สิกขาบทที่ ๙ เรื่องภิกษุหลายรูป [ว่าด้วย เสนาสนะป่าเป็นที่มีรังเกียจ]

{๖๕๒} เตน สมเยนาติ สาสงฺกสิกฺขาปทํ ฯ ตตฺถ วุฏฺฐวสฺสา อารญฺญเกสูติ เต ปุพฺเพปิ อรญฺเญเยว วิหรึสุ ฯ ทุพฺพลจีวรตฺตา ปน ปจฺจยวเสน คามนฺตเสนาสเน วสฺสํ วสิตฺวา นิฏฺฐิตจีวรา หุตฺวา อิทานิ นิปฺปลิโพธา สมณธมฺมํ กริสฺสามาติ อารญฺญเกสุ เสนาสเนสุ วิหรนฺติ ฯ กตฺติกโจรกาติ กตฺติกมาเส โจรา ฯ ปริปาเตนฺตีติ อุปทฺทวนฺติ ตตฺถ ตตฺถ อาธาวิตฺวา อุตฺตาเสนฺติ ปลาเปนฺติ ฯ อนฺตรฆเร นิกฺขิปิตุนฺติ อนฺโตคาเม นิกฺขิปิตุํ ฯ ภควา ยสฺมา ปจฺจยา นาม ธมฺเมน สเมน ทุลฺลภา สลฺเลขวา หิ ภิกฺขุ มาตรํปิ วิญฺญาเปตุํ น สกฺโกติ ตสฺมา จีวรคุตฺตตฺถํ อนฺตรฆเร นิกฺขิปิตุํ อนุชานาติ ฯ ภิกฺขูนํ ปน อนุรูปตฺตา อรญฺญวาสํ น ปฏิกฺขิปิ ฯ {๖๕๓} อุปวสฺสํ โข ปนาติ เอตฺถ อุปวสฺสนฺติ อุปวสฺส ฯ อุปวสิตฺวาติ วุตฺตํ โหติ ฯ อุปสมฺปชฺชนฺติ อาทีสุ วิย หิ เอตฺถ อนุนาสิโก ทฏฺฐพฺโพ ฯ วสฺสํ อุปคนฺตฺวา วสิตฺวา จาติ อตฺโถ ฯ อิมสฺส จ ตถารูเปสุ ภิกฺขุ เสนาสเนสุ วิหรนฺโตติ อิมินา สมฺพนฺโธ ฯ กึ วุตฺตํ โหติ ฯ วสฺสํ อุปคนฺตฺวา วสิตฺวา จ ตโต ปรํ ปจฺฉิมกตฺติกปุณฺณมปริโยสานกาลํ ยานิ โข ปน ตานิ อารญฺญกานิ เสนาสนานิ สาสงฺกสมฺมตานิ สปฏิภยานิ ตถารูเปสุ ภิกฺขุ เสนาสเนสุ วิหรนฺโต อากงฺขมาโน ติณฺณํ จีวรานํ อญฺญตรํ จีวรํ อนฺตรฆเร นิกฺขิเปยฺยาติ ฯ ยสฺมา ปน โย วสฺสํ อุปคนฺตฺวา ยาวปฐมกตฺติกปุณฺณมํ วสติ โส วุฏฺฐวสฺสานํ อพฺภนฺตโร โหติ ตสฺมา อิมํ อติคหนํ พฺยญฺชนวิจารณํ อกตฺวา ปทภาชเน เกวลํ จีวรนิกฺเขปารหํ ปุคฺคลํ ทสฺเสตุํ วุฏฺฐวสฺสานนฺติ วุตฺตํ ฯ ตสฺสาปิ ภิกฺขุ เสนาสเนสุ วิหรนฺโตติ อิมินา สมฺพนฺโธ ฯ อยํ หิ เอตฺถ อตฺโถ วุฏฺฐวสฺสานํ ภิกฺขูนํ เสนาสเนสุ วิหรนฺโตติ ฯ เอวรูปานํ ภิกฺขูนํ อพฺภนฺตเร โย โกจิ ภิกฺขูติ วุตฺตํ โหติ ฯ อรญฺญลกฺขณํ อทินฺนาทานวณฺณนายํ วุตฺตํ ฯ อยํ ปน วิเสโส ฯ สเจ วิหาโร ปริกฺขิตฺโต โหติ ปริกฺขิตฺตสฺส คามสฺส อินฺทขีลโต อปริกฺขิตฺตสฺส ปริกฺเขปารหฏฺฐานโต จ ปฏฺฐาย ยาว วิหารปริกฺเขปา มินิตพฺพํ ฯ สเจ วิหาโร อปริกฺขิตฺโต โหติ ยํ สพฺพปฐมํ เสนาสนํ วา ภตฺตสาลา วา ธุวสนฺนิปาตฏฺฐานํ วา โพธิ วา เจติยํ วา ทูเร เจปิ เสนาสนโต โหติ ตํ ปริจฺเฉทํ กตฺวา มินิตพฺพํ ฯ สเจปิ อาสนฺเน คาโม โหติ วิหาเร ฐิเตหิ ฆรมานุสฺสกานํ สทฺโท สุยฺยติ ปพฺพตนทีอาทีหิ ปน