นิทานสูตร ที่ ๑

อรรถกถาปฐมนิทานสูตรที่ ๙

พึงทราบวินิจฉัยในปฐมนิทานสูตรที่ ๙ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า นิทานานิ ได้แก่ เหตุทั้งหลาย.

บทว่า กมฺมานํ สมุทยาย ความว่า เพื่อประโยชน์แก่การประมวลมาซึ่งกรรมที่เป็นวัฏฏคามี (กรรมที่ทำให้สัตว์เวียนว่ายตายเกิด).

บทว่า โลภปกตํ ความว่า ทำด้วยความโลภ.

บทว่า สาวชฺชํ แปลว่า มีโทษ.

บทว่า ตํ กมฺมํ กมฺมสมุทยาย สํวตฺตติ ความว่า กรรมนั้นย่อมเป็นไปเพื่อแก่การทำการประมวล ซึ่งกรรมสมุทัย (เหตุที่จะให้เกิดกรรม) แม้เหล่าอื่นที่เป็นวัฏฏคามี.

บทว่า น ตํ กมฺมํ กมฺมนิโรธาย ความว่า แต่กรรมนั้นไม่เป็นไปเพื่อประโยชน์แก่การดับวัฏฏคามีกรรม.

สุกฺกปกฺเข กมฺมานํ สมุทยายาติ วฏฺฏคามิกมฺมานํ ๒- สมุทยตฺถาย.

พึงทราบวินิจฉัยในกรรมฝ่ายขาวดังต่อไปนี้

บทว่า กมฺมานํ สมุทยาย ความว่า เพื่อประโยชน์แก่การเกิดขึ้นแห่งวัฏฏคามีกรรม. ๒- ฉ.ม.,อิ. วิวฏฺฏคามิกมฺมานํ

บททั้งปวงพึงทราบความโดยนัยดังนี้. จบอรรถกถาปฐมนิทานสูตรที่ ๙