ปัณฑิตสูตร

๕. ปณฺฑิตสุตฺตวณฺณนา

ปญฺจเม ปณฺฑิตปญฺญตฺตานีติ ปณฺฑิเตหิ ปญฺญตฺตานิ กถิตานิ ปสตฺถานิ. สปฺปุริสปญฺญตฺตานีติ สปฺปุริเสหิ มหาปุริเสหิ ปญฺญตฺตานิ กถิตานิ ปสตฺถานิ. อหึสาติ กรุณา เจว กรุณาปุพฺพภาโค จ. สํยโมติ สีลสํยโม. ทโมติ อินฺทฺริยสํวโร, อุโปสถวเสน วา อตฺตทมนํ, ปุณฺโณวาเท ๑- ทโมติ วุตฺตา ขนฺติปิ อาฬวเก ๒- วุตฺตา ปญฺญาปิ อิมสฺมึ สุตฺเต วฏฺฏติเยว. มาตาปิตุอุปฏฺฐานนฺติ มาตาปิตูนํ รกฺขนํ โคปนํ ปฏิชคฺคนํ. สนฺตานนฺติ อญฺญตฺถ พุทฺธปจฺเจกพุทฺธอริยสาวกา สนฺโต นาม, อิธ ปน มาตาปิตุอุปฏฺฐากา อธิปฺเปตา. ตสฺมา อุตฺตมฏฺเฐน สนฺตานํ, เสฏฺฐจริยฏฺเฐน พฺรหฺมจารีนํ. อิทํ มาตาปิตุอุปฏฺฐานํ สพฺภิ อุปญฺญตฺตนฺติ ๓- เอวเมตฺถ อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ. สตํ เอตานิ ฐานานีติ สนฺตานํ อุตฺตมปุริสานํ เอตานิ ฐานานิ การณานิ. อริโย ทสฺสนสมฺปนฺโนติ อิธ อิเมสํเยว ติณฺณํ ฐานานํ กรเณน อริโย เจว ทสฺสนสมฺปนฺโน จ เวทิตพฺโพ, น พุทฺธาทโย น โสตาปนฺนา. อถวา สตํ เอตานิ ฐานานีติ มาตุปฏฺฐานํ ปิตุปฏฺฐานนฺติ เอตานิ ฐานานิ สนฺตานํ อุตฺตมปุริสานํ การณานีติ เอวํ มาตาปิตุอุปฏฺฐานวเสน อิมิสฺสา คาถาย อตฺโถ เวทิตพฺโพ. มาตาปิตุอุปฏฺฐาโกเยว หิ อิธ "อริโย ทสฺสนสมฺปนฺโน"ติ วุตฺโต. ส โลกํ ภชเต สิวนฺติ โส เขมํ เทวโลกํ คจฺฉติ ๔-.

@เชิงอรรถ: ๑ ม.อุ. ๑๔/๓๙๕/๓๔๐ ปุณฺโณวาทสุตฺต, สํ.สฬา. ๑๘/๘๘๕๖ ปุณฺณสุตฺต (สฺยา)

@๒ สํ.ส. ๑๕/๒๔๖/๒๕๗ อาฬวกสุตฺต ๓ ฉ.ม. อุปญฺญาตนฺติ ๔ ฉ.ม. คจฺฉตีติ