๓. ปหานสูตร

๓. ปหานสุตฺตวณฺณนา

ตติเย อจฺเฉจฺฉิ ตณฺหนฺติ สพฺพมฺปิ ตณฺหํ ฉินฺทิ สมุจฺฉินฺทิ. วิวตฺตยิ สญฺโญชนนฺติ ทสวิธมฺปิ สํโยชนํ ปริวตฺตยิ นิมฺมูลมกาสิ. สมฺมาติ เหตุนา

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ. ปสฺสนฺติ ๒ ม. ผุสนฺโต, ฉ. ปสฺสนฺโต การเณน. มานาภิสมยาติ มานสฺส ทสฺสนาภิสมยา ปหานาภิสมยา จ. อรหตฺตมคฺโค หิ กิจฺจวเสน มานํ ปสฺสติ, อยมสฺส ทสฺสนาภิสมโย. เตน ทิฏฺโฐ ปน โส ตาวเทว ปหียติ ทิฏฺฐวเสน ทิฏฺฐิ สตฺตานํ ชีวิตํ วิย, อยมสฺส ปหานาภิสมโย.

อนฺตมกาสิ ทุกฺขสฺสาติ เอวํ อรหตฺตมคฺเคน มานสฺส ทิฏฺฐตฺตา จ ปหีนตฺตา จ เย อิเม "กายพนฺธนสฺส อนฺโต ชีรติ ๑- หริตนฺตํ วา"ติ ๒- เอวํ วุตฺตอนฺติมมริยาทนฺโต จ, "อนฺตมิทํ ภิกฺขเว ชีวิตานนฺ"ติ ๓- เอวํ วุตฺตลามกนฺโต จ, "สกฺกาโย เอโก อนฺโต"ติ ๔- เอวํ วุตฺตโกฏฺฐาสนฺโต จ, "เอเสวนฺโต ทุกฺขสฺส สพฺพปจฺจยสงฺขยา"ติ ๕- เอวํ วุตฺตโกฏนฺโต ๖- จาติ จตฺตาโร อนฺตา, เตสุ สพฺพสฺเสว วฏฺฏทุกฺขสฺส อทุํ จตุตฺถโกฏิสงฺขาตํ อนฺตมกาสิ, ปริจฺเฉทํ ปริจฺเฉตุมกาสิ, ๗- อนฺติมสมุสฺสยมตฺตาวเสสํ ทุกฺขมกาสีติ วุตฺตํ โหติ. สมฺปชญฺญํ น ริญฺจตีติ สมฺปชญฺญํ น ชหติ. สงฺขยํ นูเปตีติ รตฺโต ทุฏฺโฐ มุโฬฺหติ ปญฺญตฺตึ น อุเปติ, ตํ ปญฺญตฺตํ ปหาย มหาขีณาสโว นาม โหตีติ อตฺโถ. อิมสฺมึ สุตฺเต สารมฺมณานุสโย กถิโต.