๑๐. มณิจูฬกสูตร

๑๐. มณิจูฬกสุตฺตวณฺณนา

ทสเม ตํ ปริสํ เอตทโวจาติ ตสฺส กิร เอวํ อโหสิ "กุลปุตฺตา ปพฺพชนฺตา ปุตฺตทารญฺเจว ชาตรูปรชตญฺจ ปหาเยว ปพฺพชนฺติ, น จ สกฺกายํ ปหาย ปพฺพชิตา, ตํ เตหิ คเหตุนฺ"ติ นยคฺคาเห ฐตฺวา "มา อยฺโย"ติอาทิวจนํ

@เชิงอรรถ: ๑ สี. ทุกฺขํ อีหติ ๒ สี. อุปกตปุพฺพนฺติ

@๓ สี.,ก. สญฺญมํ ๔ สี. สมฺภตานํ อโวจ. เอกํเสเนตนฺติ เอตํ ปญฺจกามคุณปกปฺปนํ อสฺสมณธมฺโม อสกฺยปุตฺติยธมฺโมติ เอกํเสน ธาเรยฺยาสิ.

ติณนฺติ เสนาสนฉทนติณํ. ปริเยสิตพฺพนฺติ ติณจฺฉทเน วา อิฏฺฐกจฺฉทเน วา เคเห ปลุชฺชนฺเต เยหิ ตํ การิตํ, เตสํ สนฺติกํ คนฺตฺวา "ตุเมฺหหิ การิตเสนาสนํ โอวสฺสติ, น สกฺกา ตตฺถ วสิตุนฺ"ติ อาจิกฺขิตพฺพํ. มนุสฺสา สกฺโกนฺตา กริสฺสนฺติ, อสกฺโกนฺตา "ตุเมฺห วฑฺฒกึ คเหตฺวา การาเปถ, มยํ เต สญฺญาเปสฺสามา"ติ วกฺขนฺติ. เอวํ วุตฺเต กาเรตฺวา เตสํ อาจิกฺขิตพฺพํ. มนุสฺสา วฑฺฒกีนํ ทาตพฺพํ ทสฺสนฺติ. สเจ อาวาสสามิกา นตฺถิ, อญฺเญสมฺปิ ภิกฺขาจารวตฺเตน อาโรเจตฺวา กาเรตุํ วฏฺฏติ. อิทํ สนฺธาย "ปริเยสิตพฺพนฺ"ติ วุตฺตํ.

ทารุนฺติ เสนาสเน โคปาณสิอาทีสุ ปลุชฺชมาเนสุ ตทตฺถาย ทารุํ. สกฏนฺติ คิหิวิกตํ กตฺวา ตาว กาลิกสกฏํ. น เกวลญฺจ สกฏเมว, อญฺญมฺปิ วาสิผรสุกุทาลาทิอุปกรณํ เอวํ ปริเยสิตุํ วฏฺฏติ. ปุริโสติ หตฺถกมฺมวเสน ปุริโส ปริเยสิตพฺโพ. ยงฺกิญฺจิ หิ ปุริสํ "หตฺถกมฺมํ อาวุโส กตฺวา ทสฺสสี"ติ วตฺวา "ทสฺสามิ ภนฺเต"ติ วุตฺเต "อิทญฺจิทญฺจ กโรหี"ติ ยํ อิจฺฉติ, ตํ กาเรตุํ วฏฺฏติ. น เตฺววาหํ คามณิ เกนจิ ปริยาเยนาติ ชาตรูปรชตํ ปนาหํ เกนจิปิ การเณน ปริเยสิตพฺพนฺติ น วทามิ.