เรื่องพระฉัพพัคคีย์ พระบัญญัติเรื่องพระสารีบุตร พระอนุบัญญัติสิกขาบทวิภังค์ บทภาชนีย์ อนาปัตติวาร

{๒๐๓} โภชนวคฺคสฺส ปฐมสิกฺขาปเท ฯ อาวสถปิณฺโฑติ อาวสเถ ปิณฺโฑ ฯ สมนฺตา ปริกฺขิตฺตํ อทฺธิกคิลานคพฺภินีปพฺพชิตานํ ยถานุรูปํ ปญฺญตฺตมญฺจปีฐํ อเนกคพฺภปฺปมุขปริจฺเฉทํ อาวสถํ กตฺวา ตตฺถ ปุญฺญกามตาย ปิณฺโฑ ปญฺญตฺโต โหติ ฯ ยาคุภตฺตเภสชฺชาทิ สพฺพํ เตสํ เตสํ ทานตฺถาย ฐปิตํ โหตีติ อตฺโถ ฯ ภิยฺโยปีติ เสฺวปิ ฯ อปสกฺกนฺตีติ อปคจฺฉนฺติ ฯ มนุสฺสา อุชฺฌายนฺตีติ ติตฺถิเย อปสฺสนฺตา ติตฺถิยา กุหึ คตาติ ปุจฺฉิตฺวา อิเม ปสฺสิตฺวา ปกฺกนฺตาติ สุตฺวา อุชฺฌายนฺติ ฯ กุกฺกุจฺจายนฺโตติ กุกฺกุจฺจํ กโรนฺโต อกปฺปิยสญฺญํ อุปฺปาเทนฺโตติ อตฺโถ ฯ {๒๐๖} สกฺโกติ ตมฺหา อาวสถา ปกฺกมิตุนฺติ อฑฺฒโยชนํ วา โยชนํ วา คนฺตุํ สกฺโกติ ฯ น สกฺโกตีติ เอตฺตกเมว น สกฺโกติ ฯ อนุทฺทิสฺสาติ อิเมสํเยว วา เอตฺตกานํเยว วาติ เอวํ ปาสณฺฑํ อนุทฺทิสิตฺวา สพฺเพสํ ปญฺญตฺโต โหติ ฯ ยาวทตฺโถติ โภชนํปิ เอตฺตกนฺติ อปริจฺฉินฺทิตฺวา ยาวทตฺโถ ปญฺญตฺโต โหติ ฯ สกึ ภุญฺชิตพฺพนฺติ เอกทิวสํ ภุญฺชิตพฺพํ ฯ ทุติยทิวสโต ปฏฺฐาย ปฏิคฺคหเณ ทุกฺกฏํ อชฺโฌหาเร อชฺโฌหาเร ปาจิตฺติยํ ฯ อยํ ปเนตฺถ วินิจฺฉโย ฯ เอกกุเลน วา นานากุเลหิ วา เอกโต หุตฺวา เอกสฺมึ วา ฐาเน นานาฐาเนสุ วา อชฺช เอกสฺมึ เสฺว เอกสฺมินฺติ เอวํ อนิยตฏฺฐาเน วา ปญฺญตฺตํ เอกสฺมึ ฐาเน เอกทิวสํ ภุญฺชิตฺวา ทุติยทิวเส ตสฺมึ วา ฐาเน อญฺญสฺมึ วา ภุญฺชิตุํ น วฏฺฏติ ฯ นานากุเลหิ ปน นานาฐาเนสุ ปญฺญตฺตํ เอกสฺมึ ฐาเน เอกทิวสํ ภุญฺชิตฺวา ทุติยทิวเส อญฺญตฺถ ภุญฺชิตุํ วฏฺฏติ ฯ ปฏิปาฏึ ปน เขเปตฺวา ปุน อาทิโต ปฏฺฐาย ภุญฺชิตุํ น วฏฺฏตีติ มหาปจฺจริยํ วุตฺตํ ฯ เอกปูคนานาปูค- เอกคามนานาคาเมสุปิ เอเสว นโย ฯ โยปิ เอกกุลสฺส วา นานากุลานํ วา เอกโต ปญฺญตฺโต ตณฺฑุลาทีนํ อภาเวน อนฺตรนฺตรา ฉิชฺชติ โสปิ น ภุญฺชิตพฺโพ ฯ สเจ ปน น สกฺโกม ทาตุนฺติ อุปจฺฉินฺทิตฺวา ปุน กลฺยาณจิตฺเต อุปฺปนฺเน ทาตุํ อารภนฺติ เอกํ ปุน เอกทิวสํ ภุญฺชิตุํ วฏฺฏตีติ มหาปจฺจริยํ วุตฺตํ ฯ {๒๐๘} อนาปตฺติ คิลานสฺสาติ คิลานสฺส อนุวสิตฺวา ภุญฺชนฺตสฺส อนาปตฺติ ฯ คจฺฉนฺโต วาติ โย คจฺฉนฺโต อนฺตรามคฺเค เอกทิวสํ คตฏฺฐาเน จ เอกทิวสํ ภุญฺชติ ตสฺสาปิ อนาปตฺติ ฯ อาคจฺฉนฺเตปิ เอเสว นโย ฯ คนฺตฺวา ปจฺจาคจฺฉนฺโต หิ อนฺตรามคฺเค เอกทิวสํ อาคตฏฺฐาเน จ เอกทิวสํ ภุญฺชิตุํ ลภติ ฯ คจฺฉิสฺสามีติ ภุญฺชิตฺวา นิกฺขนฺตสฺส นที วา ปูรติ โจราทิภยํ วา โหติ โส นิวตฺติตฺวา เขมภาวํ ญตฺวา คจฺฉนฺโต ปุน เอกทิวสํ ภุญฺชิตุํ ลภตีติ สพฺพมิทํ มหาปจฺจริยาทีสุ วุตฺตํ ฯ อุทฺทิสฺส ปญฺญตฺโต โหตีติ ภิกฺขูนํเยว อตฺถาย อุทฺทิสิตฺวา ปญฺญตฺโต โหติ ฯ น ยาวทตฺโถติ ยาวทตฺถํ ปญฺญตฺโต น โหติ โถกํ โถกํ ลพฺภติ ฯ ตาทิสํ นิจฺจํปิ ภุญฺชิตุํ วฏฺฏติ ฯ ปญฺจ โภชนานิ ฐเปตฺวา สพฺพตฺถาติ ยาคุขชฺชกผลาผลาทิเภเท สพฺพตฺถ อนาปตฺติ ฯ ยาคุอาทีนิ หิ นิจฺจํปิ ภุญฺชิตุํ วฏฺฏติ ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ เอฬกโลมสมุฏฺฐานํ กายโต จ กายจิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ กิริยา โนสญฺญาวิโมกฺขํ อจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ กายกมฺมํ ติจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ

อาวสถปิณฺฑสิกฺขาปทํ ปฐมํ ฯ