๘. ติมพรุกขสูตร
เล่มที่ ๑๖ · ข้อ ๕๓ · บรรทัด ๕๐๖
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรไทย ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
๘. ติมฺพรุกฺขสุตฺตวณฺณนา
อฏฺฐเม สา เวทนาติอาทิ "สยํกตํ สุขทุกฺขนฺ"ติ ลทฺธิยา ปฏิเสธนตฺถํ วุตฺตํ. เอตฺถาปิ สโตติ ภุมฺมตฺเถเยว สามิวจนํ. ตตฺรายํ อตฺถทีปนา:- "สา เวทนา, โส เวทยตี"ติ โข ติมฺพรุกฺขอาทิมฺหิเยว เอวํ สติ ปจฺฉา "สยํกตํ สุขทุกฺขนฺ"ติ อยํ ลทฺธิ โหติ. เอวํ หิ สติ เวทนาย เอว เวทนา กตา โหติ. เอวญฺจ วทนฺโต อิมิสฺสา เวทนาย ปุพฺเพปิ อตฺถิตํ ๒- อนุชานาติ, สสฺสตํ ทีเปติ สสฺสตํ คณฺหาติ. ๒- กสฺมา? ตสฺส หิ ตํ ทสฺสนํ เอตํ ปเรติ, เอตํ สสฺสตํ อุปคจฺฉตีติ อตฺโถ. ปุริมํ หิ ตํ อตฺถํ สนฺธาเยเวตํ ภควตา วุตฺตํ ภวิสฺสติ, ตสฺมา อฏฺฐกถาย ตํ โยเชตฺวาวสฺส อตฺโถ ทีปิโต. เอวมฺปาหํ น วทามีติ อหํ "สา เวทนา, โส เวทยตี"ติ เอวมฺปิ น วทามิ, "สยํกตํ สุขทุกฺขนฺ"ติ เอวมฺปิ น วทามีติ อตฺโถ.
อญฺญา เวทนาติอาทิ "ปรํกตํ สุขทุกฺขนฺ"ติ ลทฺธิยา ปฏิเสธนตฺถํ วุตฺตํ. อิธาปิ อยํ อตฺถโยชนา:- "อญฺญา เวทนา อญฺโญ เวทยตี"ติ โข
@เชิงอรรถ: ๑ สํ.ส. ๑๕/๑๘๗/๑๙๓ ๒-๒ สี. อนุชานามีติ สสฺสตํ คณฺหาติ ติมฺพรุกฺขอาทิมฺหิเยว เอวํ สติ ปจฺฉา ยา ปุริมปกฺเข การกเวทนา, สา อุจฺฉินฺนา. ตาย ๑- ปน กตํ อญฺโญ เวทยตีติ เอวํ อุปฺปนฺนาย อุจฺเฉททิฏฺฐิยา สทฺธึ สมฺปยุตฺตาย เวทนาย อภิตุนฺนสฺส สโต "ปรํกตํ สุขทุกฺขนฺ"ติ อยํ ลทฺธิ โหติ. เอวญฺจ วทนฺโต การโก อุจฺฉินฺโน, อญฺเญน ปฏิสนฺธิ คหิตาติ อุจฺเฉทํ ทีเปติ, อุจฺเฉทํ คณฺหาติ. กสฺมา? ตสฺส หิ ตํ ทสฺสนํ เอตํ ปเรติ, เอตํ อุจฺเฉทํ อุปคจฺฉตีติ อตฺโถ. อิธาปิ หิ อิมานิ ปทานิ อฏฺฐกถายํ อาหริตฺวา โยชิตาเนว. อิติ ๒- อิมสฺมึ สุตฺเต เวทนาสุขทุกฺขํ กถิตํ, ตญฺจ โข วิปากสุขทุกฺขเมว วฏฺฏตีติ วุตฺตํ. อฏฺฐมํ.
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๑๒ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด