๑๐. ภิกขุนูปัสสยสูตร

๑๐. อุปสฺสยสุตฺตวณฺณนา

ทสเม อายาม ภนฺเตติ กสฺมา ภิกฺขุนีอุปสฺสยคมนํ ยาจติ? น ลาภสกฺการเหตุ, กมฺมฏฺฐานตฺถิกา ปเนตฺถ ภิกฺขุนิโย อตฺถิ, ตา อุสฺสุกฺกาเปตฺวา กมฺมฏฺฐานํ กถาเปสฺสามีติ ยาจติ. นนุ จ โส สยมฺปิ ๑- เตปิฏโก

@เชิงอรรถ: ๑ ม. นนุ จ เตสํ สยมฺปิ พหุสฺสุโต, กึ สยํ กเถตุํ น สกฺโกตีติ? โน น สกฺโกติ. พุทฺธปฏิภาคสฺส ปน สาวกสฺส กถํ สทฺธาตพฺพํ มญฺญิสฺสนฺตีติ ยาจติ. พหุกิจฺโจ ตฺวํ พหุกรณีโยติ กึ เถโร นวกมฺมาทิปสุโต, เยน นํ เอวมาหาติ? โน, สตฺถริ ปน ปรินิพฺพุเต จตสฺโส ปริสา อานนฺทตฺเถรํ อุปสงฺกมิตฺวา "ภนฺเต อิทานิ กสฺส ปตฺตจีวรํ คเหตฺวา จรถ, กสฺส ปริเวณํ สมฺมชฺชถ, กสฺส มุโขทกํ เทถา"ติ โรทนฺติ ปริเทวนฺติ. เถโร "อนิจฺจา สงฺขารา, พุทฺธสรีเรปิ นิลฺลชฺโช มจฺจุราชา ปหริ, เอสา สงฺขารานํ ธมฺมตา, มา โสจิตฺถ มา ปริเทวิตฺถา"ติ ปริสํ สญฺญาเปติ. อิทมสฺส พหุกิจฺจํ. ตํ สนฺธาย เถโร เอวมาห. สนฺทสฺเสสีติ ปฏิปตฺติคุณํ ทสฺเสสิ. สมาทเปสีติ คณฺหาเปสิ. สมุตฺเตเชสีติ สมุสฺสาเหสิ. สมฺปหํเสสีติ ปฏิลทฺธคุเณน โมทาเปสิ โชตาเปสิ. ๑-

ถุลฺลติสฺสาติ สรีเรน ถูลา, นาเมน ติสฺสา. เวเทหมุนิโนติ ปณฺฑิตมุนิโน. ปณฺฑิโต หิ ญาณสงฺขาเตน เวเทน อีหติ สพฺพกิจฺจานิ กโรติ, ตสฺมา "เวเทหมุนี"ติ ๒- วุจฺจติ. เวเทโห จ โส มุนิ จาติ เวเทหมุนิ. ธมฺมํ ภาสิตพฺพํ มญฺญตีติ ติปิฏกธรสฺส ธมฺมภณฺฑาคาริกสฺส สมฺมุเข สยํ อรญฺญวาสี ปํสุกูลิโก สมาโน "ธมฺมกถิโก อหนฺ"ติ ธมฺมํ ภาสิตพฺพํ มญฺญติ, อิทํ กึ ปน, กถํ ปนาติ อวชานมานา ภณติ. อสฺโสสีติ อญฺเญน อาคนฺตฺวา อาโรจิตวเสน อสฺโสสิ. อาคเมหิ ตฺวํ อาวุโสติ ติฏฺฐ ตฺวํ อาวุโส. มา เต สํโฆ อุตฺตรึ อุปปริกฺขีติ มา ภิกฺขุสํโฆ ๓- อติเรกโอกาเส ตํ อุปปริกฺขีติ. อิทํ วุตฺตํ โหติ:- "อานนฺเทน พุทฺธปฏิภาโค สาวโก วาริโต, เอกา ภิกฺขุนี น วาริตา, ตาย สทฺธึ สนฺถโว วา สิเนโห วา ภวิสฺสตี"ติ มา ตํ สํโฆ เอวํ อมญฺญีติ.

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม.,อิ. โชตาเปสีติ ปาโฐ น ทิสฺสติ ๒ ฉ.ม. เวเทโหติ

@๓ สี. ภิกฺขสํโฆ อุตฺตรึ ๔ ม. มญฺญสีติ

อิทานิ อตฺตโน พุทฺธปฏิภาคภาวํ ทีเปนฺโต ตํ กึ มญฺญสิ อาวุโสติอาทิมาห. สตฺตรตนนฺติ สตฺตหตฺถปฺปมาณํ. นาคนฺติ หตฺถึ. อฑฺฒฏฺฐรตนํ วาติ อฑฺฒรตเนน อูนอฏฺฐรตนํ, ปุริมปาทโต ปฏฺฐาย ยาว กุมฺภา วิทตฺถาธิกสตฺตหตฺถุพฺเพธนฺติ อตฺโถ. ตาลปตฺติกายาติ ตรุณตาลปณฺเณน. จวิตฺถาติ จุตา, น มตา วา นฏฺฐา วา, พุทฺธปฏิภาคสฺส ปน สาวกสฺส อุปวาทํ วตฺวา มหากสฺสปตฺเถเร ฉหิ อภิญฺญาหิ สีหนาทํ นทนฺเต ตสฺสา กาสาวานิ กณฺฏกสาขา วิย กจฺฉุสาขา ๑- วิย จ สรีรํ ขาทิตุํ อารทฺธานิ. ตานิ หาเรตฺวา เสตกนิวตฺถกฺขเณเยวสฺสา จิตฺตสฺสาโท อุทปาทีติ. ทสมํ.