๑๑. คัคคราสูตร

๑๑. คัคคราสูตร

ว่าด้วยเรื่องเกิดขึ้นที่สระโบกขรณีชื่อคัคครา

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่ฝั่งสระโบกขรณี ชื่อคัคครา เขตกรุงจัมปา พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ประมาณ ๕๐๐ รูป อุบาสกประมาณ ๗๐๐ คน อุบาสิกาประมาณ ๗๐๐ คน และเทวดาหลายพันองค์ ได้ยินว่า พระผู้มีพระภาคมีพระวรรณะและมีพระยศรุ่งเรืองกว่าภิกษุ อุบาสก อุบาสิกา และ เทวดาเหล่านั้นทั้งหมด

ครั้งนั้น ท่านพระวังคีสะได้มีความคิดดังนี้ว่า “พระผู้มีพระภาคนี้ประทับอยู่ที่ ฝั่งสระโบกขรณี ชื่อคัคครา เขตกรุงจัมปา พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ประมาณ ๕๐๐ รูป อุบาสกประมาณ ๗๐๐ คน อุบาสิกาประมาณ ๗๐๐ คน และเทวดาหลายพันองค์

ได้ยินว่า พระผู้มีพระภาคมีพระวรรณะและมีพระยศรุ่งเรืองกว่าภิกษุ อุบาสก อุบาสิกาและเทวดาเหล่านั้นทั้งหมด ทางที่ดีเราควรสรรเสริญพระผู้มีพระภาค ด้วยคาถาทั้งหลายอันสมควร ณ ที่เฉพาะพระพักตร์เถิด”

ครั้งนั้น ท่านพระวังคีสะลุกขึ้นจากอาสนะ ห่มผ้าเฉวียงบ่าข้างหนึ่ง ประนมมือ ไปทางที่พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า “ข้าแต่ พระผู้มีพระภาค เนื้อความนี้ย่อมปรากฏแก่ข้าพระองค์ ข้าแต่พระสุคต เนื้อความนี้ ย่อมปรากฏแก่ข้าพระองค์”

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “เนื้อความนั้นจงปรากฏแก่เธอเถิด วังคีสะ”

ครั้งนั้น ท่านพระวังคีสะได้ทูลสรรเสริญพระผู้มีพระภาค ด้วยคาถาอันสมควร ณ ที่เฉพาะพระพักตร์ว่า

ข้าแต่พระมหามุนีอังคีรส

พระองค์ไพโรจน์ล่วงโลกทั้งหมดด้วยพระยศ

เหมือนดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ที่ปราศจากมลทิน

สว่างจ้าอยู่บนท้องฟ้าที่ปราศจากเมฆหมอก ๑-

คัคคราสูตรที่ ๑๑ จบ

๑๒. วังคีสสูตร

ว่าด้วยพระวังคีสะ

สมัยหนึ่ง ท่านพระวังคีสะอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถ- บิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี สมัยนั้น ท่านพระวังคีสะบรรลุอรหัตแล้วไม่นาน เสวยวิมุตติสุขอยู่ ได้กล่าวคาถาเหล่านี้ในเวลานั้นว่า

ในกาลก่อน เราเป็นผู้มัวเมากาพย์กลอน

ได้เที่ยวไปแล้วทุกบ้านทุกเมือง

ต่อมา เราได้เห็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

ศรัทธาก็เกิดขึ้นแก่เรา

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ได้ทรงแสดงธรรม คือ ขันธ์ อายตนะ ธาตุ แก่เรา

เราได้ฟังพระธรรมของพระองค์แล้วจึงบวช

พระมุนีได้ตรัสรู้พระโพธิญาณ

เพื่อประโยชน์แก่ชนเป็นอันมาก

แก่ภิกษุและภิกษุณีทั้งหลายผู้ได้บรรลุ ได้เห็นนิยามธรรม ๒-

@เชิงอรรถ :

@๑ ดู ขุ.เถร. (แปล) ๒๖/๑๒๖๑/๕๔๔

@๒ นิยามธรรม หมายถึงมรรคและผล (สํ.ฏีกา ๑/๒๒๐/๓๑๔)