๘. ปโรสหัสสสูตร

๘. ปโรสหสฺสสุตฺตวณฺณนา

อฏฺฐเม ปโรสหสฺสนฺติ อติเรกสหสฺสํ. อกุโตภยนฺติ นิพฺพาเน กุโตจิ ภยํ นตฺถิ, นิพฺพานปฺปตฺตสฺส หิ ๔- กุโตจิ ภยํ นตฺถีติ นิพฺพานํ อกุโตภยํ นาม. อิสีนํ อิสิสตฺตโมติ วิปสฺสิโต ปฏฺฐาย อิสีนํ สตฺตมโก อิสิ.

กึ นุ เต วงฺคีสาติ อิทํ ภควา อตฺถุปฺปตฺติวเสน อาห. สํฆมชฺเฌ กิร กถา อุทปาทิ "วงฺคีสตฺเถโร วิสฺสฏฺฐวตฺโต, เนว อุทฺเทเส, น ปริปุจฺฉาย, น โยนิโสมนสิกาเร กมฺมํ กโรติ, คาถา พนฺธนฺโต ปุน ปทานิ ๕- กโรนฺโต วิจรตี"ติ. อถ ภควา จินฺเตสิ "อิเม ภิกฺขู วงฺคีสสฺส ปฏิภาณสมฺปตฺตึ น

@เชิงอรรถ: ๑ ม. สทิสตฺเตน, อิ. สทิสตฺเถน ๒ ฉ.ม. อปฺโปสฺสุกฺโก ตฺวํ เทว

@๓ อิ. วาเหตีติ สํสารกนฺตารํ, ฉ.ม. วาเหติ สํสารกนฺตารํ

@๔ ฉ.ม. นิพพานปฺปตฺตสฺส วา, อิ. นิพฺพานํ ปตฺตสฺส วา

@๕ ฉ.ม. จุณฺณิยปทานิ, อิ. จุณณปทานิ ชานนฺติ, จินฺเตตฺวา ๑- วทตีติ มญฺญนฺติ, ปฏิภาณสมฺปตฺติมสฺส ชานาเปสฺสามี"ติ จินฺเตตฺวา "กึ นุ เต วงฺคีสา"ติอาทิมาห.

อุมฺมคฺคปถนฺติ อเนกานิ กิเลสุมฺมุชฺชนสตานิ, ๒- ปวตฺติมคฺคตาย ๓- ปน ปถนฺติ วุตฺตํ. ปภิชฺช ขิลานีติ ราคขิลาทีนิ ปญฺจ ภินฺทิตฺวา วิจรสิ. ตํ ปสฺสถาติ ตํ เอวํ อภิภุยฺย ภินฺทิตฺวา วิจรนฺตํ พุทฺธํ ปสฺสถ. พนฺธปมุญฺจกรนฺติ พนฺธนโมจนกรํ. อสิตนฺติ อนิสฺสิตํ. ภาคโส ปวิภชฺชนฺติ สติปฏฺฐานาทิโกฏฺฐาสวเสน ธมฺมํ วิภชนฺตํ. ปวิภชาติ วา ปาโฐ, องฺคปจฺจงฺคโกฏฺฐาสวเสน วิภชิตฺวา ๔- ปสฺสถาติ อตฺโถ.

โอฆสฺสาติ จตุโรฆสฺส. อเนกวิหิตนฺติ สติปฏฺฐานาทิวเสน อเนกวิธํ. ตสฺมึ เจ ๕- อมเต อกฺขาเตติ ตสฺมึ เตน อกฺขาเต อมเต. ธมฺมทฺทสาติ ธมฺมสฺส ปสฺสิตาโร. ๖- ฐิตา อสํหีราติ อสํหาริยา หุตฺวา ปติฏฺฐิตา.

อติวิชฺฌาติ อติวิชฺฌิตฺวา. สพฺพฏฺฐิตีนนฺติ สพฺเพสํ ทิฏฺฐิฏฺฐานานํ วิญฺญาณฏฺฐิตีนํ วา. อติกฺกมมทฺทสาติ อติกฺกมภูตํ นิพฺพานมทฺทส. ๗- อคฺคนฺติ อุตฺตมธมฺมํ. อคฺเคติ วา ปาโฐ, ปฐมตรนฺติ อตฺโถ. ทสทฺธานนฺติ ปญฺจนฺนํ อคฺคธมฺมํ ปญฺจวคฺคิยานํ, อคฺเค วา ปญฺจวคฺคิยานํ ธมฺมํ เทเสตีติ ๘- อตฺโถ. ตสฺมาติ ยสฺมา เอส ธมฺโม สุเทสิโตติ ชานนฺเตน จ ปมาโท น กาตพฺโพ, ตสฺมา. อนุสิกฺเขติ ติสฺโส สิกฺขา สิกฺเขยฺย. อฏฺฐมํ.