ธรรมคืออธิกรณสมถะ

๘. อธิกรณสมถะ

ท่านทั้งหลาย ธรรมคืออธิกรณสมถะ ๗ เหล่านี้มาถึงวาระที่จะยกขึ้นแสดงเป็นข้อๆ ตามลำดับ

(ธรรมเป็นเครื่องระงับอธิกรณ์ ๗ อย่าง คือ)

เพื่อระงับอธิกรณ์ที่เกิดขึ้นแล้วๆ (๑) พึงให้สัมมุขาวินัย ๑- (๒) พึงให้ สติวินัย ๒- (๓) พึงให้อมูฬหวินัย ๓- (๔) พึงให้ปฏิญญาตกรณะ ๔- (๕) พึงให้เยภุยยสิกา ๕- (๖) พึงให้ตัสสปาปิยสิกา ๖- (๗) พึงให้ติณวัตถารกะ ๗-

บทสรุป

ท่านทั้งหลาย ธรรมคืออธิกรณสมถะ ๗ อย่าง ข้าพเจ้ายกขึ้นแสดงแล้ว ข้าพเจ้าขอถามท่านทั้งหลาย ในธรรมคืออธิกรณสมถะเหล่านั้นว่า “ท่านทั้งหลายบริสุทธิ์แล้วหรือ”

ข้าพเจ้าขอถามเป็นครั้งที่ ๒ “ท่านทั้งหลายบริสุทธิ์แล้วหรือ”

ข้าพเจ้าขอถามเป็นครั้งที่ ๓ “ท่านทั้งหลายบริสุทธิ์แล้วหรือ”

ท่านทั้งหลายบริสุทธิ์แล้วในธรรมคืออธิกรณสมถะ ๗ เหล่านี้ เพราะเหตุนั้น จึงนิ่ง ข้าพเจ้าขอถือความนิ่งนั้นเป็นมติอย่างนี้

อธิกรณสมถะ จบ

@เชิงอรรถ :

@๑ สัมมุขาวินัย คือวิธีตัดสินที่พึงทำในที่พร้อมหน้าสงฆ์ ธรรม และวัตถุ

@๒ สติวินัย คือวิธีตัดสินที่ยกสติขึ้นเป็นหลัก

@๓ อมูฬหวินัย คือวิธีตัดสินที่ให้แก่ภิกษุผู้หายเป็นบ้าแล้ว

@๔ ปฏิญญาตกรณะ คือวิธีตัดสินโดยปรับโทษตามคำสารภาพ

@๕ เยภุยยสิกา คือวิธีตัดสินโดยอาศัยเสียงข้างมาก

@๖ ตัสสปาปิยสิกา คือวิธีตัดสินโดยปรับโทษแก่ผู้ทำความผิด

@๗ ติณวัตถารกะ คือวิธีตัดสินโดยวิธียอมความ ตามศัพท์แปลว่า ระเบียบดังกลบไว้ด้วยหญ้า

@(นัย วิ.จู. ๖/๑๘๕-๒๑๓/๒๑๘-๒๔๑)