๘. มหาทิฏฐิสูตร

[๔๓๑] สาวตฺถี ฯ กิสฺมึ นุ โข ภิกฺขเว สติ กึ อุปาทาย กึ อภินิวิสฺส เอวํ ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ สตฺตีเม กายา อกฏา อกฏวิธา อนิมฺมิตา อนิมฺมิตวิธา ๑ วญฺฌา กูฏฏฺฐา เอสิกฏฺฐายิฏฺฐิตา เต น อิญฺชนฺติ น วิปริณมนฺติ ๒

[๓] อญฺญมญฺญํ พฺยาเธนฺติ ๔ นาลํ อญฺญมญฺญสฺส สุขาย วา ทุกฺขาย วา

[๕] ฯ กตเม สตฺต ฯ ปฐวีกาโย อาโปกาโย เตโชกาโย วาโยกาโย สุเข ทุกฺเข ชีเว ฯ สตฺตีเม กายา อกฏา อกฏวิธา อนิมฺมิตา อนิมฺมิตวิธา วญฺฌา กูฏฏฺฐา เอสิกฏฺฐายิฏฺฐิตา เต น อิญฺชนฺติ น วิปริณมนฺติ น อญฺญมญฺญํ พฺยาเธนฺติ นาลํ อญฺญมญฺญสฺส สุขาย วา ทุกฺขาย วา ฯ โยปิ ติเณฺหน สตฺเถน สีสํ ฉินฺทติ น โกจิ ๖ กิญฺจิ ชีวิตา โวโรเปติ ฯ สตฺตนฺนํ เตฺวว กายานมนฺตเรน สตฺถํ วิวรมนุปวิสติ ฯ จุทฺทส โข ปนิมานิ โยนิปฺปมุขสตสหสฺสานิ สฏฺฐี ๗ จ สตานิ ฉ จ สตานิ ปญฺจ ๘ จ กมฺมุโน สตานิ จ ปญฺจ จ กมฺมานิ ตีณิ จ #๑ ม. ยุ. อนิมฺมาตา ฯ ๒ โป. ยุ. น วิปริณาเมนฺติ ฯ ๓ ม. ยุ. นสทฺโท #ทิสฺสติ ฯ ๔ ม. พฺยาปาเธนฺติ ฯ ๕ ม. ยุ. เอตฺถนฺตเร สุขทุกฺขาย วาติ ทิสฺสติ ฯ #๖ ยุ. น โกจิ ตํ ฯ ม. น โสปิ กญฺจิ ฯ ๗ โป. ฉสฏฺฐี ฯ ๘ ยุ. ปญฺจ กมฺมสตานิ ฯ กมฺมานิ กมฺเม จ อฑฺฒกมฺเม จ ทฺวฏฺฐิปฏิปทา ทฺวฏฺฐนฺตรกปฺปา ฉฬาภิชาติโย อฏฺฐ ปุริสภูมิโย เอกูนปญฺญาส อาชีวสเต ๑ เอกูนปญฺญาส ปริพฺพาชกสเต เอกูนปญฺญาส นาควาสสเต วีเส อินฺทฺริยสเต ตึเส นิรยสเต ฉตฺตึส รโชธาตุโย สตฺต สญฺญิคพฺภา ๒ สตฺต อสญฺญิคพฺภา สตฺต นิคณฺฐิคพฺภา สตฺต ทิพฺพา ๓ สตฺต มานุสา สตฺต ปิสาจา ๔ สตฺต สรา สตฺต ปวุฏา ๕ สตฺต จ ปวุฏสตานิ สตฺต ปปาตา สตฺต จ ปปาตสตานิ สตฺต สุปินา สตฺต จ สุปินสตานิ จุลฺลาสีติ มหากปฺปิโน สตสหสฺสานิ ยานิ ๖ พาเล จ ปณฺฑิเต จ สนฺธาวิตฺวา สํสริตฺวา ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสนฺติ ตตฺถ นตฺถิ อิมินาหํ สีเลน วา วเตน วา ตเปน วา พฺรหฺมจริเยน วา อปริปกฺกํ วา กมฺมํ ปริปาเจสฺสามิ ปริปกฺกํ วา กมฺมํ ผุสฺส ผุสฺส พฺยนฺตีกริสฺสามีติ เหวํ นตฺถิ โทณมิเต สุขทุกฺเข ปริยนฺตกเต สํสาเร นตฺถิ หายนวฑฺฒเน นตฺถิ อุกฺกํสาวกํเส ฯ เสยฺยถาปิ นาม สุตฺตคุเฬ ขิตฺเต นิพฺเพฐิยมานเมว ปเลติ ๗ ฯ เอวเมว ๘ พาเล จ ปณฺฑิเต จ นิพฺเพฐิยมานา สุขทุกฺขํ ปเลนฺตีติ ฯ ภควํมูลกา โน ภนฺเต ธมฺมา ฯ รูเป โข ภิกฺขเว สติ รูปํ อุปาทาย รูปํ อภินิวิสฺส เอวํ ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ สตฺตีเม กายา อกฏา อกฏวิธา ฯเปฯ สุขทุกฺขํ ปเลนฺตีติ ฯ เวทนาย สติ ฯเปฯ สญฺญาย สติ ฯ สงฺขาเรสุ สติ ฯ วิญฺญาเณ สติ วิญฺญาณํ อุปาทาย #๑ ม. ยุ. อาชีวกสเต ฯ ๒ โป. ม. ยุ. สญฺญีคพฺภา ... ฯ ๓ ม. เทวาติปิ ปาโฐ ฯ #๔ ม. ยุ. เปสาจา ฯ ๕ ยุ. ปวุธา ฯ ๖ ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๗ โป. ผเลติ ฯ #๘ ยุ. เอวเมวํ ฯ วิญฺญาณํ อภินิวิสฺส เอวํ ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ สตฺตีเม กายา อกฏา อกฏวิธา ฯเปฯ สุขทุกฺขํ ปเลนฺตีติ ฯ

