@ทิสฺสติ, ขุ.พุทฺธ. ๓๓/๕๙-ทีปงฺกรพุทฺธวํส ๔ ฉ. อิติ ๕ สี. อสมตฺถตาย สมฺมาสมฺพุทฺโธ"ติ วุตฺตํ. สพฺพาการปริปูโรว ปุญฺญุสฺสโย สพฺพาการปริปุณฺณเมว อตฺตภาวํ นิพฺพตฺเตตีติ ปุริโส โหติ อรหํ ๑- สมฺมาสมฺพุทฺโธ, น อิตฺถี.

[๒๘๐] ราชา อสฺส จกฺกวตฺตีติอาทีสุปิ ยสฺมา อิตฺถิยา โกโสหิตวตฺถุคุยฺหตาทีนํ ๒- อภาเวน ลกฺขณานิ น ปริปูเรนฺติ, ๓- อิตฺถีรตนาภาเวน สตฺตรตนํ ๔- น สมฺปชฺชติ, สพฺพมนุสฺเสหิ จ อธิโก อตฺตภาโว น โหติ. ตสฺมา "อฏฺฐานเมตํ ภิกฺขเว อนวกาโส ยํ อิตฺถี ราชา อสฺส จกฺกวตฺตี"ติ วุตฺตํ.

[๒๘๑] ยสฺมา จ สกฺกตฺตาทีนิ ตีณิ ฐานานิ อุตฺตมานิ, อิตฺถีลิงฺคญฺจ หีนํ, ๕- ตสฺมาปสฺสา สกฺกตฺตาทีนิ น ปฏิสิทฺธานิ. ๕- นนุ จ ยถา อิตฺถีลิงฺคํ, เอวํ ปุริสลิงฺคํปิ พฺรหฺมโลเก นตฺถิ. ตสฺมา "ยํ ปุริโส พฺรหฺมตฺตํ กาเรยฺย, ฐานเมตํ วิชฺชตี"ติปิ น วตฺตพฺพํ สิยาติ. โน น วตฺตพฺพํ. กสฺมา? อิธ ปุริสสฺส ตตฺถ นิพฺพตฺตนโต. พฺรหฺมตฺตนฺติ หิ มหาพฺรหฺมตฺตํ อธิปฺเปตํ. อิตฺถี จ อิธ ฌานํ ภาเวตฺวา กาลํ กตฺวา พฺรหฺมปาริสชฺชานํ สหพฺยตํ ๖- อุปปชฺชติ, น มหาพฺรหฺมานํ. ปุริโส ปน ตตฺถ น อุปฺปชฺชตีติ น วตฺตพฺโพ. สมาเนปิ เจตฺถ อุภยลิงฺคาภาเว ปุริสสณฺฐานาว พฺรหฺมาโน, น อิตฺถีสณฺฐานา. ตสฺมา สุวุตฺตเมเวตํ.

[๒๘๔] กายทุจฺจริตสฺสาติอาทีสุ ยถา นิมฺพวีชโกสาฏกิวีชานิ มธุรผลํ น นิพฺพตฺเตนฺติ, อสาตํ อมธุรเมว นิพฺพตฺเตนฺติ, เอวํ กายทุจฺจริตาทีนิ มธุรํ วิปากํ น นิพฺพตฺเตนฺติ, อมธุรเมว นิพฺพตฺเตนฺติ. ยถา จ อุจฺฉุวีชสาลิวีชาทีนิ มธุรํ สาธุเมว ๗- ผลํ นิพฺพตฺเตนฺติ, น อสาตํ กฏุกํ. เอวํ กายสุจริตาทีนิ มธุรเมว วิปากํ นิพฺพตฺเตนฺติ, น อมธุรํ. วุตฺตํปิ เจตํ:-

เล่มที่ ๒๐ อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต๖๔๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “วรรคที่ ๒”