อิมสฺส จ รูปิยสพฺโยหารสฺส ครุภาวทีปกํ อิทํ ปตฺตจตุกฺกํ เวทิตพฺพํ ฯ โย หิ รูปิยํ อุคฺคณฺหิตฺวา เตน อยพีชํ สมุฏฺฐาเปติ ตํ โกฏฺฏาเปตฺวา เตน โลเหน ปตฺตํ กาเรติ อยํ ปตฺโต มหาอกปฺปิโย นาม น สกฺกา เกนจิ อุปาเยน กปฺปิโย กาตุํ ฯ

วาสึ กาเรติ ตาย ฉินฺนํ ทนฺตกฏฺฐํปิ อกปฺปิยํ ฯ พลิสํ กาเรติ เตน มาริตา มจฺฉาปิ อกปฺปิยา ฯ วาสีผลํ ตาเปตฺวา อุทกํ วา ขีรํ วา อุณฺหาเปติ ตํปิ อกปฺปิยเมว ฯ โย ปน รูปิยํ อุคฺคณฺหิตฺวา เตน ปตฺตํ กีณาติ อยํปิ ปตฺโต อกปฺปิโย ปญฺจนฺนํปิ สหธมฺมิกานํ น กปฺปตีติ มหาปจฺจริยํ วุตฺตํ ฯ สกฺกา ปน กปฺปิโย กาตุํ ฯ โส หิ มูเล มูลสามิกานํ ปตฺเต จ ปตฺตสฺสามิกานํ ทินฺเน กปฺปิโย โหติ ฯ กปฺปิยภณฺฑํ ทตฺวา คเหตฺวา ปริภุญฺชิตุํ วฏฺฏติ ฯ โยปิ รูปิยํ อุคฺคณฺหาเปตฺวา กปฺปิยการเกน สทฺธึ กมฺมารกุลํ คนฺตฺวา ปตฺตํ ทิสฺวา อยํ มยฺหํ รุจฺจตีติ วทติ ฯ กปฺปิยการโก จ ตํ รูปิยํ ทตฺวา กมฺมารํ สญฺญาเปติ ฯ อยํปิ ปตฺโต กปฺปิยโวหาเรน คหิโต ทุติยปตฺตสทิโสเยว มูลสฺส สมฺปฏิจฺฉิตตฺตา อกปฺปิโยว ฯ กสฺมา เสสานํ น กปฺปตีติ ฯ มูลสฺส อนิสฺสฏฺฐตฺตา ฯ โย ปน รูปิยํ อสมฺปฏิจฺฉิตฺวา เถรสฺส ปตฺตํ กีณิตฺวา เทหีติ ปหิตกปฺปิยการเกน สทฺธึ กมฺมารกุลํ คนฺตฺวา ปตฺตํ ทิสฺวา อิเม กหาปเณ คเหตฺวา อิมํ เทหีติ กหาปเณ ทาเปตฺวา คหิโต อยํ ปตฺโต เอตสฺเสว ภิกฺขุโน น วฏฺฏติ ทุพฺพิจาริตตฺตา ฯ อญฺเญสํ ปน วฏฺฏติ มูลสฺส อสมฺปฏิจฺฉิตตฺตา ฯ มหาสุมตฺเถรสฺส กิร อุปชฺฌาโย อนุรุทฺธตฺเถโร นาม อโหสิ ฯ โส อตฺตโน เอวรูปํ ปตฺตํ สปฺปิสฺส ปูเรตฺวา สงฺฆสฺส นิสฺสชฺชิ ฯ ตปิฏกจูฬนาคตฺเถรสฺสปิ สทฺธิวิหาริกานํ เอวรูโป ปตฺโต อโหสิ ฯ ตํ เถโร สปฺปิสฺส ปูราเปตฺวา สงฺฆสฺส นิสฺสชฺชาเปสีติ ฯ อิทํ อกปฺปิยปตฺตจตุกฺกํ ฯ สเจ ปน รูปิยํ อสมฺปฏิจฺฉิตฺวา เถรสฺส ปตฺตํ กีณิตฺวา เทหีติ ปหิตกปฺปิยการเกน สทฺธึ กมฺมารกุลํ คนฺตฺวา ปตฺตํ ทิสฺวา อยํ มยฺหํ รุจฺจตีติ วา อิมาหํ คเหสฺสามีติ วา วทติ กปฺปิยการโก จ ตํ รูปิยํ ทตฺวา กมฺมารํ สญฺญาเปติ อยํ ปตฺโต สพฺพกปฺปิโย พุทฺธานํปิ ปริโภคารโห ฯ

{๕๙๑} อรูปิเย รูปิยสญฺญีติ ขรปตฺตาทีสุ สุวณฺณาทิสญฺญี ฯ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ สเจ เตน อรูปิยํ เจตาเปติ ทุกฺกฏาปตฺติ โหติ ฯ เอส นโย เวมติเก ฯ อรูปิยสญฺญิสฺส ปน ปญฺจหิ สหธมฺมิเกหิ สทฺธึ อิทํ คเหตฺวา อิทํ เทถาติ กยวิกฺกยํ กโรนฺตสฺสาปิ อนาปตฺติ ฯ เสสํ อุตฺตานตฺถเมว ฯ

เล่มที่ ๒ มหาวิภังค์ ภาค ๒๕๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “สิกขาบทที่ ๙ เรื่องพระฉัพพัคคีย์ [ว่าด้วย การซื้อขายด้วยรูปิยะ มีประการต่างๆ]”