สิกขาบทที่ ๖ เรื่องพระฉัพพัคคีย์ [ว่าด้วย การขอด้ายมาเอง]

{๖๓๖} เตน สมเยนาติ สุตฺตวิญฺญตฺติสิกฺขาปทํ ฯ ตตฺถ โขมนฺติ โขมวาเกหิ กตสุตฺตํ ฯ กปฺปาสิกนฺติ กปฺปาสโต นิพฺพตฺตํ ฯ โกเสยฺยนฺติ โกสิยํสูหิ กนฺติตฺวา กตสุตฺตํ ฯ กมฺพลนฺติ เอฬกโลมสุตฺตํ ฯ สาณนฺติ สาณวากสุตฺตํ ฯ ภงฺคนฺติ ปาเฏกฺกํ วากสุตฺตเมวาติ เอเก ฯ เอเตหิ ปญฺจหิปิ มิสฺเสตฺวา กตสุตฺตํ ปน ภงฺคนฺติ เวทิตพฺพํ ฯ วายาเปติ ปโยเค ทุกฺกฏนฺติ สเจ ตนฺตวายสฺส ตุริเวมาทีนิ นตฺถิ ตานิ อรญฺญโต อาหริสฺสามีติ วาสึ วา ผรสุํ วา นิเสติ ตโต ปฏฺฐาย ยํยํ อุปกรณตฺถาย วา จีวรวายนตฺถาย วา กโรติ สพฺพตฺถ ตนฺตวายสฺส ปโยเค ปโยเค ภิกฺขุสฺส ทุกฺกฏํ ฯ ทีฆโต วิทตฺถิมตฺเต ติริยญฺจ หตฺถมตฺเต วีเต นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ ฯ มหาปจฺจริยํ ปน ยาวปริโยสานํ วายาเปนฺตสฺส ผลเก ผลเก นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยนฺติ วุตฺตํ ฯ ตมฺปิ อิทเมว ปมาณํ สนฺธาย วุตฺตนฺติ เวทิตพฺพํ ฯ วิกปฺปนูปคํ ปจฺฉิมํ หิ จีวรสงฺขยํ คจฺฉตีติ ฯ

