๑. สัพพสูตร

๓. สพฺพวคฺค

๑. สพฺพสุตฺตาทิวณฺณนา

สพฺพวคฺคสฺส ปฐเม สพฺพํ โว ภิกฺขเวติ สพฺพํ นาม จตุพฺพิธํ สพฺพสพฺพํ อายตนสพฺพํ สกฺกายสพฺพํ ปเทสสพฺพนฺติ. ตตฺถ:-

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ. อนุปุพฺพกถา

"น ตสฺส อทฺทิฏฺฐมิธตฺถิ กิญฺจิ

อโถ อวิญฺญาตมชานิตพฺพํ

สพฺพํ อภิญฺญาสิ ยทตฺถิ เนยฺยํ

ตถาคโต เตน สมนฺตจกฺขู"ติ ๑- อิทํ สพฺพสพฺพํ นาม. "สพฺพํ โว ภิกฺขเว เทสิสฺสามิ, ตํ สุณาถา"ติ ๒- อิทํ อายตนสพฺพํ นาม. "สพฺพธมฺมมูลปริยายํ โว ภิกฺขเว เทสิสฺสามี"ติ ๓- อิทํ สกฺกายสพฺพํ นาม. "สพฺพธมฺเมสุ วา ปน ปฐมสมนฺนาหาโร อุปฺปชฺชติ จิตฺตํ มโน มานสํ ฯเปฯ ตชฺชามโนธาตู"ติ ๔- อิทํ ปเทสสพฺพํ นาม. อิติ ปญฺจา รมฺมณมตฺตํ ปเทสสพฺพํ. เตภูมกธมฺมา สกฺกายสพฺพํ. จตุภูมกธมฺมา อายตนสพฺพํ. ยงฺกิญฺจิ เนยฺยํ สพฺพสพฺพํ. ปเทสสพฺพํ สกฺกายสพฺพํ น ปาปุณาติ, สกฺกายสพฺพํ อายตนสพฺพํ น ปาปุณาติ, อายตนสพฺพํ สพฺพสพฺพํ น ปาปุณาติ. กสฺมา? สพฺพญฺญุตญาณสฺส อยํ นาม ธมฺโม อารมฺมณํ น โหตีติ นตฺถิตาย. อิมสฺมึ ปน สุตฺเต อายตนสพฺพํ อธิปฺเปตํ.

ปจฺจกฺขายาติ ปฏิกฺขิปิตฺวา. วาจาวตฺถุกเมวสฺสาติ วาจาย วตฺตพฺพํ วตฺถุมตฺตกเมว ภเวยฺย. อิมานิ ปน ทฺวาทสายตนานิ อติกฺกมิตฺวา อยํ นาม อญฺโญ สภาวธมฺโม อตฺถีติ ทสฺเสตุํ น สกฺกุเณยฺย. ปุฏฺโฐ จ น สมฺปาเยยฺยาติ "กตมํ อญฺญํ สพฺพํ นามา"ติ ปุจฺฉิโต "อิทํ นามา"ติ วจเนน สมฺปาเทตุํ น สกฺกุเณยฺย. วิฆาตํ อาปชฺเชยฺยาติ ทุกฺขํ อาปชฺเชยฺย. ยถา ตํ ภิกฺขเว อวิสยสฺมินฺติ เอตฺถ ตนฺติ นิปาตมตฺตํ. ยถาติ การณวจนํ, ยสฺมา อวิสเย ปุฏฺโฐติ อตฺโถ. อวิสยสฺมึ หิ สตฺตานํ วิฆาโตว โหติ, กูฏาคารมตฺตสิลํ สีเสน อุกฺขิปิตฺวา คมฺภีเร อุทเก ตรณํ อวิสโย, ตถา จนฺทิมสูริยานํ อากฑฺฒิตฺวา ปาตนํ, ตสฺมึ อวิสเย วายมนฺโต วิฆาตเมว อาปชฺชติ, เอวํ อิมสฺมิมฺปิ อวิสเย วิฆาตเมว อาปชฺเชยฺยาติ อธิปฺปาโย.

@เชิงอรรถ: ๑ ขุ.มหา. ๒๙/๒๗๒/๔๓๖, ขุ.จูฬ. ๓๐/๒๑๖/๑๑๓, ขุ.ปฏิ. ๓๑/๒๙๑/๑๙๓

@๒ สํ.สฬา. ๑๘/๒๔/๑๙ ๓ ม.มู. ๑๒/๑/๑ ๔ อภิ.วิ. ๓๕/๑๘๔/๑๐๔