[๔๓๒] ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว รูปํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วาติ ฯ อนิจฺจํ ภนฺเต ฯ ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ อปิ นุ ตํ อนุปาทาย เอวํ ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺเชยฺย สตฺตีเม กายา อกฏา อกฏวิธา ฯเปฯ สุขทุกฺขํ ปเลนฺตีติ ฯ โน เหตํ ภนฺเต ฯ เวทนา ฯเปฯ สญฺญา ฯ สงฺขารา ฯ วิญฺญาณํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วาติ ฯ อนิจฺจํ ภนฺเต ฯ อปิ นุ ตํ อุปาทาย เอวํ ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺเชยฺย สตฺตีเม กายา อกฏา อกฏวิธา ฯเปฯ สุขทุกฺขํ ปเลนฺตีติ ฯ โน เหตํ ภนฺเต ฯ ยมฺปิทํ ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา ตํปิ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วาติ ฯ อนิจฺจํ ภนฺเต ฯเปฯ อปิ นุ ตํ อนุปาทาย เอวํ ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺเชยฺย สตฺตีเม กายา อกฏา อกฏวิธา ฯเปฯ นิพฺเพฐิยมานา สุขทุกฺขํ ปเลนฺตีติ ฯ โน เหตํ ภนฺเต ฯ ยโต โข ภิกฺขเว อริยสาวกสฺส อิเมสุ ฉสุ ฐาเนสุ กงฺขา ปหีนา โหติ ทุกฺเขปิสฺส กงฺขา ปหีนา โหติ ฯเปฯ ทุกฺขนิโรธคามินิยา ปฏิปทายปิสฺส กงฺขา ปหีนา โหติ ฯ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว อริยสาวโก โสตาปนฺโน อวินิปาตธมฺโม นิยโต สมฺโพธิปรายโนติ ฯ