๘. อัคคิกสูตร

8. Aggikasuttavaṇṇanā

Aṭṭhame aggikabhāradvājoti ayaṃpi bhāradvājo, aggiparicaraṇavasena panassa saṅgītikārehi etaṃ nāmaṃ gahitaṃ. Sannihito hotīti saṃyojito hoti. Aṭṭhāsīti kasmā tattha aṭṭhāsi? bhagavā kira paccūsasamaye lokaṃ olokento imaṃ Brāhmaṇaṃ disvā cintesi "ayaṃ brāhmaṇo evarūpaṃ aggapāyāsaṃ gahetvā `mahābrahmānaṃ bhojemī'ti 2- aggimhi jhāpento aphalaṃ karoti apāyamaggaṃ okkamati, imaṃ laddhiṃ avissajjento apāyapūrakova bhavissati, gacchāmissa dhammadesanāya micchādiṭṭhiṃ bhinditvā pabbājetvā cattāro magge ceva cattāri ca phalāni demī"ti, tasmā pubbaṇhasamaye rājagahaṃ pavisitvā tattha aṭṭhāsi.

Tīhi vijjāhīti tīhi vedehi. Jātimāti yāva sattamā pitāmahayugā parisuddhāya jātiyā samannāgato. Sutavā bahūti bahū nānappakāre ganthe sutavā. Somaṃ bhuñjeyyāti so te vijjo brāhmaṇo imaṃ pāyāsaṃ bhuñjituṃ yutto, tumhākaṃ panesa pāyāso ayuttoti vadati.

Vedīti pubbenivāsañāṇena jāni 3- paṭivijjhi. Saggāpāyanti dibbena cakkhunā saggaṃpi apāyaṃpi passati. Jātikkhayanti arahattaṃ. Abhiññāvositoti

@Footnote: 1 cha.Ma., i. nāmikā pajā, Ma. aññāṇamigā 2 Sī. bhojessāmīti, i. bhojessamīti

@3 Sī. jātiṃ Jānitvā vositavosāno. Brāhmaṇo bhavanti avīcito yāva bhavaggā bhotā gotamena tādiso jātisampanno khīṇāsavabrāhmaṇo natthi, bhavaṃyeva brāhmaṇoti.

Evañca pana vatvā suvaṇṇacāṭiṃ 1- pūretvā dasabalassa pāyāsaṃ upanāmesi. Satthā uppattiṃ dīpetvā bhojanaṃ paṭikkhipanto gāthābhigītaṃ metiādimāha. Tattha gāthābhigītanti gāthāhi abhigītaṃ. Abhojaneyyanti abhuñjitabbaṃ. Idaṃ vuttaṃ hoti:- tvaṃ brāhmaṇa mayhaṃ ettakaṃ kālaṃ bhikkhācāravattena ṭhitassa kaṭacchubhattaṃpi dātuṃ nāsakkhi, idāni pana mayā tuyhaṃ kilañjamhi tile vitthārentena viya sabbe buddhaguṇā pakāsitā, iti gāyanena gāyitvā laddhaṃ viya idaṃ bhojanaṃ hoti, tasmā idaṃ gāthābhigītaṃ me abhojaneyyaṃ. Sampassataṃ brāhmaṇa nesa dhammoti brāhmaṇa atthañca dhammañca sampassantānaṃ "evarūpaṃ bhojanaṃ bhuñjitabban"ti esa dhammo na hoti. Sudhābhojanaṃ pana 2- gāthābhigītaṃ panudanti buddhā, gāthāhi gāyitvā laddhaṃ buddhā nīharantiyeva. Dhamme sati brāhmaṇa vuttiresāti brāhmaṇa dhamme sati dhammaṃ avekkhitvā 3- dhamme patiṭṭhāya jīvitaṃ kappentānaṃ esā vutti ayaṃ ājīvo:- evarūpaṃ nīharitvā dhammaladdhameva bhuñjitabbanti.

Atha brāhmaṇo cintesi:- ahaṃ pubbe samaṇassa gotamassa guṇe vā aguṇe vā na jānāmi, idāni panassāhaṃ guṇe ñatvā mama gehe asītikoṭimattaṃ dhanaṃ sāsane vippakiritukāmo jāto, ayañca "mayā dinnapaccayā akappiyā"ti vadati, appaṭigayho ahaṃ samaṇagotamenāti. Atha bhagavā sabbaññutañāṇaṃ pesetvā tassa cittavāraṃ vīmaṃsanto "ayaṃ sabbepi attanā dinne paccaye `akappiye'ti 4- sallakkheti. Yaṃ hi bhojanaṃ ārabbha kathā uppannā, etadeva na vijjati, 5- sesā niddosā"ti brāhmaṇassa catunnaṃ paccayānaṃ dānadvāraṃ dassento aññena cātiādimāha. Tattha kukkuccavūpasantanti hatthakukkuccādīnaṃ 6- vasena vūpasantakukkuccaṃ. Annena pānenāti desanāmattametaṃ. Ayaṃ panattho:- aññehi tayā "pariccajissāmī"ti sallakkhitehi cīvarādīhi paccayehi upaṭṭhahassu. Khettañhi taṃ

@Footnote: 1 cha.Ma., i. suvaṇṇapātiṃ 2 cha.Ma. sudhābhojanampi, i. ayaṃ pāṭho na dissati

@3 cha.Ma. apekkhitvā 4 cha.Ma. akappiyāti 5 cha.Ma. vaṭṭati 6 Sī. akukkuccādīnaṃ Puññapekkhassa hotīti evaṃ 1- tathāgatassa sāsanaṃ nāma puññapekkhassa puññatthikassa tuyhaṃ 2- appaṃpi bījaṃ 3- bahuphaladāyakaṃ sukhette 4- viya paṭiyattaṃ hotīti. Aṭṭhamaṃ.