๑. อวิชชาสูตร

๒. ธัมมกถิกวรรค

หมวดว่าด้วยพระธรรมกถึก

๑. อวิชชาสูตร

ว่าด้วยอวิชชา

เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี

ครั้งนั้น ภิกษุรูปหนึ่ง เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ฯลฯ นั่ง ณ ที่สมควร ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ที่พระองค์ ตรัสว่า ‘อวิชชา อวิชชา’ อวิชชาเป็นอย่างไร และด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ บุคคลจึงเป็นผู้ตกอยู่ในอวิชชา” ๑-

พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า “ภิกษุ ปุถุชนในโลกนี้ผู้ไม่ได้สดับ ไม่รู้ชัดรูป ไม่รู้ชัดความเกิดแห่งรูป ไม่รู้ชัดความดับแห่งรูป ไม่รู้ชัดปฏิปทาที่ให้ถึงความดับ แห่งรูป ไม่รู้ชัดเวทนา ... ไม่รู้ชัดสัญญา ... ไม่รู้ชัดสังขาร ... ไม่รู้ชัดวิญญาณ ไม่รู้ชัดความเกิดแห่งวิญญาณ ไม่รู้ชัดความดับแห่งวิญญาณ ไม่รู้ชัดปฏิปทาที่ให้ ถึงความดับแห่งวิญญาณ

ภิกษุ นี้เราเรียกว่า อวิชชา และด้วยเหตุเพียงเท่านี้ บุคคลจึงเป็นผู้ตกอยู่ ในอวิชชา”

อวิชชาสูตรที่ ๑ จบ

๒. วิชชาสูตร

ว่าด้วยวิชชา

เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี

ภิกษุนั้น นั่ง ณ ที่สมควร ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า “ข้าแต่พระ องค์ผู้เจริญ ที่พระองค์ตรัสว่า ‘วิชชา วิชชา’ วิชชาเป็นอย่างไร และด้วยเหตุ เพียงเท่าไรหนอ บุคคลจึงเป็นผู้มีวิชชา” ๒-

@เชิงอรรถ :

@๑ ดูเทียบ สํ.ม. (แปล) ๑๙/๑๐๘๗/๖๐๒

@๒ ดูเทียบ สํ.ม. (แปล) ๑๙/๑๐๘๘/๖๐๓