{๕๘๗} เตน สมเยนาติ รูปิยสพฺโยหารสิกฺขาปทํ ฯ ตตฺถ นานปฺปการกนฺติ กตากตาทิวเสน อเนกวิธํ ฯ รูปิยสพฺโยหารนฺติ ชาตรูปรชตปริวตฺตนํ ฯ สมาปชฺชนฺตีติ ปฏิคฺคหณสฺเสว ปฏิกฺขิตตฺตา ปฏิคฺคหิตปริวตฺตเน โทสํ อปสฺสนฺตา กโรนฺติ ฯ {๕๘๙} สีสูปคนฺติ อาทีสุ สีสํ อุปคจฺฉตีติ สีสูปคํ ฯ โปตฺถเกสุ ปน สีสูปกนฺติ ลิขิตํ ฯ ยสฺส กสฺสจิ สีสาลงฺการสฺเสตํ อธิวจนํ ฯ เอส นโย สพฺพตฺถ ฯ กเตน กตนฺติ อาทีสุ สุทฺโธ รูปิยสพฺโยหาโรเยว ฯ รูปิเย รูปิยสญฺญีติ อาทิมฺหิ ปุริมสิกฺขาปเท วุตฺตวตฺถูสุ นิสฺสคฺคิยวตฺถุนา นิสฺสคฺคิยวตฺถุํ เจตาเปนฺตสฺส มูลคหเณ ปุริมสิกฺขาปเทน นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ อปราปรํ ปริวตฺตเน อิมินา นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยเมว ฯ นิสฺสคฺคิยวตฺถุนา ทุกฺกฏวตฺถุํ วา กปฺปิยวตฺถุํ วา เจตาเปนฺตสฺสาปิ เอเสว นโย ฯ โย หิ อยํ อรูปิเย รูปิยสญฺญี รูปิยํ เจตาเปตีติ อาทิ ทุติโย ติโก วุตฺโต ตสฺสานุโลมตฺตา อวุตฺโตปิ อยมปโรปิ รูปิเย รูปิยสญฺญี อรูปิยํ เจตาเปตีติ อาทิ ติโก เวทิตพฺโพ ฯ อตฺตโน วา หิ อรูปิเยน ปรสฺส รูปิยํ เจตาเปยฺย อตฺตโน วา รูปิเยน ปรสฺส อรูปิยํ อุภยถาปิ รูปิยสพฺโยหาโร กโตเยว โหติ ฯ ตสฺมา ปาลิยํ เอกนฺเตน รูปิยปกฺเข เอโกเยว ติโก วุตฺโตติ ฯ ทุกฺกฏวตฺถุนา ปน นิสฺสคฺคิยวตฺถุํ เจตาเปนฺตสฺส มุลคหเณ ปุริมสิกฺขาปเทน ทุกฺกฏํ ปจฺฉาปริวตฺตเน อิมินา นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ ครุกสฺส เจตาปิตตฺตา ฯ ทุกฺกฏวตฺถุนา ทุกฺกฏวตฺถุเมว กปฺปิยวตฺถุํ วา เจตาเปนฺตสฺส มูลคหเณ ปุริมสิกฺขาปเทน ทุกฺกฏํ ปจฺฉาปริวตฺตเนปิ อิมินา ทุกฺกฏเมว ฯ กสฺมา ฯ อกปฺปิยวตฺถุนา เจตาปิตตฺตา ฯ อนฺธกฏฺฐกถายํ ปน สเจ กยวิกฺกยํ สมาปชฺเชยฺย นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยนฺติ ภาสิตํ ตํ ทุพฺภาสิตํ ฯ กสฺมา ฯ น หิ ทานคหณโต อญฺโญ กยวิกฺกโย นาม อตฺถิ ฯ กยวิกฺกยสิกฺขาปทญฺจ กปฺปิยวตฺถุนา กปฺปิยวตฺถุํ ปริวตฺตนเมว สนฺธาย วุตฺตํ ฯ ตญฺจ โข อญฺญตฺร สหธมฺมิเกหิ ฯ อิทํ สิกฺขาปทํ รูปิเยน จ รูปิยารูปิยเจตาปนํ อรูปิเยน จ รูปิยเจตาปนํ ทุกฺกฏวตฺถุนา ปน ทุกฺกฏวตฺถุโน เจตาปนํ เนว อิธ น ตตฺถ ปาลิยํ วุตฺตํ ฯ น เจตฺถ อนาปตฺติ ภวิตุํ อรหติ ฯ ตสฺมา ยเถว ทุกฺกฏวตฺถุโน ปฏิคฺคหเณ ทุกฺกฏํ ตเถว ตสฺส วา เตเนว เจตาปเนปิ ทุกฺกฏํ ยุตฺตนฺติ ภควโต อธิปฺปายญฺญูหิ วุตฺตํ ฯ กปปิยวตฺถุนา ปน นิสฺสคฺคิยวตฺถุํ เจตาเปนฺตสฺส มูลคหเณ ปุริมสิกฺขาปเทน อนาปตฺติ ปจฺฉาปริวตฺตเน อิมินา นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ ฯ วุตฺตํ เหตํ อรูปิเย อรูปิยสญฺญี รูปิยํ เจตาเปติ นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยนฺติ ๑- ฯ เตเนว กปฺปิยวตฺถุนา ทุกฺกฏวตฺถุํ เจตาเปนฺตสฺส มูลคหเณ ตเถว อนาปตฺติ ปจฺฉาปริวตฺตเน อิมินา ทุกฺกฏํ ฯ กสฺมา ฯ อกปฺปิยสฺส เจตาปิตตฺตา ฯ กปฺปิยวตฺถุนา ปน กปฺปิยวตฺถุํ อญฺญตฺร สหธมฺมิเกหิ เจตาเปนฺตสฺส มูลคหเณ ปุริมสิกฺขาปเทน อนาปตฺติ ปจฺฉาปริวตฺตเน อุปริ กยวิกฺกยสิกฺขาปเทน นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยํ ฯ กยวิกฺกยํ โมเจตฺวา คณฺหนฺตสฺส อุปริสิกฺขาปเทนปิ อนาปตฺติ ฯ วุฑฺฒึ ปโยเชนฺตสฺส ทุกฺกฏํ ฯ