วรรคที่ ๓ ขัมภกตวรรค
เล่มที่ ๒ · ข้อ ๘๒๐ · บรรทัด ๑๕๔๕๓
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรไทย ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
{๕๙๖-๕๙๘} ขมฺภกโต นาม กฏิยํ หตฺถํ ฐเปตฺวา กตขมฺโภ ฯ โอคุณฺฐิโตติ สสีสํ ปารุโต ฯ {๖๐๐} อุกฺกุฏิกายาติ เอตฺถ อุกฺกุฏิกา วุจฺจติ ปณฺหิโย อุกฺขิปิตฺวา อคฺคปาเทเหว อคฺคปาเท วา อุกฺขิปิตฺวา ปณฺหีหิเยว ภูมิยํ ผุสนฺตสฺส คมนํ ฯ กรณวจนํ ปเนตฺถ วุตฺตลกฺขณเมว ฯ {๖๐๑} ทุสฺสปลฺลตฺถิกายาติ เอตฺถ อาโยคปลฺลตฺถิกาปิ ทุสฺสปลฺลตฺถิกาเอว ฯ
{๖๐๓} อากีรนฺเตปีติ ปิณฺฑปาตํ เทนฺเตปิ ฯ {๖๐๒} สกฺกจฺจนฺติ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา ฯ ปตฺตสญฺญีติ ปตฺเต สญฺญํ กตฺวา ฯ {๖๐๔} สมสูปโก นาม ยตฺถ ภตฺตสฺส จตุตฺถภาคปฺปมาโณ สูโป โหติ ฯ มุคฺคสูโป มาสสูโปติ เอตฺถ จ กุลตฺถาทีหิ กตสูปาปิ สงฺคหํ คจฺฉนฺติเยวาติ มหาปจฺจริยํ วุตฺตํ ฯ รสรเสติ เอตฺถ ฐเปตฺวา เทฺว สูเป อวเสสานิ โอโลณีสากสูเปยฺยมจฺฉรสมํสรสาทีนิ รสรสาติ เวทิตพฺพานิ ฯ ตํ รสรสํ พหุมฺปิ คณฺหนฺตสฺส อนาปตฺติ ฯ สมติตฺติกนฺติ
{๖๐๕} สมปุณฺณํ สมภริตํ ฯ ถูปีกตํ ปิณฺฑปาตํ ปฏิคฺคณฺหาติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ เอตฺถ ถูปีกโต นาม ปตฺตสฺส อนฺโตมุขวฏฺฏิเลขํ อติกฺกมิตฺวา กโต ปตฺเต ปกฺขิตฺโต รจิโต ปูริโตติ อตฺโถ ฯ เอวํ กตํ อคฺคเหตฺวา อนฺโตมุขวฏฺฏิเลขสมปฺปมาโณ คเหตพฺโพ ฯ
ตตฺถ ถูปีกตํ นาม ปญฺจหิ โภชเนหิ กตนฺติ อภยตฺเถโร อาห ฯ ติปิฏกจูฬนาคตฺเถโร ปน ปิณฺฑปาโต นาม ยาคุปิ ภตฺตํปิ ขาทนียํปิ จุณฺณปิณฺโฑปิ ทนฺตกฏฺฐํปิ ทสิกสุตฺตํปีติ อิทํ สุตฺตํ วตฺวา ทสิกสุตฺตํปิ ถูปีกตํ น วฏฺฏตีติ อาห ฯ เตสํ วาทํ สุตฺวา ภิกฺขู โรหณํ คนฺตฺวา จูฬสุมนตฺเถรํ ปุจฺฉึสุ ๑- ภนฺเต ถูปีกตปิณฺฑปาโต
@เชิงอรรถ: ๑. ปุจฺฉิตฺวาติ ปเทน ภวิตพฺพํ. ปุจฺฉิตฺวาติ ปทํ อาโรเจสุนฺติ ปเท
@ปุพฺพกาลกิริยา. เกน ปริจฺฉินฺโนติ เตสญฺจ เถรานํ วาทํ อาโรเจสุํ ฯ เถโร สุตฺวา อาห อโห จูฬนาโค สาสนโต ภฏฺโฐ อโห เตน พหูนํ ทฺวารํ ทินฺนํ อหํ เอตสฺส สตฺตกฺขตฺตุํ วินยํ วาเจนฺโต น กทาจิ เอวํ อวจํ อยํ กุโต ลภิตฺวา เอวํ วทตีติ ฯ ภิกฺขู เถรํ ยาจึสุ กเถถ ทานิ ภนฺเต เกน ปริจฺฉินฺโนติ ฯ ยาวกาลิเกน อาวุโสติ เถโร อาห ฯ ตสฺมา ยงฺกิญฺจิ ยาคุ วา ภตฺตํ วา ผลาผลํ วา อามิสชาติกํ สมติตฺติกเมว คเหตพฺพํ ฯ ตญฺจ โข อธิฏฺฐานูปเคน ปตฺเตน อิตเรน ปน ถูปีกตมฺปิ วฏฺฏติ ฯ ยามกาลิกสตฺตาหกาลิกยาวชีวิกานิ ปน อธิฏฺฐานูปคปตฺเตนปิ ถูปีกตานิ วฏฺฏนฺติ ฯ ทฺวีสุ ปตฺเตสุ ภตฺตํ คเหตฺวา เอกสฺมึ ปูเรตฺวา วิหารํ เปเสตุํ วฏฺฏติ ฯ มหาปจฺจริยํ ปน วุตฺตํ ยํ ปตฺเต ปกฺขปิยมานํ ปูวอุจฺฉุขณฺฑผลาผลาทิ เหฏฺฐา โอโรหติ ตํ ถูปีกตํ นาม น โหติ ฯ ปูววฏํสกํ ฐเปตฺวา ปิณฺฑปาตํ เทนฺติ ถูปีกตเมว โหติ ฯ ปุปฺผวฏํสกตกฺโกลกกฏุกผลาทิวฏํสกํ ปน ฐเปตฺวา ทินฺนํ ถูปีกตํ น โหติ ฯ ภตฺตสฺส อุปริ ถาลกํ วา ปณฺณํ วา ฐเปตฺวา ปูเรตฺวา คณฺหาติ ถูปีกตํ นาม น โหติ ๑- ฯ กุรุนฺทิยํปิ วุตฺตํ ถาลเก วา ปณฺเณ วา ปกฺขิปิตฺวา ตํ ปตฺตมตฺถเก ฐเปตฺวา เทนฺติ ปาเฏกฺกภาชนํ วฏฺฏตีติ ฯ อิธ อนาปตฺติยํ คิลาโน นาคโต ฯ ตสฺมา คิลานสฺสาปิ ถูปีกตํ น วฏฺฏติ ฯ สพฺพตฺถ ปฏิคฺคเหตุเมว น วฏฺฏติ ฯ ปฏิคฺคหิตํ ปน สุปฏิคฺคหิตเมว ปริภุญฺชิตุํ วฏฺฏตีติ ฯ
ตติโย วคฺโค ฯ
@เชิงอรรถ: ๑. อิโต ปรํ อิติสทฺโท อิจฺฉิตพฺโพ.
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๒ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด