๘. วิโรจนอสุรินทสูตร

อรรถกถาวิโรจนอสุรินทสูตรที่ ๘

พึงทราบวินิจฉัยในวิโรจนอสุรินทสูตรที่ ๘ ต่อไปนี้ :-

บทว่า อฏฺฐํสุ ได้แก่ ยืนดุจรูปคนเฝ้าประตู.

บทว่า นิปฺปทา แปลว่า ความสำเร็จ. ท่านอธิบายว่า เป็นชายควรพยายามไปจนกว่าประโยชน์จะสำเร็จที่เดียว.

คาถาที่ ๒ เป็นของท้าวสักกะ.

ในบทเหล่านั้น บทว่า ขนฺตฺยา ภิยฺโย ความว่า บรรดาประโยชน์ทั้งหลาย งามอยู่ที่ความสำเร็จ ไม่มีประโยชน์ที่ยิ่งกว่าขันติ.

บทว่า อตฺถชาตา ได้แก่ มีกิจเกิดแล้ว.

จริงอยู่ ขึ้นชื่อว่า สัตว์ที่ไม่มีกิจเกิดแล้ว แม้กระทั่งสุนัขบ้านและสุนัขจิ้งจอกเป็นต้น ย่อมไม่มี. แม้เพียงเดินไปข้างนี้ข้างโน้น ก็เป็นกิจเหมือนกัน.

บทว่า สํโยคปรมาเตฺวว สมฺโภคา สพฺพปาณินํ แปลว่า การบริโภคของสัตว์ทั้งปวงมีการปรุงเป็นอย่างยิ่ง.

อธิบายว่า เพราะข้าวค้างคืนเป็นต้นไม่ควรบริโภค. แต่ข้าวเหล่านั้น อุ่นให้ร้อนกระจายออก ปรุงด้วยเนยใส น้ำผึ้งน้ำอ้อยเป็นต้น เป็นของควรบริโภค. ด้วยเหตุนั้น ท่านจึงกล่าวว่า สํโยคปรมาเตฺวว สมฺโภคา สพฺพปาณินํ ดังนี้.

บทว่า นิปฺผนฺนโสภิโน อตฺถา ความว่า ชื่อว่าประโยชน์เหล่านี้สำเร็จแล้ว จึงงาม.

คาถาที่ ๔ ก็เป็นของท้าวสักกะอีก.

แม้ในคาถาที่ ๔ นั้นพึงทราบความโดยนัยที่กล่าวแล้ว. จบอรรถกถาวิโรจนอสุรินทสูตรที่ ๘