อัจฉริยสูตร ที่ ๔

อรรถกถาจตุตถอัจฉริยสูตรที่ ๑๐

พึงทราบวินิจฉัยในจตุตถอัจฉริยสูตรที่ ๑๐ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า ขตฺติยปริสา ได้แก่ เหล่าขัตติยะที่อภิเษกและที่ยังไม่อภิเษก.

ได้ยินว่า ขัตติยะเหล่านั้นได้ฟังคำกล่าวพระคุณของพระเจ้าจักรพรรดินั้นว่า ธรรมดาว่าพระเจ้าจักรพรรดิงามน่าเลื่อมใส เที่ยวไปทางอากาศได้ ปกครองราชสมบัติ ทรงธรรม เป็นธรรมราชาดังนี้ เมื่อเห็นสมกับที่ได้ฟังมาก็ชื่นชม.

บทว่า ภาสติ ความว่า พระเจ้าจักรพรรดิได้ทำปฏิสันถารว่า พ่อคุณแม่คุณทั้งหลาย ท่านทั้งหลายยังบำเพ็ญราชธรรม รักษาประเพณีอยู่หรือ.

ส่วนในพราหมณ์ทั้งหลายก็จะทรงทำปฏิสันถารอย่างนี้ว่า ท่านอาจารย์ทั้งหลาย ท่านทั้งหลายสอนมนต์อยู่หรือ ศิษย์ทั้งหลายยังเรียนมนต์อยู่หรือ ท่านย่อมได้ทักขิณาบ้าง ผ้าบ้าง โคแดงบ้างหรือ.

ในคฤหบดีทั้งหลายจะทรงทำปฏิสันถารอย่างนี้ว่า พ่อเอ๋ย ท่านไม่ถูกเบียดเบียนด้วยค่าปรับสินไหม หรือด้วยเครื่องจองจำจากราชกูลบ้างหรือ ฝนยังตกต้องตามฤดูกาลอยู่หรือ ข้าวกล้าทั้งหลายได้ผลสมบูรณ์หรือ.

ในสมณะทั้งหลายจะทรงทำปฏิสันถารอย่างนี้ว่า อย่างไร ท่านผู้เจริญ บริขารของบรรพชิตหาได้ง่ายหรือ ขอท่านทั้งหลายอย่าละเลยสมณธรรมนี้แล. จบอรรถกถาจตุตถอัจฉริยสูตรที่ ๑๐

จบภยวรรควรรณนาที่ ๓

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ปฐมภยสูตร

๒. ทุติยภยสูตร

๓. ปฐมฌานสูตร

๔. ทุติยฌานสูตร

๕. ปฐมเมตตาสูตร

๖. ทุติยเมตตาสูตร

๗. ปฐมอัจฉริยสูตร

๘. ทุติยอจัฉริยสูตร

๙. ตติยอัจฉริยสูตร

๑๐. จตุตถอัจฉริยสูตร -----------------------------------------------------