๑๐. พหุธิติสูตร

๑๐. พหุธิติสูตร

ว่าด้วยความสุขเป็นอันมาก

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ ราวป่าแห่งหนึ่ง แคว้น โกศล สมัยนั้น โคพลิพัท ๑๔ ตัวของพราหมณ์ภารทวาชโคตรคนหนึ่งได้หายไป

ครั้งนั้น พราหมณ์ภารทวาชโคตรเที่ยวแสวงหาโคพลิพัทเหล่านั้นอยู่ เข้าไปถึง ราวป่านั้น ได้พบพระผู้มีพระภาคประทับนั่งคู้บัลลังก์ ตั้งพระกายตรง ดำรงสติไว้ เฉพาะหน้า อยู่ในราวป่านั้นแล้วเข้าไปหาพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ได้กล่าวคาถา เหล่านี้ในสำนักของพระผู้มีพระภาคว่า

โคพลิพัท ๑๔ ตัว ของพระสมณะนี้ไม่มีแน่

แต่ของเราหายไปได้ ๖๐ วันเข้าวันนี้

เพราะเหตุนั้น พระสมณะนี้จึงมีความสุข

ต้นงาทั้งหลายที่ไม่งาม

มีเพียงใบสองใบ ในไร่ของพระสมณะนี้ไม่มีแน่

เพราะเหตุนั้น พระสมณะนี้จึงมีความสุข

หนูทั้งหลายในฉางข้าวเปล่า ที่รบกวนพระสมณะนี้

ด้วยการยกหูชูหางขึ้นกระโดดโลดเต้นไม่มีแน่

เพราะเหตุนั้น พระสมณะนี้จึงมีความสุข

เครื่องลาดของพระสมณะนี้ใช้ตั้งเจ็ดเดือน

ที่จะเกลื่อนกล่นด้วยสัตว์เล็กสัตว์น้อยทั้งหลายที่บังเกิดขึ้นไม่มีแน่

เพราะเหตุนั้น พระสมณะนี้จึงมีความสุข

หญิงหม้ายมีลูกสาว ๗ คน

มีลูกชายหนึ่งคนหรือสองคน

แต่ของพระสมณะนี้ไม่มีแน่

เพราะเหตุนั้น พระสมณะนี้จึงมีความสุข

แมลงวันตัวลาย ชอบไต่ตอมคนหลับ

ที่จะไต่ตอมพระสมณะนี้ไม่มีแน่

เพราะเหตุนั้น พระสมณะนี้จึงมีความสุข

ในเวลาใกล้รุ่ง เจ้าหนี้ทั้งหลาย

ที่จะตามทวงหนี้พระสมณะนี้ว่า

‘ท่านทั้งหลายจงให้ ท่านทั้งหลายจงให้’ ไม่มีแน่

เพราะเหตุนั้น พระสมณะนี้จึงมีความสุข

พระผู้มีพระภาคได้ตรัสพระคาถาว่า

พราหมณ์ โคพลิพัท ๑๔ ตัวของเราไม่มีเลย

แต่ของท่านหายไปได้ ๖๐ วันเข้าวันนี้

เพราะเหตุนั้น เราจึงมีความสุข

ต้นงาทั้งหลายที่ไม่งาม

มีเพียงใบสองใบ ในไร่ของเราไม่มีเลย

เพราะเหตุนั้น เราจึงมีความสุข

หนูทั้งหลายในฉางข้าวเปล่า ที่จะรบกวนเรา

ด้วยการยกหูชูหางขึ้นกระโดดโลดเต้นไม่มีเลย

พราหมณ์ เพราะเหตุนั้น เราจึงมีความสุข

เครื่องลาดของเราใช้ตั้งเจ็ดเดือน ที่จะเกลื่อนกล่น

ด้วยสัตว์เล็กสัตว์น้อยทั้งหลายที่บังเกิดขึ้นไม่มีเลย

เพราะเหตุนั้น เราจึงมีความสุข

หญิงหม้ายมีลูกสาว ๗ คน

มีลูกชายหนึ่งคนหรือสองคน

แต่ของเราไม่มีเลย

เพราะเหตุนั้น เราจึงมีความสุข

แมลงวันตัวลาย ชอบไต่ตอมคนหลับ

ที่จะไต่ตอมเราไม่มีเลย

เพราะเหตุนั้น เราจึงมีความสุข

พราหมณ์ ในเวลาใกล้รุ่ง

เจ้าหนี้ทั้งหลาย ที่จะตามทวงหนี้เราว่า

‘ท่านทั้งหลายจงให้ ท่านทั้งหลายจงให้’ ไม่มีเลย

เพราะเหตุนั้น เราจึงมีความสุข

เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว พราหมณ์ภารทวาชโคตรได้กราบทูล พระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า “ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ พระภาษิตของพระองค์ชัดเจน ไพเราะยิ่งนัก ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ พระภาษิตของพระองค์ชัดเจนไพเราะยิ่งนัก พระโคดมผู้เจริญทรงประกาศธรรมโดยปริยายเป็นอันมาก เปรียบเหมือนบุคคล หงายของที่คว่ำ เปิดของที่ปิด บอกทางแก่คนหลงทาง หรือตามประทีปในที่มืด ด้วยตั้งใจว่า ‘คนมีตาดีจักเห็นรูปได้’ ฉะนั้น ข้าพระองค์นี้ขอถึงพระสมณโคดม ผู้เจริญ พร้อมทั้งพระธรรม และพระสงฆ์เป็นสรณะ ข้าพระองค์พึงได้บรรพชา อุปสมบทในสำนักของพระโคดมผู้เจริญ”

พราหมณ์ภารทวาชโคตรได้บรรพชาอุปสมบท ในสำนักของพระผู้มีพระภาคแล้ว ท่านพระภารทวาชะอุปสมบทแล้วไม่นาน หลีกออกไปอยู่คนเดียว ไม่ประมาท มีความเพียร อุทิศกายและใจอยู่ ไม่นานนักก็ทำให้แจ้งซึ่งประโยชน์ยอดเยี่ยมอันเป็น ที่สุดแห่งพรหมจรรย์ ที่เหล่ากุลบุตรออกจากเรือนบวชเป็นบรรพชิตโดยชอบต้องการ ด้วยปัญญาอันยิ่งเอง เข้าถึงอยู่ในปัจจุบัน รู้ชัดว่า “ชาติสิ้นแล้ว อยู่จบพรหม- จรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ไม่มีกิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้อีกต่อไป”

อนึ่ง ท่านพระภารทวาชะได้เป็นพระอรหันต์รูปหนึ่ง ในบรรดาพระอรหันต์ทั้งหลาย

พหุธิติสูตรที่ ๑๐ จบ

อรหันตวรรคที่ ๑ จบ

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ธนัญชานีสูตร ๒. อักโกสสูตร

๓. อสุรินทกสูตร ๔. พิลังคิกสูตร

๕. อหิงสกสูตร ๖. ชฏาสูตร

๗. สุทธิกสูตร ๘. อัคคิกสูตร

๙. สุนทริกสูตร ๑๐. พหุธิติสูตร