๗. อานาปานาทิเปยยาล

๗. อานาปานวคฺค

๑. อฏฺฐิกมหปฺผลสุตฺตาทิวณฺณนา

สตฺตมาทีสุ อฏฺฐิกสญฺญาติ อฏฺฐิกํ อฏฺฐิกนฺติ ภาเวนฺตสฺส อุปฺปนฺนสญฺญา. ตํ ปเนตํ ภาวยโต ยาว นิมิตฺตํ น อุปฺปชฺชติ, ตาว ฉวิปิ จมฺมมฺปิ อุปฏฺฐาติ. นิมิตฺเต ปน อุปฺปนฺเน ฉวิจมฺมานิ เนว อุปฏฺฐหนฺติ, สงฺขวณฺโณ สุทฺธอฏฺฐิกสงฺฆาโตว อุปฏฺฐาติ หตฺถิกฺขนฺธคตํ ธมฺมิกติสฺสราชานํ โอโลเกนฺตสฺส สามเณรสฺส วิย, ปฏิมคฺเค หสมานํ อิตฺถึ โอโลเกนฺตสฺส เจติยปพฺพตวาสิโน ติสฺสตฺเถรสฺส วิย จาติ. วตฺถูนิ วิสุทฺธิมคฺเค ๒- วิตฺถาริตานิ. สติ วา อุปาทิเสเสติ คหณเสเส อุปาทานเสเส วิชฺชมานมฺหิ.

๒-๑๐. ปุฬวกสุตฺตาทิวณฺณนา

[๒๓๙-๒๔๗] ปุฬวกสญฺญาติ ปุฬวนฺติ ภาเวนฺตสฺส อุปฺปนฺนสญฺญา. วินีลกสญฺญาทีสุปิ เอเสว นโย. วินิจฺฉยกถา ปเนตฺถ สทฺธึ ภาวนานเยน

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. ปสฺสทฺธนฺติ ๒ วิสุทฺธิ. ๑/๒๕ (สฺยา) วิสุทฺธิมคฺเค ๑- วุตฺตา. เมตฺตาทโย ติกจตุกฺกชฺฌานวเสน เวทิตพฺพา, อุเปกฺขา จตุตฺถชฺฌานวเสเนว.

๘. นิโรธวคฺค

๑-๑๐. อสุภสุตฺตาทิวณฺณนา

[๒๔๘-๒๕๗] อสุภสญฺญาติ อสุเภ ปฐมชฺฌานสญฺญา. มรณสญฺญาติ "อวสฺสํ มริตพฺพํ, มรณปฏิพทฺธํ เม ชีวิตนฺ"ติ อภิณฺหํ ปจฺจเวกฺขนฺตสฺส อุปฺปนฺนสญฺญา. อาหาเร ปฏิกูลสญฺญาติ โอทนกุมฺมาสาทิมฺหิ อชฺโฌหรณีเย ๒- ปฏิกูลสญฺญา. สพฺพโลเก อนภิรติสญฺญาติ สกลโลกสฺมึ อนภิรตึ อุปฺปาเทนฺตสฺส อุปฺปนฺนสญฺญา. ปหานสญฺญา วิราคสญฺญาติ เทฺว ปุพฺพภาคา, นิโรธสญฺญา มิสฺสกา. เอวเมตานิ อฏฺฐิกสญฺญาทีนิ วีสติ กมฺมฏฺฐานานิ นิทฺทิฏฺฐานิ. เตสํ นวสุ อปฺปนา โหนฺติ, เอกาทส อุปจารชฺฌานิกา. เสสา ปเนตฺถ วินิจฺฉยกถา วิสุทฺธิมคฺเค ๓- อาคตาว. คงฺคาเปยฺยาลาทโย มคฺคสํยุตฺเต วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพา.