สรณียสูตร

2. Sāraṇīyasuttavaṇṇanā

Dutiye khattiyassāti jātiyā khattiyassa. Muddhābhisittassāti rājābhisekena muddhani abhisittassa. Sāraṇīyāni bhavantīti apammussanakāni 3- honti. Jātoti nibbatto. Yājīvaṃ sāraṇīyanti daharakāle jānituṃpi na sakkā, aparabhāge pana mātāpituādīhi ñātakehi taṃsaṃvāsehi vā 4- "tvaṃ asukajanapade asukanagare asukadivase asukanakkhatte jāto"ti ācikkhite sutvā tato paṭṭhāya yāvajīvaṃ sarati na sammussati. 5- Tena vuttaṃ "yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hotī"ti.

Idaṃ bhikkhave dutiyanti abhisekaṭṭhānaṃ nāma rañño balavatuṭṭhikaraṃ hoti, tenassa taṃ yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ. Saṅgāmavijayaṭṭhānepi eseva nayo. Ettha pana saṅgāmanti yuddhaṃ. Abhivijinitvāti jinitvā sattumaddanaṃ katvā. Tameva

@Footnote: 1 cha.Ma. vivaṭṭetvā 2-2 cha.Ma. ime pāṭhā na dissanti

@3 cha.Ma. sāraṇīyāni bhavantīti saritabbāni asammussatīyāni, i. sārāṇīyāni

@hontīti saritabbāni apammussanakāni 4 cha.Ma.,i. ñātakehi vā dāsādīhi vā

@5 ka. saritabbaṃyeva hoti na pammussitabbaṃ Saṅgāmasīsanti tameva saṅgāmaṭṭhānaṃ. Ajjhāvasatīti abhibhavitvā āvasati.

Idāni yasmā sammāsambuddhassa rañño jātiṭṭhānādīhi kattabbakiccaṃ natthi, imasmiṃ pana sāsane tappaṭibhāge tayo puggale dassetuṃ idaṃ kāraṇaṃ ābhataṃ, tasmā te dassento evameva kho bhikkhavetiādimāha. Tattha anagāriyaṃ pabbajito hotīti ettha catupārisuddhisīlaṃ 1- pabbajjānissitamevāti veditabbaṃ. Sāraṇīyaṃ hotīti "ahaṃ asukaraṭṭhe asukajanapade asukavihāre asukamāḷake asukadivāṭṭhāne asukacaṅkame asukarukkhamūle pabbajito"ti evaṃ yāvajīvaṃ saritabbameva hoti na pammussitabbaṃ.

Idaṃ dukkhanti ettakaṃ dukkhaṃ, na ito uddhaṃ dukkhaṃ atthi. Ayaṃ dukkha- samudayoti ettako dukkhasamudayo, na ito uddhaṃ dukkhasamudayo atthīti. Sesapadadvayepi eseva nayo. Evamettha catūhi saccehi sotāpattimaggo kathito. Kasiṇaparikammavipassanā- ñāṇāni pana maggasannissitāneva honti. Sāraṇīyaṃ hotīti "ahaṃ asukaraṭṭhe .pe. Asukarukkhamūle sotāpanno jāto"ti yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti asammussanīyaṃ.

Āsavānaṃ khayāti āsavānaṃ khayena. Cetovimuttinti phalasamādhiṃ. Paññā- vimuttinti phalapaññaṃ. 2- Sayaṃ abhiññā sacchikatvāti attanāva abhivisiṭṭhāya paññāya paccakkhaṃ katvā. Upasampajja viharatīti paṭilabhitvā viharati. Sāraṇīyanti "mayā asukaraṭṭhe .pe. Asukarukkhamūle arahattaṃ pattan"ti attano arahattappattaṭṭhānaṃ nāma yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti asammussanīyanti yathānusandhinā 3- desanaṃ niṭṭhapesi.