สิกขาบทที่ ๘ เรื่องพระอริฏฐะ มิจฉาทิฏฐิ

{๔๑๗} อฏฺฐมสิกฺขาปเท ฯ คทฺเธ พาธยึสูติ คทฺธพาธโน ฯ คทฺธพาธิโน ปุพฺพปุริสา อสฺสาติ คนฺธพาธิปุพฺโพ ๑- ฯ ตสฺส คทฺธพาธิปุพฺพสฺส คิชฺฌฆาฏกกุลปฺปสูตสฺสาติ อตฺโถ ฯ สคฺคโมกฺขานํ อนฺตรายํ กโรนฺตีติ อนฺตรายิกา ฯ เต กมฺมกิเลสวิปาก- อุปวาทอาณาวีติกฺกมวเสน ปญฺจวิธา ฯ ตตฺถ ปญฺจานนฺตริกธมฺมา กมฺมนฺตรายิกา นาม ฯ ตถา ภิกฺขุนีทูสกกมฺมํ ฯ ตํ ปน โมกฺขสฺเสว อนฺตรายํ กโรติ น สคฺคสฺส ฯ นิยตมิจฺฉาทิฏฺฐิธมฺมา กิเลสนฺตรายิกา นาม ฯ ปณฺฑกติรจฺฉานคตอุภโตพฺยญฺชนกานํ ปฏิสนฺธิธมฺมา วิปากนฺตรายิกา นาม ฯ อริยูปวาทา อุปวาทนฺตรายิกา นาม ฯ เต ปน ยาว อริเย น ขมาเปนฺติ ตาวเทว น ตโต ปรํ ฯ สญฺจิจฺจ อาปนฺนา อาปตฺติโย อาณาวีติกฺกมนฺตรายิกา นาม ฯ ตาปิ ยาว ภิกฺขุภาวํ วา ปฏิชานาติ น วุฏฺฐาติ วา น เทเสติ วา ตาวเทว น ตโต ปรํ ฯ ตตฺรายํ ภิกฺขุ พหุสฺสุโต ธมฺมกถิโก เสสนฺตรายิเก ชานาติ วินเย ปน อโกวิทตฺตา ปณฺณตฺตีวีติกฺกมนฺตรายิเกนชานาติ ฯ ตสฺมา รโหคโตเอวํจินฺเตสิอิเม อาคาริกา ปญฺจกามคุเณ ปริภุญฺชนฺตา โสตาปนฺนาปิ สกทาคามิโนปิ อนาคามิโนปิ โหนฺติ ภิกฺขูปิ มนาปิกานิ จกฺขุวิญฺเญยฺยานิ รูปานิ ปสฺสนฺติ ฯเปฯ กายวิญฺเญยฺเย โผฏฺฐพฺเพ ผุสนฺติ มุทุกานิปิ อตฺถรณปาปุรณาทีนิ ปริภุญฺชนฺติ เอตํ สพฺพํ วฏฺฏติ กสฺมา

@เชิงอรรถ: ๑. คทฺเธ คิชฺเฌ พาธติ วิชฺฌตีติ คทฺธพาธี. คทฺธพาธิภูตปุพฺโพ คทฺธพาธิปุพฺโพติ

@อมฺหากํ มติ. อญฺญติตฺถิยปุพฺโพติ สาธกํ. โย หิ ปุพฺเพ อตฺตนา อญฺญติตฺถิโย

@อโหสิ โส อธิปฺเปโต น อญฺญติตฺถิยานํ อนุปุริโส. อิตฺถีรูปา ฯเปฯ อิตฺถีโผฏฺฐพฺพา เอวํ น วฏฺฏนฺติ เอเตปิ วฏฺฏนฺตีติ ฯ เอวํ รเสน รสํ สํสนฺทิตฺวา สจฺฉนฺทราคปริโภคญฺจ นิจฺฉนฺทราคปริโภคญฺจ เอกํ กตฺวา ถูลวาเกหิ สทฺธึ อติสุขุมสุตฺตํ ฆเฏนฺโต วิย สาสเปน สทฺธึ สิเนรุํ อุปสํหรนฺโต วิย ปาปกํ ทิฏฺฐิคตํ อุปฺปาเทตฺวา กึ ภควตา มหาสมุทฺทํ พนฺธนฺเตน วิย มหตา อุสฺสาเหน ปฐมปาราชิกํ ปญฺญตฺตํ นตฺถิ เอตฺถ โทโสติ สพฺพญฺญุตญฺญาเญน สทฺธึ ปฏิวิรุชฺฌนฺโต ภพฺพปุคฺคลานํ อาสํ ฉินฺทนฺโต ชินสฺส อาณาจกฺเก ปหารมทาสิ ฯ เตนาห ตถาหํ ภควตา ธมฺมํ เทสิตํ อาชานามีติอาทึ ฯ อฏฺฐิกงฺกลูปมาติอาทิมฺหิ อฏฺฐิกงฺกลูปมา อปฺปสฺสาทฏฺเฐน ฯ มํสเปสูปมา พหุสาธารณฏฺเฐน ฯ ติณุกฺกูปมา อนุทหนฏฺเฐน ฯ องฺคารกาสูปมา มหาภิตาปนฏฺเฐน ฯ สุปินกูปมา อิตฺตรปจฺจุปฏฺฐานฏฺเฐน ฯ ยาจิตกูปมา ตาวกาลิกฏฺเฐน ฯ รุกฺขผลูปมา สพฺพงฺคปจฺจงฺคปลิภญฺชนฏฺเฐน ฯ อสิสูนูปมา อธิกุฏฺฏนฏฺเฐน ฯ สตฺติสูลูปมา วินิวิชฺฌนฏฺเฐน ฯ สปฺปสิรูปมา สาสงฺกสปฏิภยฏฺเฐนาติ ฯ อยเมตฺถ สงฺเขโป ฯ วิตฺถาโร ปน ปปญฺจสูทนิยํ มชฺฌิมฏฺฐกถายํ คเหตพฺโพ ฯ เอวํ พฺยา โขติ เอวํ วิย โข ฯ เสสเมตฺถ ปุพฺเพ วุตฺตนยตฺตา อุตฺตานเมว ฯ

สมนุภาสนสมุฏฺฐานํ กายวาจาจิตฺตโต สมุฏฺฐาติ อกิริยา สญฺญาวิโมกฺขํ สจิตฺตกํ โลกวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ อกุสลจิตฺตํ ทุกฺขเวทนนฺติ ฯ

อริฏฺฐสิกฺขาปทํ อฏฺฐมํ ฯ