๔. อัตถิราคสูตร
เล่มที่ ๑๖ · ข้อ ๒๔๕ · บรรทัด ๒๖๙๗
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
4. Atthirāgasuttavaṇṇanā
Catutthe rāgotiādinī lobhasseva nāmāni. So hi rajanavasena 1- rāgo, nandanavasena nandī, taṇhāyanavasena taṇhāti vuccati. Patiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ viruḷhanti kammaṃ jirāpetvā 2- paṭisandhiākaḍḍhanasamatthatāya patiṭṭhitañceva viruḷhañca. Yatthāti tebhūmikavaṭṭe bhummaṃ, sabbattha vā purimapurimapade etaṃ bhummaṃ. Atthi tattha saṅkhārānaṃ vuḍḍhīti idaṃ imasmiṃ vipākavaṭṭe ṭhitassa āyatiṃ vaṭṭahetuke saṅkhāre sandhāya vuttaṃ. Yattha atthi āyatiṃ punabbhavābhinibbattīti yasmiṃ ṭhāne āyatiṃ punabbhavābhinibbatti atthi.
Evameva khoti ettha idaṃ opammasaṃsandanaṃ:- rajakacittakārā viya hi sahakammasambhārakammaṃ, phalakabhittidussapaṭaṃ 3- viya tebhūmikavaṭṭaṃ. Yathā rajakacittakārā parisuddhesu phalakādīsu rūpaṃ sasamuṭṭhāpenti, evameva sasambhārakakammaṃ bhavesu rūpaṃ samuṭṭhāpeti. Tattha yathā akusalena cittakārena samuṭṭhāpitaṃ rūpaṃ virūpaṃ hoti dussaṇṭhitaṃ amanāpaṃ, evameva ekacco kammaṃ karonto ñāṇavippayuttena cittena karoti, taṃ kammaṃ rūpaṃ samuṭṭhāpentaṃ cakkhādīnaṃ sampattiṃ adatvā dubbaṇṇaṃ dussaṇṭhitaṃ 4- mātāpitūnampi amanāpaṃ rūpaṃ samuṭṭhāpeti. Yathā pana kusalena cittakārena samuṭṭhāpitaṃ rūpaṃ surūpaṃ hoti karonto susaṇṭhitaṃ manāpaṃ, evameva ekacco kammaṃ karonto ñāṇasampayuttena cittena karoti, taṃ kammaṃ samuṭṭhāpentaṃ cakkhādīnaṃ sampattiṃ datvā suvaṇṇaṃ susaṇṭhitaṃ alaṅkatapaṭiyattaṃ viya rūpaṃ samuṭṭhāpeti.
@Footnote: 1 cha.Ma. rañjanavasena 2 cha.Ma.,i. javāpetvā
@3 cha.Ma. phalakabhittidussapaṭā 4 Sī. dussaṇṭhānaṃ
Ettha ca āhāraṃ viññāṇena saddhiṃ saṅkhipitvā āhāranāmarūpānaṃ antare eko sandhi, vipākavidhiṃ nāmarūpena saṅkhipitvā nāmarūpasaṅkhārānaṃ antare eko sandhi, saṅkhārānañca āyatibhavassa ca antare eko sandhīti veditabbo.
Kūṭāgāranti ekaṃ kaṇṇikaṃ gāhāpetvā 1- kataṃ agāraṃ. Kūṭāgārasālāti dve kaṇṇikā 2- gahetvā katasālā. Evameva khoti ettha khīṇāsavassa kammaṃ suriyarasmisamaṃ veditabbaṃ. Suriyarasmi pana atthi, sā kevalaṃ patiṭṭhāya abhāvena apatiṭṭhā nāma jātā, khīṇāsavassa kammaṃ natthitāya eva apatiṭṭhaṃ. Tassa hi kāyādayo atthi, tehipi pana katakammaṃ kusalākusalaṃ nāma na hoti, kiriyamatte ṭhatvā avipākaṃ hoti, evamassa kammaṃ natthitāya eva apatiṭṭhaṃ nāma jātanti. Catutthaṃ.
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๑๒ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด