ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๑๕
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เทวตาสังยุตต์
  10. /
  11. นฬวรรค
  12. /
  13. ๓. อุปเนยยสูตร

๓. อุปเนยยสูตร

เล่มที่ ๑๕ · ข้อ ๗ · บรรทัด ๕๑

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

3. Upanīyasuttavaṇṇanā

[3]

Tatiye upanīyatīti parikkhīyati nirujjhati, upagacchati vā, anupubbena maraṇaṃ upetīti attho. Yathā vā gopālena gogaṇo nīyati, evaṃ jarāya maraṇasantikaṃ upanīyatīti attho. Jīvitanti jīvitindriyaṃ. Appanti parittaṃ thokaṃ. Tassa dvīhākārehi parittatā veditabbā sarasaparittatāya ca khaṇaparittatāya ca. Sarasaparittatāyapi hi "yo bhikkhave ciraṃ jīvati, so vassasataṃ appaṃ vā bhiyyo"ti 3- vacanato parittaṃ. Khaṇaparittatāyapi. Paramatthato hi atiparitto sattānaṃ jīvitakkhaṇo ekacittappavattimattoyeva. Yathā nāma rathacakkaṃ pavattamānaṃpi ekeneva nemippadesena pavattati, tiṭṭhamānaṃpi ekeneva tiṭṭhati, evameva 4- ekacittakkhaṇikaṃ sattānaṃ jīvitaṃ, tasmiṃ citte niruddhamatte satto niruddhoti vuccati. Yathāha:-

atīte cittakkhaṇe jīvittha na jīvati na jīvissati, anāgate cittakkhaṇe na jīvittha na jīvati jīvissati, paccuppanne cittakkhaṇe jīvati na jīvittha na jīvissati.

Jīvitaṃ attabhāvo ca sukhadukkhā ca kevalā

ekacittasamāyuttā lahuso vattate khaṇo.

Ye niruddhā marantassa tiṭṭhamānassa vā idha

sabbepi sadisā khandhā gatā appaṭisandhikā.

Anibbattena na jāto paccuppanne na jīvati

cittabhaṅgamato 5- loko paññatti paramatthiyāti. 6-

@Footnote: 1 cha.Ma.,i. catunikāyikabhaṇḍikatthero roceti 2 cha.Ma. nibbānavaseneva,

@i. nibbānavasena va 3 dī. mahā. 10/7/3 mahāpadānasutta, saṃ. nidāna. 16/143/184

@vepullapabbatasutta 4 cha.Ma., i. evamevaṃ 5 cha.Ma. cittabhaṅgā mato

@6 khu. mahā. 29/49/48 guhaṭṭhakasuttaniddesa (syā)

Jarūpanītassāti jaraṃ upagatassa, jarāya vā maraṇasantikaṃ upanītassa. Na santi tāṇāti tāṇaṃ leṇaṃ saraṇaṃ bhavituṃ samatthā nāma keci 1- natthi. Etaṃ bhayanti etaṃ jīvitindriyassa maraṇūpagamanaṃ, āyuparittatā, jarūpanītassa tāṇābhāvoti tividhaṃ bhayaṃ bhayavatthu bhayakāraṇanti attho. Puññāni kayirātha sukhāvahānīti viññū puriso sukhāvahāni sukhadāyakāni puññāni kareyya. Iti devatā rūpāvacarajjhānaṃ sandhāya pubbacetanaṃ muñcanacetanañca aparacetanañca 2- gahetvā bahuvacanavasena "puññānī"ti āha, jhānassādaṃ jhānanikantiṃ jhānasukhañca gahetvā "sukhāvahānī"ti āha. Tassā kira devatāya sayaṃ dīghāyukaṭṭhāne brahmaloke nibbattato 3- heṭṭhā kāmāvacaradevesu parittāyukaṭṭhāne cavamāne ca upapajjamāne ca thullaphusitake vuṭṭhipātasadise satte disvā etadahosi "aho vatime sattā jhānaṃ bhāvetvā aparihīnajjhānā kālaṃ katvā brahmaloke ekakappadvekappacatukappaaṭṭhakappa- soḷasakappadvattiṃsakappacatusaṭṭhikappappamāṇaṃ addhānaṃ tiṭṭheyyun"ti. Tasmā evamāha.

Atha bhagavā "ayaṃ ca devatā aniyyānikaṃ vaṭṭakathaṃ kathetī"ti vivaṭṭamassā dassento dutiyaṃ gāthamāha. Tattha lokāmisanti dve lokāmisā pariyāyena ca nippariyāyena ca. Pariyāyena tebhūmikavaṭṭaṃ lokāmisaṃ, nippariyāyena cattāro paccayā. Idha pariyāyalokāmisaṃ adhippetaṃ. Nippariyāyalokāmisaṃpi vaṭṭatiyeva. Santipekkhoti nibbānasaṅkhātaṃ accantasantiṃ pekkhanto icchanto patthayantoti.

Upanīyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๑๑ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
พระสูตรก่อนหน้า๒. นิโมกขสูตรกลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๑๕นฬวรรคพระสูตรถัดไป๔. อัจเจนติสูตร