วรรคที่ ๔

เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว อปฺปมตฺตกํ อิมสฺมึ ชมฺพูทีเป อารามรามเณยฺยกํ วนรามเณยฺยกํ ภูมิรามเณยฺยกํ โปกฺขรณีรามเณยฺยกํ อถโข เอตเทว พหุตรํ ยทิทํ อุกฺกูลวิกูลํ นทีวิทุคฺคํ ขาณุกณฺฏกฏฺฐานํ ปพฺพตวิสมํ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย ถลชา อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย โอทกา ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย มนุสฺเสสุ ปจฺจาชายนฺติ อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย อญฺญตฺร มนุสฺเสหิ ปจฺจาชายนฺติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย มชฺฌิเมสุ ชนปเทสุ ปจฺจาชายนฺติ อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย ปจฺจนฺติเมสุ ชนปเทสุ ปจฺจาชายนฺติ อวิญฺญาตาเรสุ มิลกฺเขสุ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย ปญฺญวนฺโต อชฬา อเนฬมูคา ปฏิพลา สุภาสิตทุพฺภาสิตสฺส อตฺถมญฺญาตต อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย ทุปฺปญฺญา ชฬา เอฬมูคา น ปฏิพลา สุภาสิตทุพฺภาสิตสฺส อตฺถมญฺญาตต ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย อริเยน ปญฺญาจกฺขุนา สมนฺนาคตา อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย อวิชฺชาคตา สมฺมูฬฺหา ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย ลภนฺติ ตถาคตํ ทสฺสนาย อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย น ลภนฺติ ตถาคตํ ทสฺสนาย เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย ลภนฺติ ตถาคตปฺปเวทิตํ ธมฺมวินยํ สวนาย อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย น ลภนฺติ ตถาคตปฺปเวทิตํ ธมฺมวินยํ สวนาย ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย สุตฺวา ธมฺมํ ธาเรนฺติ อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย สุตฺวา ธมฺมํ น ธาเรนฺติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย ธตานํ ธมฺมานํ อตฺถํ อุปปริกฺขนฺติ อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย ธตานํ ธมฺมานํ อตฺถํ น อุปปริกฺขนฺติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย อตฺถมญฺญาย ธมฺมมญฺญาย ธมฺมานุธมฺมํ ปฏิปชฺชนฺติ อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย อตฺถมญฺญาย ธมฺมมญฺญาย ธมฺมานุธมฺมํ น ปฏิปชฺชนฺติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย สํเวชนีเยสุ ฐาเนสุ สํวิชนฺติ อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย สํเวชนีเยสุ ฐาเนสุ น สํวิชนฺติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย สํวิคฺคา โยนิโส ปทหนฺติ อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย สํวิคฺคา โยนิโส น ปทหนฺติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย ววสฺสคฺคารมฺมณํ กริตฺวา ลภนฺติ สมาธึ ลภนฺติ จิตฺตสฺเสกคฺคตํ อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย ววสฺสคฺคารมฺมณํ กริตฺวา น ลภนฺติ สมาธึ น ลภนฺติ จิตฺตสฺเสกคฺคตํ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย อนฺนคฺครสคฺคานํ ลาภิโน อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย อนฺนคฺครสคฺคานํ น ลาภิโน อุญฺเฉน กปาลภตฺเตน ยาเปนฺติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย อตฺถรสสฺส ธมฺมรสสฺส วิมุตฺติรสสฺส ลาภิโน อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย อตฺถรสสฺส ธมฺมรสสฺส วิมุตฺติรสสฺส น ลาภิโน ฯ ตสฺมา ติห ภิกฺขเว เอวํ สิกฺขิตพฺพํ อตฺถรสสฺส ธมฺมรสสฺส วิมุตฺติรสสฺส ลาภิโน ภวิสฺสามาติ เอวํ หิ โว ภิกฺขเว สิกฺขิตพฺพนฺติ ฯ

เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว อปฺปมตฺตกํ อิมสฺมึ ชมฺพูทีเป อารามรามเณยฺยกํ วนรามเณยฺยกํ ภูมิรามเณยฺยกํ โปกฺขรณีรามเณยฺยกํ อถโข เอตเทว พหุตรํ ยทิทํ อุกฺกูลวิกูลํ นทีวิทุคฺคํ ขาณุกณฺฏกฏฺฐานํ ปพฺพตวิสมํ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย มนุสฺสา จุตา มนุสฺเสสุ ปจฺจาชายนฺติ อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย มนุสฺสา จุตา นิรเย ปจฺจาชายนฺติ ติรจฺฉานโยนิยา ปจฺจาชายนฺติ ปิตฺติวิสเย ๑ ปจฺจาชายนฺติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา #๑ ม. เปตฺติวิสเย ฯ สพฺพตฺถ อีทิสเมว ฯ เย มนุสฺสา จุตา เทเวสุ ปจฺจาชายนฺติ อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย มนุสฺสา จุตา นิรเย ปจฺจาชายนฺติ ติรจฺฉานโยนิยา ปจฺจาชายนฺติ ปิตฺติวิสเย ปจฺจาชายนฺติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย เทวา จุตา เทเวสุ ปจฺจาชายนฺติ อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย เทวา จุตา นิรเย ปจฺจาชายนฺติ ติรจฺฉานโยนิยา ปจฺจาชายนฺติ ปิตฺติวิสเย ปจฺจาชายนฺติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย เทวา จุตา มนุสฺเสสุ ปจฺจาชายนฺติ อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย เทวา จุตา นิรเย ปจฺจาชายนฺติ ติรจฺฉานโยนิยา ปจฺจาชายนฺติ ปิตฺติวิสเย ปจฺจาชายนฺติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย นิรยา จุตา มนุสฺเสสุ ปจฺจาชายนฺติ อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย นิรยา จุตา นิรเย ปจฺจาชายนฺติ ติรจฺฉานโยนิยา ปจฺจาชายนฺติ ปิตฺติวิสเย ปจฺจาชายนฺติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย นิรยา จุตา เทเวสุ ปจฺจาชายนฺติ อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย นิรยา จุตา นิรเย ปจฺจาชายนฺติ ติรจฺฉานโยนิยา ปจฺจาชายนฺติ ปิตฺติวิสเย ปจฺจาชายนฺติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย ติรจฺฉานโยนิยา จุตา มนุสฺเสสุ ปจฺจาชายนฺติ อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย ติรจฺฉานโยนิยา จุตา นิรเย ปจฺจาชายนฺติ ติรจฺฉานโยนิยา ปจฺจาชายนฺติ ปิตฺติวิสเย ปจฺจาชายนฺติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย ติรจฺฉานโยนิยา จุตา เทเวสุ ปจฺจาชายนฺติ อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย ติรจฺฉานโยนิยา จุตา นิรเย ปจฺจาชายนฺติ ติรจฺฉานโยนิยา ปจฺจายนฺติ ปิตฺติวิสเย ปจฺจาชายนฺติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย ปิตฺติวิสยา จุตา มนุสฺเสสุ ปจฺจาชายนฺติ อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย ปิตฺติวิสยา จุตา นิรเย ปจฺจาชายนฺติ ติรจฺฉานโยนิยา ปจฺจาชายนฺติ ปิตฺติวิสเย ปจฺจาชายนฺติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย ปิตฺติวิสยา จุตา เทเวสุ ปจฺจาชายนฺติ อถโข เอเตว สตฺตา พหุตรา เย ปิตฺติวิสยา จุตา นิรเย ปจฺจาชายนฺติ ติรจฺฉานโยนิยา ปจฺจาชายนฺติ ปิตฺติวิสเย ปจฺจาชายนฺติ ฯ วคฺโค จตุตฺโถ ฯ [๑]- ปสาทกรธมฺมาทิปาลิ