ราชาสูตร

๑๑. โสตาปตฺติสํยุตฺต

๑. เวฬุทฺวารวคฺค

๑. จกฺกวตฺติราชสุตฺตวณฺณนา

โสตาปตฺติสํยุตฺตสฺส ปฐเม กิญฺจาปีติ อนุคฺคหครหเณสุ นิปาโต. จตุนฺนํ หิ มหาทีปานํ อิสฺสริยาธิปจฺจํ รชฺชํ อนุคฺคหนฺโต จตุนฺนญฺจ อปายานํ อปฺปหีนภาวํ ครหนฺโต สตฺถา "กิญฺจาปิ ภิกฺขเว ราชา จกฺกวตฺตี"ติอาทิมาห. ตตฺถ จตุนฺนํ ทีปานนฺติ ทฺวิสหสฺสทีปปริวารานํ จตุนฺนํ มหาทีปานํ. อิสฺสริยาธิปจฺจนฺติ อิสฺสรภาโว อิสฺสริยํ, อธิปติภาโว อธิปจฺจํ, อิสฺสริยํ อธิปจฺจํ เอกสฺมึ รชฺเช เฉทนเภทนนฺติ อิสฺสริยาธิปจฺจํ. กาเรตฺวาติ เอวรูปํ รชฺชํ ปวตฺตาเปตฺวา. กิญฺจาปิ ภิกฺขเว อริยสาวโกติ เอตฺถ อนุคฺคหปสํสาสุ นิปาโต. ปิณฺฑิยาโลเปน หิ ยาปนํ อนุคฺคหนฺโต จตุนฺนญฺจ อปายานํ ปหีนภาวํ ปสํสนฺโต สตฺถา "กิญฺจาปิ ภิกฺขเว อริยสาวโก"ติอาทิมาห. ตตฺถ นนฺตกานีติ อนนฺตกานิ. เตรสหตฺโถปิ หิ วตฺถสาฏโก ทสจฺเฉทนโต ปฏฺฐาย นนฺตกนฺเตว สงฺขํ คจฺฉติ.

อเวจฺจปฺปสาเทนาติ อจลปฺปสาเทน. โส ปนายํ ปสาโทติ กึ เอโก, อเนโกติ? เอโกว, โส มคฺเคน อาคตปฺปสาโท. เยสุ ปน วตฺถูสุ อปุพฺพํ อจริมํ รุหติ, เตสํ วเสน "พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาเทนา"ติอาทินา นเยน ติธา วุตฺโต. ยสฺมา จ เอโก, ตสฺมาว นินฺนานากรโณ โหติ. อริยสาวกสฺส หิ พุทฺเธเยว ปสาโท จ เปมํ จ คารวํ จ มหนฺตํ, น ธมฺเม วา สํเฆ วา, ธมฺเมเยว วา มหนฺตํ, น พุทฺเธ วา สํเฆ วา, สํเฆเยว วา มหนฺตํ, น พุทฺเธ วา ธมฺเม วาติ เอกํ นตฺถิ. อิติปิ โส ภควาติอาทีนิ วิสุทฺธิมคฺเค วิตฺถาริตาเนว.

อริยกนฺเตหีติ อริยานํ กนฺเตหิ ปิเยหิ มนาเปหิ. ปญฺจ หิ สีลานิ ภวนฺตรคตา อริยา น โกเปนฺติ, เอวํ เตสมฺปิ ปิยานิ. ตานิ สนฺธาเยว วุตฺตํ. อขณฺเฑหีติอาทิ สทิสวเสน วุตฺตํ. มุขวฏฺฏิยมฺหิ ฉินฺเนกเทสา ปาฏิขณฺฑาติ วุจฺจติ, มชฺเฌ ภินฺนา ฉิทฺทาติ, เอกสฺมึ ปเทเส วิสภาควณฺณา คาวี สพลาติ, นานาพินฺทุจิตฺตา ๑- กมฺมาสาติ, เอวเมว ปฏิปาฏิยา อาทิมฺหิ วา อนฺเต วา ภินฺนํ สีลํ ขณฺฑํ นาม. มชฺเฌ ภินฺนํ ฉิทฺทํ, ยตฺถ กตฺถจิ ทฺวินฺนํ วา ติณฺณํ วา ปฏิปาฏิยา ภินฺนตฺตา สพลํ, เอกนฺตรํ ภินฺนํ กมฺมาสํ. เตสํ โทสานํ อภาเวน อขณฺฑาทิตา เวทิตพฺพา. ภุชิสฺเสหีติ ภุชิสฺสภาวกาเรหิ. วิญฺญูปสตฺเถหีติ ๒- พุทฺธาทีหิ วิญฺญูหิ ปสํสิเตหิ. อปรามฏฺเฐหีติ "อิทํ นาม ตยา กตํ, อิทํ วิติกฺกนฺตนฺ"ติ เอวํ ปรามสิตุํ อสกฺกุเณยฺเยหิ. สมาธิสํวตฺตนิเกหีติ อปฺปนาสมาธึ อุปจารสมาธึ วา สํวตฺเตตุํ สมตฺเถหิ.