อนฺตริตตฺตา น สกฺกา อุชุํ คนฺตุํ โย จสฺส ปกติมคฺโค โหติ สเจปิ นาวาย สญฺจริตพฺโพ เตน มคฺเคน คามโต ปญฺจธนุสติกํ คเหตพฺพํ ฯ โย ปน อาสนฺนคามสฺส องฺคสมฺปาทนตฺถํ ตโต ตโต มคฺคํ ปิทหติ อยํ ธุตงฺคโจโรติ เวทิตพฺโพ ฯ สาสงฺกสมฺมตานีติ สาสงฺกานีติ สมฺมตานิ ฯ เอวํ ญาตานีติ อตฺโถ ฯ ปทภาชเน ปน เยน การเณน ตานิ สาสงฺกสมฺมตานิ ตํ ทสฺเสตุํ อาราเม อารามูปจาเรติ อาทิ วุตฺตํ ฯ สห ปฏิภเยน สปฏิภยานิ ฯ สนฺนิหิตพลวภยานีติ อตฺโถ ฯ ปทภาชเน ปน เยน การเณน ตานิ สปฏิภยานิ ตํ ทสฺเสตุํ อาราเม อารามูปจาเรติ อาทิ วุตฺตํ ฯ สมนฺตา โคจรคาเม นิกฺขิเปยฺยาติ อารญฺญกสฺส เสนาสนสฺส สมนฺตา สพฺพทิสาภาเคสุ อตฺตนา อภิรุจิเต โคจรคาเม สติยา องฺคสมฺปตฺติยา นิกฺขิเปยฺย ฯ ตตฺรายํ องฺคสมฺปตฺติ ฯ ปุริมิกาย อุปคนฺตฺวา มหาปวารณาย ปวาริโต โหติ อิทเมกํ องฺคํ ฯ สเจ ปจฺฉิมิกาย วา อุปคโต โหติ ฉินฺนวสฺโส วา นิกฺขิปิตุํ น ลภติ ฯ กตฺติกมาโสเยว โหติ อิทํ ทุติยํ องฺคํ ฯ กตฺติกมาสโต ปรํ น ลภติ ฯ ปญฺจธนุสติกํ ปจฺฉิมเมว ปมาณยุตฺตํ เสนาสนํ โหติ อิทํ ตติยํ องฺคํ ฯ อูนปฺปมาเณ วา คาวุตโต อติเรกปฺปมาเณ วา น ลภติ ฯ ยตฺร หิ ปิณฺฑาย จริตฺวา ปุน วิหารํ ภตฺตเวลายํ สกฺกา อาคนฺตุํ ตเทว อิธ อธิปฺเปตํ ฯ นิมนฺติโต ปน อฑฺฒโยชนํปิ โยชนํ ปิ คนฺตฺวา วสิตุํ ปจฺเจติ อิทมปฺปมาณํ ฯ สาสงฺกสปฏิภยเมว โหติ อิทํ จตุตฺถํ องฺคํ ฯ อนาสงฺกอปฏิภเย หิ องฺคยุตฺเตปิ เสนาสเน วสนฺโต นิกฺขิปิตุํ น ลภตีติ ฯ อญฺญตฺร ภิกฺขุสมฺมติยาติ ยา อุทฺโทสิตสิกฺขาปเท โกสมฺพิกสมฺมติ อนุญฺญาตา ตสฺมา สมฺมติยา อญฺญตฺร ฯ สเจ หิ สา ลทฺธา โหติ ฉารตฺตาติเรกํปิ วิปฺปวสิตุํ วฏฺฏติ ฯ ปุน คามสีมํ โอกฺกมิตฺวาติ สเจ โคจรคามโต ปุรตฺถิมาย ทิสาย เสนาสนํ อยญฺจ ปจฺฉิมทิสํ คโต โหติ เสนาสนํ อาคนฺตฺวา สตฺตมํ อรุณํ อุฏฺฐาเปตุํ อสกฺโกนฺเตน คามสีมํปิ โอกฺกมิตฺวา สภายํ วา ยตฺถ กตฺถจิ วา วสิตฺวา จีวรปฺปวุตฺตึ ญตฺวา ปกฺกมิตุํ วฏฺฏตีติ อตฺโถ ฯ เอวํ อสกฺโกนฺเตน ตเตฺรว ฐิเตน ปจฺจุทฺธริตพฺพํ ฯ อติเรกจีวรฏฺฐาเน ฐสฺสตีติ ฯ เสสเมตฺถ อุตฺตานเมวาติ ฯ กฐินสมุฏฺฐานํ กายวาจโต กายวาจาจิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ อกิริยา โนสญฺญาวิโมกฺขํ อจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ ติจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ

สาสงฺกสิกฺขาปทํ ฯ