Tatridaṃ vatthuṃ:- eko kira amaccaputto gāmiyehi parivārito gāmamajjhe ṭhatvā kammaṃ karoti. Tasmiñcassa samaye upāsikā nadiṃ gantvā nhātvā alaṅkatapaṭiyattā dhātīgaṇaparivutā gehaṃ gacchati. So dūrato disvā "āgantukamātugāmo bhavissatī"ti saññaṃ uppādetvā "gaccha bhaṇe jānāhi, kā esā"ti purisaṃ pesesi. So gantvā taṃ disvā paccāgato "kā esā"ti puṭṭho yathāsabhāvaṃ ārocesi. Evaṃ āgantukārammaṇaṃ khobheti. Tasmiṃ uppanno chando rūpacchando nāma, tadeva ārammaṇaṃ katvā uppanno pariḷāho rūpapariḷāho nāma, sahāye gaṇhitvā tassa pariyesanaṃ rūpapariyesanā nāma, pariyesitvā laddhaṃ saha taṇhāya ārammaṇaṃ rūpalābho nāma.

Uruvelāyavāsī cūḷatissatthero panāha:- "kiñcāpi bhagavatā phassavedanā pāliyā majjhe gahitā, pāliṃ pana parivattetvā vuttappakāre ārammaṇe uppannā saññā rūpasaññā, tasmiṃyeva saṅkappo rūpasaṅkappo tasmiṃ chando rūpacchando, tasmiṃ pariḷāho rūpapariḷāho, tasmiṃ pariyesanā rūpapariyesanā, pariyesitvā laddhaṃ saha taṇhāya ārammaṇaṃ rūpalābho. Evaṃ laddhārammaṇe pana

Rūpasamphasso rūpasamphassajā vedanāti idaṃ dvayaṃ labbhatī"ti. Aparampi avibhūtavāraṃ nāma gaṇhanti. Ārammaṇaṃ hi sāṇipākārena vā parikkhittaṃ tiṇapaṇṇādīhi vā paṭicchannaṃ hoti, taṃ "upaḍḍhaṃ diṭṭhaṃ me ārammaṇaṃ, suṭṭhu naṃ passissāmī"ti olokayato tasmiṃ ārammaṇe uppannā saññā rūpasaññā nāma, tasmiṃyeva uppannā saṅkappādayo rūpasaṅkappādayo nāmāti veditabbā. Etthāpica saññāsaṅkappaphassavedanāchandā ekajavanavārepi nānājavanavārepi labbhanti, pariḷāhapariyesanālābho nānājavanavāreyevāti. Dasamaṃ uttānatthamevāti. Navamadasamāni.

Nānattavaggo paṭhamo.