สมาธิสูตร

๑๒. สจฺจสํยุตฺต

๑. สมาธิวคฺค

๑. สมาธิสุตฺตวณฺณนา

สจฺจสํยุตฺตสฺส ปฐเม สมาธึ ภิกฺขเวติ เต กิร ภิกฺขู จิตฺเตกคฺคตาย ปริหายนฺติ, อถ เนสํ สตฺถา "เอวเมเต จิตฺเตกคฺคตํ ลภิตฺวา กมฺมฏฺฐานํ วฑฺเฒตฺวา วิเสสํ ปาปุณิสฺสนฺตี"ติ อิมํ เทสนํ อารภิ. ตสฺมา ติห ภิกฺขเว "อิทํ ทุกฺขนฺ"ติ โยโค กรณีโยติ เอตฺถ ยถาภูตาทิวเสน การณจฺเฉโท เวทิตพฺโพ. อิทญฺหิ วุตฺตํ โหติ:- ภิกฺขเว ยสฺมา สมาหิโต ภิกฺขุ สมาหิโต ภิกฺขุ จตฺตาริ สจฺจานิ ยถาภูตํ ปชานาติ, ตสฺมา ตุเมฺหหิ จ สมาหิเตหิ จตุนฺนํ สจฺจานํ ยถาภูตํ ปชานนตฺถาย "อิทํ ทุกฺขนฺ"ติ โยโค กรณีโย. ตถา ยสฺมา จตฺตาริ สจฺจานิ ตถาคตสฺเสว ปาตุภาวา ปากฏานิ โหนฺติ, ยสฺมา จ ตถาคเตน สุวิภตฺตานิ, ยสฺมา จ เตสุ อปริมาณา วณฺณา อปริมาณานิ ปทพฺยญฺชนานิ, ยสฺมา จ เตสํ อปฺปฏิวิทฺธตฺตา วฏฺฏํ วฑฺฒติ, เตสํ ปฏิวิทฺธกาลโต ปฏฺฐาย น วฑฺฒติ, ตสฺมา เอวํ โน วฏฺฏํ น วฑฺฒิสฺสตี"ติ ตุเมฺหหิ "อิทํ ทุกฺขนฺ"ติ โยโค กรณีโย.