๑. สัพพสูตร
เล่มที่ ๑๘ · ข้อ ๒๔ · บรรทัด ๒๙๙
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
3. Sabbavagga
1. Sabbasuttādivaṇṇanā
Sabbavaggassa paṭhame sabbaṃ vo bhikkhaveti sabbaṃ nāma catubbidhaṃ sabbasabbaṃ āyatanasabbaṃ sakkāyasabbaṃ padesasabbanti. Tattha:-
@Footnote: 1 cha. anupubbakathā
"na tassa addiṭṭhamidhatthi kiñci
atho aviññātamajānitabbaṃ
sabbaṃ abhiññāsi yadatthi neyyaṃ
tathāgato tena samantacakkhū"ti 1- idaṃ sabbasabbaṃ nāma. "sabbaṃ vo bhikkhave desissāmi, taṃ suṇāthā"ti 2- idaṃ āyatanasabbaṃ nāma. "sabbadhammamūlapariyāyaṃ vo bhikkhave desissāmī"ti 3- idaṃ sakkāyasabbaṃ nāma. "sabbadhammesu vā pana paṭhamasamannāhāro uppajjati cittaṃ mano mānasaṃ .pe. Tajjāmanodhātū"ti 4- idaṃ padesasabbaṃ nāma. Iti pañcā rammaṇamattaṃ padesasabbaṃ. Tebhūmakadhammā sakkāyasabbaṃ. Catubhūmakadhammā āyatanasabbaṃ. Yaṅkiñci neyyaṃ sabbasabbaṃ. Padesasabbaṃ sakkāyasabbaṃ na pāpuṇāti, sakkāyasabbaṃ āyatanasabbaṃ na pāpuṇāti, āyatanasabbaṃ sabbasabbaṃ na pāpuṇāti. Kasmā? sabbaññutañāṇassa ayaṃ nāma dhammo ārammaṇaṃ na hotīti natthitāya. Imasmiṃ pana sutte āyatanasabbaṃ adhippetaṃ.
Paccakkhāyāti paṭikkhipitvā. Vācāvatthukamevassāti vācāya vattabbaṃ vatthumattakameva bhaveyya. Imāni pana dvādasāyatanāni atikkamitvā ayaṃ nāma añño sabhāvadhammo atthīti dassetuṃ na sakkuṇeyya. Puṭṭho ca na sampāyeyyāti "katamaṃ aññaṃ sabbaṃ nāmā"ti pucchito "idaṃ nāmā"ti vacanena sampādetuṃ na sakkuṇeyya. Vighātaṃ āpajjeyyāti dukkhaṃ āpajjeyya. Yathā taṃ bhikkhave avisayasminti ettha tanti nipātamattaṃ. Yathāti kāraṇavacanaṃ, yasmā avisaye puṭṭhoti attho. Avisayasmiṃ hi sattānaṃ vighātova hoti, kūṭāgāramattasilaṃ sīsena ukkhipitvā gambhīre udake taraṇaṃ avisayo, tathā candimasūriyānaṃ ākaḍḍhitvā pātanaṃ, tasmiṃ avisaye vāyamanto vighātameva āpajjati, evaṃ imasmimpi avisaye vighātameva āpajjeyyāti adhippāyo.
@Footnote: 1 khu.mahā. 29/272/436, khu.cūḷa. 30/216/113, khu.paṭi. 31/291/193
@2 saṃ.saḷā. 18/24/19 3 Ma.mū. 12/1/1 4 abhi.vi. 35/184/104
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๑๓ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด