๗. ปุนัพพสุสูตร

๗. ปุนัพพสุสูตร

ว่าด้วยปุนัพพสุยักษ์

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของ อนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี สมัยนั้น พระผู้มีพระภาคทรงชี้แจงให้ภิกษุ ทั้งหลายเห็นชัด ชวนใจให้อยากรับเอาไปปฏิบัติ เร้าใจให้อาจหาญแกล้วกล้า ปลอบ ชโลมใจให้สดชื่นร่าเริงด้วยธรรมีกถาอันประกอบด้วยนิพพาน ส่วนภิกษุเหล่านั้นต่าง ก็ใส่ใจให้สำเร็จประโยชน์ น้อมนึกมาด้วยความเต็มใจ เงี่ยโสตสดับธรรมอยู่ ครั้งนั้น นางยักษิณีผู้เป็นมารดาของปุนัพพสุ ปลอบบุตรน้อยอย่างนี้ว่า

@เชิงอรรถ :

@๑ กำเนิดปีศาจ ในที่นี้หมายถึงภพภูมิอันเป็นแดนกำเนิดของยักษ์คล้ายกับแดนกำเนิดของเปรต

@(สํ.ฏีกา ๑/๒๔๐/๓๓๗)

ลูกอุตรา เจ้าจงนิ่งเถิด

ลูกปุนัพพสุ เจ้าจงนิ่งเถิด

จนกว่าแม่จะฟังพระธรรมของพระพุทธเจ้า

ผู้ประเสริฐ ผู้เป็นพระศาสดา

พระผู้มีพระภาคตรัสนิพพาน

อันเป็นเครื่องเปลื้องตนจากกิเลสเครื่องร้อยรัดทั้งปวง

เวลาที่ปรารถนาในธรรมนี้จะล่วงเลยแม่ไป

ลูกของตนเป็นที่รักในโลก

สามีของตนเป็นที่รักในโลก

แต่ความปรารถนาในธรรมนี้

เป็นที่รักของแม่ยิ่งกว่าลูกและสามีนั้น

เพราะว่าลูกหรือสามีที่รัก

จะพึงปลดเปลื้องแม่จากทุกข์ไม่ได้

ส่วนการฟังธรรมย่อมปลดเปลื้องสัตว์ทั้งหลายจากทุกข์ได้

เมื่อโลกถูกทุกข์ครอบงำอยู่ ประกอบแล้วด้วยชราและมรณะ

เราต้องการฟังธรรมที่ทำให้ตรัสรู้เพื่อจะพ้นจากชราและมรณะ

ลูกปุนัพพสุ เจ้าจงนิ่งเถิด

ปุนัพพสุพูดว่า

แม่ เราจักไม่พูด อุตรานี้ก็จักนิ่ง

ท่านจงใส่ใจถึงธรรมอย่างเดียว

การฟังพระสัทธรรมจงเป็นความสุข

แม่ เราไม่รู้พระสัทธรรม จึงได้เที่ยวไปลำบาก

พระพุทธเจ้าพระองค์นี้เป็นผู้ทำความสว่างให้

แก่เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายผู้ลุ่มหลง

พระองค์เหลือแต่พระสรีระในชาติสุดท้าย

มีพระจักษุ แสดงธรรมอยู่

ยักษิณีพูดว่า

น่าชื่นชมนัก บุตรผู้นอนบนอกเป็นคนฉลาด

บุตรของเราย่อมรักใคร่พระธรรมของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐ

ปุนัพพสุ เจ้าจงมีความสุขเถิด

วันนี้เราเป็นผู้ก้าวขึ้นไปดีแล้ว ๑-

เราและเจ้าเห็นอริยสัจแล้ว

แม้อุตราก็จงฟังคำของเรา

ปุนัพพสุสูตรที่ ๗ จบ

๘. สุทัตตสูตร

ว่าด้วยคหบดีชื่อสุทัตตะ

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ ป่าสีตวัน เขตกรุง ราชคฤห์ สมัยนั้น ท่านอนาถบิณฑิกคหบดีไปยังกรุงราชคฤห์ ด้วยกรณียกิจ บางอย่าง ท่านอนาถบิณฑิกคหบดีได้สดับว่า “ได้ยินว่า พระพุทธเจ้าเสด็จอุบัติขึ้น แล้วในโลก” ในขณะนั้นเอง ก็ปรารถนาจะเข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาคขึ้นมาทันที

ครั้งนั้น ท่านอนาถบิณฑิกคหบดีได้มีความคิดดังนี้ว่า “วันนี้ไม่ใช่กาลที่จะเข้าเฝ้า พระผู้มีพระภาค รอไว้พรุ่งนี้ก่อน เราจึงจะเข้าเฝ้า” ท่านอนาถบิณฑิกคหบดีนอนรำพึงถึง พระพุทธเจ้าเข้าใจว่า “สว่างแล้ว” จึงลุกขึ้นในตอนกลางคืนถึง ๓ ครั้ง ลำดับนั้น ท่านอนาถบิณฑิกคหบดีเดินไปทางประตูป่าช้า พวกอมนุษย์ทั้งหลายก็เปิดประตูให้

ครั้นเมื่อท่านอนาถบิณฑิกคหบดีออกไปจากเมือง แสงสว่างก็หายไป ความมืด ปรากฏขึ้น ความกลัว ความหวาดสะดุ้ง และความขนพองสยองเกล้าก็เกิดขึ้นตามมา ท่านอนาถบิณฑิกคหบดีจึงใคร่จะรีบกลับจากที่นั้น ครั้งนั้น สิวกยักษ์หายตัวไปได้ ส่งเสียงให้ได้ยินว่า

@เชิงอรรถ :

@๑ ก้าวขึ้นไปดีแล้ว หมายถึงก้าวขึ้นไปในพระศาสนาดีแล้ว (สํ.ส.อ. ๑/๒๔๑/๒๙๕)