สิกขาบทที่ ๒ เรื่องพระจูฬปันถกเถระ

{153} Dutiyasikkhāpade. Pariyāyenāti vārena paṭipāṭiyāti attho. Adhicetasoti adhicittavato sabbacittānaṃ adhikena arahattaphalacittena samannāgatassāti attho. Appamajjatoti nappamajjato. Appamādena kusalānaṃ dhammānaṃ sātaccakiriyāya samannāgatassāti vuttaṃ hoti. Muninoti yo munāti ubho loke muni tena pavuccatīti evaṃ ubhayaloke munanena vā monaṃ vuccati ñāṇaṃ tena ñāṇena samannāgatattā vā khīṇāsavo muni nāma vuccati tassa munino. Monapathesu sikkhatoti arahattaññāṇasaṅkhātassa monassa pathesu sattattiṃsabodhipakkhiyadhammesu tīsu vā sikkhāsu sikkhato. Idañca pubbabhāgapaṭipadaṃ gahetvā vuttaṃ. Tasmā evaṃ pubbabhāge sikkhato imāya sikkhāya munibhāvaṃ pattassa muninoti evamettha attho daṭṭhabbo. Sokā na bhavanti tādinoti tādisassa khīṇāsavamunino abbhantare iṭṭhaviyogādivatthunā sokā na santi. Athavā tādinoti tādilakkhaṇasamannāgatassa evarūpassa munino sokā na bhavantīti ayampettha attho. Upasantassāti rāgādīnaṃ upasamena upasantassa. Sadā satīmatoti sativepullappattattā niccakālaṃ satiyā avirahitassa. Ākāse antalikkheti antalikkhasaṅkhāte ākāse na kasiṇugghāṭime na rūpaparicchede. Caṅkamatipi tiṭṭhatipīti tāsaṃ bhikkhunīnaṃ kathaṃ sutvā imā bhikkhuniyo maṃ ettakameva Ayaṃ jānātīti avamaññanti handāhaṃ dāni etāsaṃ attano ānubhāvaṃ dassemīti dhammabahumānaṃ uppādetvā abhiññāpādakaṃ catutthajjhānaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya evarūpaṃ iddhipāṭihiriyaṃ dassesi ākāse antalikkhe caṅkamatipi .pe. Antarā pidhāyatīti. Tattha antarā pidhāyatīti antaradhāyatipi adassanaṃpi gacchatīti attho. Taññeva udānaṃ bhaṇati aññañca bahuṃ buddhavacananti thero kira attano bhātuttherassa santike

padmaṃ yathā kokanudaṃ sugandhaṃ

pāto siyā phullamavītagandhaṃ

aṅgīrasaṃ passa virocamānaṃ

tapantamādiccamivantalikkheti

imaṃ gāthaṃ uddisāpetvā cattāro māse sajjhāyi na ca paguṇaṃ kātumasakki. Tato naṃ thero abhabbo tvaṃ imasmiṃ sāsaneti vihārā nikkaḍḍhāpesi. So rodamāno dvārakoṭṭhake aṭṭhāsi.

Atha bhagavā buddhavineyyasatte olokento taṃ disvā vihāracārikañcaramāno viya tassa santikaṃ gantvā cūḷapanthaka kasmā rodasīti āha. So tamatthaṃ ārocesi. Athassa bhagavā suddhaṃ pilotikakhaṇḍaṃ datvā idaṃ rajoharaṇanti parimajjāhīti āha. So sādhūti sampaṭicchitvā attano nivāsanaṭṭhāne nisīditvā tassa ekamantaṃ parimajji. Taṃ parimajjitaṭṭhānaṃ kāḷakamahosi. So evaṃ parisuddhaṃpi nāma vatthaṃ imaṃ attabhāvaṃ nissāya kāḷakaṃ jātanti saṃvegaṃ Paṭilabhitvā vipassanaṃ ārabhi. Athassa bhagavā āraddhaviriyabhāvaṃ ñatvā adhicetasoti imaṃ obhāsagāthaṃ abhāsi. Thero gāthāpariyosāne arahattaṃ pāpuṇi. Tasmā thero pakatiyāva imaṃ gāthaṃ mamāyati. So taṃ imissā gāthāya mamāyanabhāvaṃ jānāpetuṃ taṃyeva bhaṇati aññañca antarantarā āharitvā bahuṃ buddhavacanaṃ. Tena vuttaṃ taññeva udānaṃ bhaṇati aññañca bahuṃ buddhavacananti 1-.

{156} Ekato upasampannāyāti bhikkhunīsaṅghe upasampannāya. Bhikkhusaṅghe pana upasampannaṃ ovadantassa pācittiyaṃ. Sesamettha uttānameva. Idaṃpi ca padasodhammasamuṭṭhānameva.

Atthaṅgatasikkhāpadaṃ dutiyaṃ.