ติตถิยสูตร

69 Sace bhikkhave aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ tayome āvuso dhammā katame tayo rāgo doso moho ime kho āvuso tayo dhammā imesaṃ āvuso tiṇṇaṃ dhammānaṃ ko viseso ko adhippāyaso 1- kiṃ nānākaraṇanti evaṃ puṭṭhā tumhe bhikkhave tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ kinti byākareyyāthāti . Bhagavaṃmūlakā no bhante dhammā bhagavaṃnettikā bhagavaṃpaṭisaraṇā sādhu vata bhante bhagavantaṃyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantīti . tenahi bhikkhave suṇātha sādhukaṃ manasikarotha bhāsissāmīti . evaṃ bhanteti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ . Bhagavā etadavoca sace bhikkhave aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ tayome āvuso dhammā katame tayo rāgo doso moho ime kho āvuso tayo dhammā imesaṃ āvuso tiṇṇaṃ dhammānaṃ ko viseso ko adhippāyaso kiṃ nānākaraṇanti evaṃ puṭṭhā tumhe bhikkhave tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha rāgo kho āvuso appasāvajjo dandhavirāgī doso mahāsāvajjo khippavirāgī moho mahāsāvajjo dandhavirāgīti. @Footnote: 1 Po. adhippāyo. Ma. Yu. adhippāyāso. {508.1} Ko panāvuso hetu ko paccayo yena anuppanno vā rāgo uppajjati uppanno vā rāgo bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatīti . subhanimittantissa vacanīyaṃ tassa subhanimittaṃ ayoniso manasikaroto anuppanno ceva 1- rāgo uppajjati uppanno ca 2- rāgo bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattati ayaṃ kho āvuso hetu ayaṃ paccayo yena anuppanno vā rāgo uppajjati uppanno vā rāgo bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatīti. {508.2} Ko panāvuso hetu ko paccayo yena anuppanno vā doso uppajjati uppanno vā doso bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatīti . paṭighanimittantissa vacanīyaṃ tassa paṭighanimittaṃ ayoniso manasikaroto anuppanno ceva 3- doso uppajjati uppanno ca 4- doso bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattati ayaṃ kho āvuso hetu ayaṃ paccayo yena anuppanno vā doso uppajjati uppanno vā doso bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatīti. {508.3} Ko panāvuso hetu ko paccayo yena anuppanno vā moho uppajjati uppanno vā moho bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatīti . Ayoniso manasikārotissa vacanīyaṃ tassa ayoniso manasikaroto anuppanno ceva 5- moho uppajjati uppanno ca 6- moho bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattati ayaṃ kho āvuso hetu ayaṃ paccayo yena anuppanno vā moho uppajjati uppanno vā moho bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatīti. {508.4} Ko panāvuso hetu ko paccayo yena anuppanno vā 7- rāgo nuppajjati uppanno @Footnote:1-2-3-4-5-6 Po. Ma. vā. 7 Ma. ceva. ito paraṃ īdisameva. Vā rāgo pahīyatīti . asubhanimittantissa vacanīyaṃ tassa asubhanimittaṃ yoniso manasikaroto anuppanno ceva rāgo nuppajjati uppanno ca rāgo pahīyati ayaṃ kho āvuso hetu ayaṃ paccayo yena anuppanno vā rāgo nuppajjati uppanno vā rāgo pahīyatīti. {508.5} Ko panāvuso hetu ko paccayo yena anuppanno vā doso nuppajjati uppanno vā doso pahīyatīti . mettā cetovimuttītissa vacanīyaṃ tassa mettaṃ cetovimuttiṃ yoniso manasikaroto anuppanno ceva doso nuppajjati uppanno ca doso pahīyati 1- ayaṃ kho āvuso hetu ayaṃ paccayo yena anuppanno vā doso nuppajjati uppanno vā doso pahīyatīti. {508.6} Ko panāvuso hetu ko paccayo yena anuppanno vā moho nuppajjati uppanno vā moho pahīyatīti . yoniso manasikārotissa vacanīyaṃ tassa yoniso manasikaroto anuppanno ceva moho nuppajjati uppanno ca moho pahīyati ayaṃ kho āvuso hetu ayaṃ paccayo yena anuppanno vā moho nuppajjati uppanno vā moho pahīyatīti.