ตุยฺหํ สุคติ, ทุคฺคติเยว ตุยฺหํ ปาฏิกงฺขา"ติ ทสหิ อกฺโกสวตฺถูหิ อกฺโกสติ. ๑- ปริภาสตีติ "โหตุ มุณฺฑกสมณ, `อทณฺโฑ อหนฺ'ติ กโรติ, อิทานิ เต ราชกุลํ คนฺตฺวา ทณฺฑํ อาโรเปสฺสามี"ติอาทีนิ วทนฺโต ปริภาสติ นาม.

สมฺภุญฺชตีติ เอกโต ภุญฺชติ. วีติหรตีติ กตสฺส ปฏิการํ กโรติ. ภวนฺตํ โข โคตมนฺติ กสฺมา เอวมาห? "ตเวเวตํ พฺราหฺมณ, ตเวเวตํ พฺราหฺมณา"ติ กิรสฺส สุตฺวา "อิสโย นาม กุปิตา สาปํ ๒- เทนฺติ กีสวจฺฉาทโย วิยา"ติ อนุสฺสววเสน "สปติ มํ มญฺเญ สมโณ โคตโม"ติ สาปภยํ ๓- อุปฺปชฺชิ. ตสฺมา เอวมาห.

ทนฺตสฺสาติ นิพฺพิเสวนสฺส. ตาทิโนติ ตาทิลกฺขณปตฺตสฺส. ตสฺเสว เตน ปาปิโยติ ตสฺเสว ปุคฺคลสฺส เตน โกเธน ปาปํ โหติ. สโต อุปสมฺมตีติ สติยา สมนฺนาคโต หุตฺวา อธิวาเสติ. อุภินฺนํ ติกิจฺฉนฺตานนฺติ อุภินฺนํ ติกิจฺฉตํ. ๔- อยเมว วา ปาโฐ. โย ปุคฺคโล สโต อุปสมฺมติ, อุภินฺนมตฺถํ จรติ ติกิจฺฉติ สาเธติ, ตํ ปุคฺคลํ ชนา พาโลติ มญฺญนฺติ. กีทิสา ชนา? เย ธมฺมสฺส อโกวิทาติ. ๕- ธมฺมสฺสาติ ปญฺจกฺขนฺธธมฺมสฺส วา จตุสจฺจธมฺมสฺส วา. อโกวิทาติ ตสฺมึ ธมฺเม อกุสลา อนฺธพาลปุถุชฺชนา. ทุติยํ.

@เชิงอรรถ: ๑-๑ ฉ.ม. "โจโรสิ, พาโลสิ, มุโฬฺหสิ, เถโนสิ, โอฏฺโฐสิ, เมณฺโฑสิ, โคโณสิ,

@คทฺรโภสิ, ติรจฺฉานคโตสิ, เนรยิโกสี"ติ ทสหิ อกฺโกสวตฺถูหิ อกฺโกสติ.

@๒ ฉ.ม. ลปนํ ๓ ฉ.ม., อิ. มหพฺภยํ ๔ ฉ.ม. ติกิจฺฉนฺตํ, อิ. ติกิจฺฉนฺตานํ

@๕ ฉ.ม., อิ. อโกวิทา