๔. สัมพหุลสูตร

๔. สมฺพหุลสุตฺตวณฺณนา

จตุตฺเถ สมฺพหุลาติ พหู สุตฺตนฺติกา อาภิธมฺมิกา วินยธรา จ. วิหรนฺตีติ สตฺถุ สนฺติเก กมฺมฏฺฐานํ คเหตฺวา วิหรนฺติ. ปกฺกมึสูติ เต กิร ตสฺมึ ชนปเท อญฺญตรํ คามํ อุปสงฺกมนฺเต ทิสฺวาว มนุสฺสา ปสนฺนจิตฺตา อาสนสาลาย โกชวตฺถรณาทีนิ ๑- ปญฺญาเปตฺวา ยาคุขชฺชกํ ๒- ทตฺวา อุปนิสีทึสุ. มหาเถโร เอกํ ธมฺมกถิกํ "ธมฺมํ กเถหี"ติ อาห. โส จิตฺตธมฺมกถํ กเถสิ. มนุสฺสา ปสีทิตฺวา โภชนเวลาย ปณีตโภชนํ อทํสุ. มหาเถโร มนุญฺญํ ภตฺตานุโมทนํ อกาสิ. มนุสฺสา ภิยฺโยโส มตฺตาย ปสนฺนา "อิเธว ภนฺเต เตมาสํ วสถา"ติ ปฏิญฺญํ กาเรตฺวา คมนาคมนสมฺปนฺเน ฐาเน เสนาสนานิ กาเรตฺวา จตูหิ ปจฺจเยหิ อุปฏฺฐหึสุ. มหาเถโร วสฺสูปนายิกทิวเส ภิกฺขู โอวทิ "อาวุโส ตุเมฺหหิ ครุกสฺส สตฺถุ สนฺติเก กมฺมฏฺฐานํ คหิตํ, พุทฺธปาตุภาโว นาม ทุลฺลโภ มาสสฺส อฏฺฐ ทิวเส ธมฺมสฺสวนํ กตฺวา คณสงฺคณิกํ ปหาย อปฺปมตฺตา วิหรถา"ติ. เต ตโต

@เชิงอรรถ: ๑ อิ. โกชวฏฺฐรณาทีนิ ๒ ฉ.ม. ยาคุขชฺชกานิ, อิ. ยาคุขชฺชกาทีนิ ปฏฺฐาย ยุญฺชนฺติ ฆเฏนฺติ. กทาจิ สพฺพรตฺติกํ ๑- ธมฺมสฺสวนํ กโรนฺติ, กทาจิ ปญฺหํ วิสฺสชฺเชนฺติ, กทาจิ ปธานํ กโรนฺติ. เตสํ ธมฺมสฺสวนทิวเส ธมฺมํ กเถนฺตานํเยว อรุณํ ๒- อุคฺคจฺฉติ. ปญฺหวิสฺสชฺชนทิวเส พฺยตฺโต ภิกฺขุ ปญฺหํ ปุจฺฉติ, ปณฺฑิโต วิสฺสชฺเชตีติ ปุจฺฉนวิสฺสชฺชนํ กโรนฺตานํเยว. ปธานทิวเส สุริยตฺถงฺคมเน คณฺฑึ ปหริตฺวาว จงฺกมํ โอตริตฺวา ปธานํ กโรนฺตานํเยว. เต เอวํ วสฺสํ วสิตฺวา ปวาเรตฺวา ปกฺกมึสุ. ตํ สนฺธาเยตํ วุตฺตํ. ปริเทวมานาติ "อิทานิ ตถารูปํ มธุรํ ธมฺมสฺสวนปญฺหกถนํ ๓- กุโต ลภิสฺสามี"ติอาทีนิ วตฺวา โรทมานา.

ขายตีติ ปญฺญายติ อุปฏฺฐาติ. โกเมติ กหํ อิเม. วชฺชิภูมิยาติ วชฺชีรฏฺฐาภิมุขคตา. ๔- มคา ๕- วิยาติ ยถา มคา ตสฺมึ ปพฺพตปาเท วา วนสณฺเฑ วา วิจรนฺตา "อิทํ อมฺหากํ มาตุสนฺตกํ ปิตุสนฺตกํ ปเวณิอาคตนฺ"ติ อคเหตฺวา ยตฺเถว เนสํ โคจรผาสุตา จ โหติ ปริปนฺถาภาโว จ, ตตฺถ วิหรนฺติ. เอวํ อนิเกตา อเคหา ภิกฺขโวปิ "อยํ อาวุโส อมฺหากํ อาจริยูปชฺฌายานํ สนฺตโก ปเวณิอาคโต"ติ อคเหตฺวา ยตฺเถว เนสํ อุตุสปฺปายํ โภชนสปฺปายํ เสนาสนสปฺปายํ ปุคฺคลสปฺปายํ ๖- ธมฺมสฺสวนสปฺปายํ จ สุลภํ โหติ, ตตฺถ วิหรนฺติ. จตุตฺถํ.