อปิเจตฺถ เอวํ วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ ฯ สุตฺตนฺตาว สามํ วิญฺญาปิตํ อกปฺปิยํ ฯ เสสํ ญาตกาทิวเสน อุปฺปนฺนํ กปฺปิยํ ฯ ตนฺตวาโยปิ อญฺญาตกอปฺปวาริโต วิญฺญตฺติยา ลทฺโธ อกปฺปิโย ฯ เสโส กปฺปิโย ฯ ตตฺถ อกปฺปิยสุตฺตํ อกปฺปิยตนฺตวาเยน วายาเปนฺตสฺส ปุพฺเพ วุตฺตนเยน นิสฺสคฺคิยํ ฯ เตเนว ปน กปฺปิยสุตฺตํ วายาเปนฺตสฺส ยถา ปุพฺเพ นิสฺสคฺคิยเมว ทุกฺกฏํ ฯ เตเนว กปฺปิยญฺจ อกปฺปิยญฺจ สุตฺตํ วายาเปนฺตสฺส ยทิ ปจฺฉิมจีวรปฺปมาเณน เอโก ปริจฺเฉโท สุทฺธกปฺปิยสุตฺตมโย เอโก อกปฺปิยสุตฺตมโยติ เอวํ เกทารกพทฺธํ วิย จีวรํ โหติ ฯ อกปฺปิยสุตฺตมเย ปริจฺเฉเท ปริจฺเฉเท ปาจิตฺติยํ ฯ อิตรสฺมึ ตเถว ทุกฺกฏํ ฯ ยทิ ตโต อูนา ปริจฺเฉทา โหนฺติ อนฺตมโส อจฺฉิมณฺฑลปฺปมาณาปิ สพฺพปริจฺเฉเทสุ ปริจฺเฉทคณนาย ทุกฺกฏํ ฯ อถ เอกนฺตริเกน วา สุตฺเตน ทีฆโต วา กปฺปิยํ ติริยํ อกปฺปิยํ กตฺวา วีตํ โหติ ผลเก ผลเก ทุกฺกฏํ ฯ กปฺปิยตนฺตวาเยน หิ อกปฺปิยสุตฺตํ วายาเปนฺตสฺส ยถา ปุพฺเพ นิสฺสคฺคิยเมว ทุกฺกฏํ ฯ เตเนว กปฺปิยญฺจ อกปฺปิยญฺจ สุตฺตํ วายาเปนฺตสฺส สเจ ปจฺฉิมจีวรปฺปมาณา วา อูนกา วา อกปฺปิยสุตฺตปริจฺเฉทา โหนฺติ เตสุ ปริจฺเฉทคณนาย ทุกฺกฏํ ฯ กปฺปิยสุตฺตปริจฺเฉเทสุ อนาปตฺติ ฯ อถ เอกนฺตริเกน วา สุตฺเตน ทีฆโต วา กปฺปิยํ ติริยํ อกปฺปิยํ กตฺวา วีตํ โหติ ผลเก ผลเก ทุกฺกฏํ ฯ ยทิ ปน เทฺว ตนฺตวายา โหนฺติ เอโก กปฺปิโย เอโก อกปฺปิโย สุตฺตญฺจ อกปฺปปิยํ เต เจ วาเรน วีนนฺติ อกปฺปิยตนฺตวาเยน วีเต ผลเก ผลเก ปาจิตฺติยํ อูนกตเร ทุกฺกฏํ ฯ อิตเรน วีเต อุภยตฺถ ทุกฺกฏํ ฯ สเจ เทฺวปิ เวมํ คเหตฺวา เอกโต วีนนฺติ ผลเก ผลเก ทุกฺกฏํ ฯ อถ สุตฺตํ กปฺปิยํ จีวรญฺจ เกทารกพนฺธาทีหิ สปริจฺเฉทํ อกปฺปิยตนฺตวาเยน วีเต ปริจฺเฉเท ปริจฺเฉเท ทุกฺกฏํ ฯ อิตเรน วีเต อนาปตฺติ ฯ สเจ เทฺวปิ เวมํ คเหตฺวา เอกโต วีนนฺติ ผลเก ผลเก ทุกฺกฏํ ฯ อถ สุตฺตํปิ กปฺปิยญฺจ อกปฺปิยญฺจ เต เจ วาเรน วีนนฺติ อกปฺปิยตนฺตวาเยน อกปฺปิยสุตฺตมเยสุ ปจฺฉิมจีวรปฺมาเณสุ ปริจฺเฉเทสุ วีเตสุ ปริจฺเฉทคณนาย ปาจิตฺติยํ ฯ อูนกตเรสุ จ กปฺปิยสุตฺตมเยสุ จ ทุกฺกฏํ ฯ กปฺปิยตนฺตวาเยน อกปฺปิยสุตฺตมเยสุ ปมาณยุตฺเตสุ วา อูนเกสุ วา ทุกฺกฏเมว ฯ กปฺปิยสุตฺตมเยสุ อนาปตฺติ ฯ อถ เอกนฺตริเกน วา สุตฺเตน ทีฆโต วา อกปฺปิยํ ติริยํ กปฺปิยํ กตฺวา วีนนฺติ อุโภปิ วา เวมํ คเหตฺวา เอกโต วีนนฺติ อปริจฺเฉเท จีวเร ผลเก ผลเก ทุกฺกฏํ ฯ สปริจฺเฉเท ปริจฺเฉทวเสน ทุกฺกฏานีติ อยํ ปนตฺโถ มหาอฏฺฐกถายํ อปากโฏ มหาปจฺจริยาทีสุ ปากโฏ อิธ สพฺพากาเรเนว ปากโฏ ฯ สเจ สุตฺตํปิ กปฺปิยํ ตนฺตวาโยปิ กปฺปิโย ญาตกปริวาริโต วา มูเลน วา ปโยชิโต วายาปนปจฺจยา อนาปตฺติ ฯ ทสาหาติกฺกมนปจฺจยา ปน อาปตฺตึ รกฺขนฺเตน วิกปฺปนูปคปฺปมาณมตฺเต วีเต ตนฺเต วีตญฺเญว อธิฏฺฐาตพฺพํ ฯ ทสาหาติกฺกเมน นิฏฺฐาปิยมานํ หิ นิสฺสคฺคิยํ ภเวยฺยาติ ฯ ญาตกาทีหิ ตนฺตํ อาโรเปตฺวา ตุมฺหากํ ภนฺเต อิมํ จีวรํ คณฺเหยฺยาถาติ นิยฺยาทิเตปิ เอเสว นโย ฯ สเจ ตนฺตวาโย เอวํ ปโยชิโต วา สยํ ทาตุกาโม วา หุตฺวา อหํ ภนฺเต ตุมฺหากํ จีวรํ อสุกทิวเส นาม วายิตฺวา ฐเปสฺสามีติ วทติ ภิกฺขุ จ เตน ปริจฺฉินฺนทิวสโต ทสาหํ อติกฺกาเมติ นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ ฯ สเจ ปน ตนฺตวาโย อหํ ตุมฺหากํ จีวรํ วายิตฺวา สาสนํ เปเสสฺสามีติ วตฺวา ตเถว กโรติ เตน เปสิตภิกฺขุ ปน ตสฺส ภิกฺขุโน น อาโรเจติ อญฺโญ ทิสฺวา วา สุตฺวา วา ตุมฺหากํ ภนฺเต จีวรํ นิฏฺฐิตนฺติ อาโรเจติ เอตสฺส อาโรจนํ นปฺปมาณํ ฯ ยทา ปน เตน เปสิโตเยว อาโรเจติ ตสฺส วจนํ สุตทิวสโต ปฏฺฐาย ทสาหํ อติกฺกามยโต นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ ฯ สเจ ตนฺตวาโย อหํ ตุมฺหากํ จีวรํ วายิตฺวา กสฺสจิ หตฺเถ ปหิณิสฺสามีติ วตฺวา ตเถว กโรติ จีวรํ คเหตฺวา คตภิกฺขุ ปน อตฺตโน ปริเวเณ ฐเปตฺวา ตสฺส น อาโรเจติ อญฺโญ โกจิ ภณติ อปิ ภนฺเต อธุนา อาคตํ จีวรํ สุนฺทรนฺติ กุหึ อาวุโส จีวรนฺติ อิตฺถนฺนามสฺส หตฺเถ เปสิตนฺติ เอตสฺสาปิ วจนํ นปฺปมาณํ ฯ ยทา ปน โส ภิกฺขุ จีวรํ เทติ ลทฺธทิวสโต ปฏฺฐาย ทสาหํ อติกฺกามยโต นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ ฯ สเจ ปน วายาปนมูลํ อทินฺนํ โหติ ยาว กากณิกมตฺตํปิ อวสิฏฺฐํ ตาว รกฺขติ ฯ

{๖๔๐} อนาปตฺติ จีวรํ สิพฺพิตุนฺติ จีวรํ สิพฺพนตฺถาย สุตฺตํ วิญฺญาเปนฺตสฺส อนาปตฺตีติ อตฺโถ ฯ อาโยเคติ อาทีสุปิ นิมิตฺตตฺเถ ภุมฺมวจนํ ฯ อาโยคาทินิมิตฺตํ วิญฺญาเปนฺตสฺส อนาปตฺตีติ วุตฺตํ โหติ ฯ เสสเมตฺถ อุตฺตานตฺถเมวาติ ฯ

ฉสฺสมุฏฺฐานํ กิริยา โนสญฺญาวิโมกฺขํ อจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ ติจิตฺตํ ติเวทนฺนติ ฯ

สุตฺตวิญฺญตฺติสิกฺขาปทํ ฯ