สิกขาบทที่ ๘ เรื่องภิกษุพวกฝั่งแม่น้ำวัคคุมุทา

{๖๗} อฏฺฐมสิกฺขาปเท ฯ วตฺถุกถายํ ตาว ยํ วตฺตพฺพํ สิยา ตํ สพฺพํ จตุตฺถปาราชิกวณฺณนายํ วุตฺตนยเมว ฯ อยํ หิ วิเสโส ตตฺถ อภูตํ อาโรเจสุํ อิธ ภูตํ ฯ ภูตํปิ ปุถุชฺชนา อาโรเจสุํ น อริยา ฯ อริยานํ หิ ปยุตฺตวาจา นาม นตฺถิ ฯ อตฺตโน คุเณ อาโรจิยมาเน ปน อญฺเญ น ปฏิเสเธสุํ ฯ ยถา อุปฺปนฺเน จ ปจฺจเย สาทิยึสุ ตถา อุปฺปนฺนภาวํ อชานนฺตา ฯ อถโข เต ภิกฺขู ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุนฺติ อาทิมฺหิ ปน เย อุตฺตริมนุสฺสธมฺมสฺส วณฺณํ ภาสึสุ เต อาโรเจสุนฺติ เวทิตพฺพา ฯ กจฺจิ ปน โว ภิกฺขเว ภูตนฺติ ปุจฺฉิ ฯ เต ปน สพฺเพปิ ภูตํ ภควาติ ปฏิชานึสุ ฯ อริยานํปิ หิ อพฺภนฺตเร ภูโต อุตฺตริมนุสฺสธมฺโมติ ฯ อถ ภควา อริยมิสฺสกตฺตา โมฆปุริสาติ อวตฺวา กถญฺหิ นาม ตุมฺเห ภิกฺขเวติ วตฺวา อุทรสฺส การณาติ อาทิมาห ฯ ตตฺถ ยสฺมา อริยา อญฺเญสํ สุตฺวา อยฺโย กิร ภนฺเต โสตาปนฺโนติ อาทินา นเยน ปสนฺเนหิ มนุสฺเสหิ ปุจฺฉิยมานา อปฺปญฺญตฺเต สิกฺขาปเท อนาทีนวทสฺสาวิโน สุทฺธจิตฺตตาย อตฺตโน จ ปเรสญฺจ วิเสสาธิคมํ ปฏิชานึสุ เอวํ ปฏิชานนฺเตหิ จ เตหิ ยํ อญฺเญ อุทรสฺส การณา อุตฺตริมนุสฺสธมฺมสฺส วณฺณํ ภาสิตฺวา ปิณฺฑปาตํ อุปฺปาเทสุํ ตํ สุทฺธจิตฺตตาย สาทิยนฺเตหิปิ อุทรสฺส การณา อุตฺตริมนุสฺสธมฺมสฺส วณฺโณ ภาสิโต วิย โหติ ตสฺมา สพฺพสงฺคาหิเกเนว นเยน กถํ หิ นาม ตุมฺเห ภิกฺขเว อุทรสฺส การณา คิหีนํ อญฺญมญฺญสฺส อุตฺตริมนุสฺสธมฺมสฺส วณฺณํ ภาสิสฺสถาติ ๓- อาห ฯ เสสํ จตุตฺถปาราชิกวตฺถุสทิสเมวาติ ฯ สิกฺขาปทวิภงฺเคปิ เกวลํ ตตฺถ ปาราชิกญฺเจว ถุลฺลจฺจยญฺจ อิธ ภูตตฺตา ปาจิตฺติยญฺเจว ทุกฺกฏญฺจ อยํ วิเสโส ฯ เสสํ วุตฺตนยเมว ฯ

{๗๗} อุปสมฺปนฺนสฺส ภูตํ อาโรเจตีติ อุตฺตริมนุสฺสธมฺมเมว สนฺธาย วุตฺตํ ฯ ปรินิพฺพานกาเล หิ อนฺตรา จ อติกฑฺฒิยมาเนน อุปสมฺปนฺนสฺส ภูตํ อาโรเจตุํ วฏฺฏติ ฯ สุตปริยตฺติสีลคุณํ ปน อนุปสมฺปนฺนสฺสาปิ อาโรเจตุํ วฏฺฏติ ฯ อาทิกมฺมิกสฺส อนาปตฺติ ฯ อุมฺมตฺตกสฺสาติ อิทํ ปน อิธ น วุตฺตํ ฯ กสฺมา ฯ ทิฏฺฐิสมฺปนฺนานํ อุมฺมาทสฺส วา จิตฺตกฺเขปสฺส วา อภาวาติ มหาปจฺจริยํ วิจาริตํ ฯ ฌานลาภี ปน ปริหีเน ฌาเน อุมฺมตฺตโก ภเวยฺย ตสฺสาปิ ภูตาโรจนปจฺจยา อนาปตฺติ น วตฺตพฺพา ภูตสฺเสว อภาวโตติ ฯ เสสํ อุตฺตานตฺถเมว ฯ

ภูตาโรจนนฺนาเมตํ ปุพฺเพ อวุตฺเตหิ ตีหิ สมุฏฺฐาเนหิ สมุฏฺฐาติ กายโต จ วาจโต จ กายวาจโต จ กิริยา โนสญฺญาวิโมกฺขํ

@เชิงอรรถ: ๑. วิ. มหาวิภงฺค. ๑/๑๖๘. อจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ กุสลาพฺยากตจิตฺเตหิ ทฺวิจิตฺตํ สุขมชฺฌตฺตเวทนาหิ ทฺวิเวทนนฺติ ฯ

ภูตาโรจนสิกฺขาปทํ อฏฺฐมํ ฯ