๗. ทุกกรสูตร

๗. ทุกกรสูตร

ว่าด้วยสมณธรรมที่ทำได้ยาก

เทวดากล่าวว่า

สมณธรรม คนไม่ฉลาดทำได้ยาก อดทนได้ยาก

เพราะสมณธรรมนั้นมีความคับแคบมาก

สำหรับคนพาลที่อาศัยอยู่

@เชิงอรรถ :

@๑ อริยมรรค ในที่นี้หมายถึงโลกุตตรมรรค (สํ.ส.อ. ๑/๑๖/๓๕)

@๒ อริยมรรค ในที่นี้หมายถึงโลกิยมรรคและโลกุตตรมรรค (สํ.ส.อ. ๑/๑๖/๓๕)

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า

คนพาลประพฤติสมณธรรมเป็นเวลานาน

หากไม่ห้ามจิต เขาตกอยู่ในอำนาจแห่งความดำริ

ก็จะพึงติดขัดในทุกบท ๑-

หากภิกษุยับยั้งความวิตกในใจไว้ได้

เหมือนเต่าหดอวัยวะไว้ในกระดองของตน

ก็จะไม่มีตัณหาและทิฏฐิอาศัย ไม่เบียดเบียนสัตว์อื่น

ดับสนิทแล้ว ไม่พึงว่าร้ายใคร

ทุกกรสูตรที่ ๗ จบ

๘. หิริสูตร

ว่าด้วยหิริ

เทวดากล่าวว่า

คนผู้กีดกัน(อกุศลธรรม)ได้ด้วยหิริ มีอยู่น้อยในโลก

ภิกษุใดหลบหลีกนินทาได้ ตื่นตัวอยู่

เหมือนม้าชั้นดีหลบแส้ได้

ภิกษุเช่นนั้นมีอยู่น้อย ๒-

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า

ภิกษุเหล่าใดผู้กีดกัน(อกุศลธรรม)ได้ด้วยหิริ

มีสติ ประพฤติธรรมอยู่ทุกเมื่อ ถึงที่สุดแห่งทุกข์ ๓-

ย่อมดำเนินไปอย่างสม่ำเสมอในที่ที่ไม่สม่ำเสมอ

ภิกษุเหล่านั้นมีอยู่น้อย

หิริสูตรที่ ๘ จบ

@เชิงอรรถ :

@๑ บท ในที่นี้หมายถึงอารมณ์หรืออิริยาบถ ผู้ติดขัดในทุกบท คือ ผู้ติดขัดอยู่ในอารมณ์หรืออิริยาบถที่จะ

@เกิดกิเลส (สํ.ส.อ. ๑/๑๗/๓๖)

@๒ ดู ขุ.ธ. ๒๕/๑๔๓/๔๒

@๓ ถึงที่สุดแห่งทุกข์ หมายถึงบรรลุนิพพานอันเป็นที่สุดแห่งวัฏฏทุกข์ (สํ.ส.อ. ๑/๑๘/๓๗)