สังโยชนสูตรที่ ๑ ข้อ [๑๓๑]
เล่มที่ ๒๑ · ข้อ ๑๓๑ · บรรทัด ๓๗๑๒
ปฏิภาณสูตรที่ ๒ ข้อ [๑๓๒] · อุคฆฏิตัญญุสูตรที่ ๓ ข้อ [๑๓๓] · อุฏฐานสูตรที่ ๔ ข้อ [๑๓๔] · สาวัชชสูตรที่ ๕ ข้อ [๑๓๕] · ปฐมสีลสูตรที่ ๖ ข้อ [๑๓๖] · ทุติยสีลสูตรที่ ๗ ข้อ [๑๓๗] · นิกกัฏฐสูตรที่ ๘ ข้อ [๑๓๘] · ธัมมกถิกสูตรที่ ๙ ข้อ [๑๓๙] · วาทีสูตรที่ ๑๐ ข้อ [๑๔๐] คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
14. 4. Puggalavagga
1. Saṃyojanasuttavaṇṇanā
Catutthassa paṭhame upapattipaṭilābhiyānīti yehi antarā upapattiṃ paṭilabhati. Bhavapaṭilābhiyānīti upapattibhavassa paṭilābhāya paccayāni. Sakadāgāmissāti idaṃ appahīnasaṃyojanesu ariyesu uttamakoṭiyā gahitaṃ. Yasmā pana antarāparinibbāyissa
@Footnote: 1 cha.Ma. sīlaṃ 2 Sī. balinā Antarā upapatti natthi, yaṃ pana so tattha jhānaṃ samāpajjati, taṃ kusalattā "upapattibhavassa paccayo"tveva saṅkhyaṃ gacchati. Tasmāssa "upapattipaṭilābhiyāni saṃyojanāni pahīnāni, bhavapaṭilābhiyāni saṃyojanāni appahīnānī"ti vuttaṃ. Orambhāgiyesu ca appahīnaṃ upādāya sakadāgāmissa avisesena "orambhāgiyāni saṃyojanāni appahīnānī"ti vuttaṃ. Sesamettha uttānameva.
2. Paṭibhāṇasuttavaṇṇanā
Dutiye yuttapaṭibhāṇo no muttapaṭibhāṇoti pañhaṃ kathento yuttameva katheti, sīghaṃ pana na katheti, saṇikameva kathetīti attho. Iminā nayena sabbapadāni veditabbāni.
3. Ugghaṭitaññūsuttavaṇṇanā
Tatiye catunnampi puggalānaṃ iminā suttena viseso veditabbo:-
"katamo ca puggalo ugghaṭitaññū, yassa puggalassa saha
udāhaṭavelāya dhammābhisamayo hoti, ayaṃ vuccati puggalo ugghaṭitaññū.
Katamo ca puggalo vipacitaññū, yassa puggalassa vitthārena atthe
vibhajiyamāne dhammābhisamayo hoti, ayaṃ vuccati puggalo vipacitaññū.
Katamo ca puggalo neyyo, yassa puggalassa uddesato paripucchato
yonisomanasikaroto kalyāṇamitte sevato bhajato payirupāsato anu-
pubbena dhammābhisamayo hoti, ayaṃ vuccati puggalo neyyo. Katamo
ca puggalo padaparamo, yassa puggalassa bahumpi suṇato bahumpi
bhaṇato bahumpi dhārayato bahumpi vācayato na tāya jātiyā dhammā-
bhisamayo hoti, ayaṃ vuccati puggalo padaparamoti 1-
@Footnote: 1 abhi. pu. 36/151/152 catukkapuggalapaññatti
4. Uṭṭhānaphalasuttavaṇṇanā
Catutthe uṭṭhānaviriyeneva divasaṃ vītināmetvā tassa nissandaphalamattaṃ kiñcideva labhitvā jīvikaṃ kappeti, taṃ pana uṭṭhānaṃ āgamma kiñci puññaphalaṃ na paṭilabhati, ayaṃ uṭṭhānaphalūpajīvī na kammaphalūpajīvī nāma. Cātummahārājike pana deve ādiṃ katvā sabbepi devā uṭṭhānaviriyena vinā puññaphalasseva upajīvanato kammaphalūpajīvino na uṭṭhānaphalūpajīvino nāma. Rājarājamahāmattādayo uṭṭhānaphalūpajīvino ca kammaphalūpajīvino ca. Nerayikasattā neva uṭṭhānaphalūpajīvino na kammaphalūpajīvino. Imasmiṃ sutte puññaphalameva kammaphalanti adhippetaṃ, tañca tesaṃ natthi.
5. Sāvajjasuttavaṇṇanā
Pañcame paṭhamo andhabālaputhujjano, dutiyo antarantarā kusalakārako lokiyaputhujjano, tatiyo sotāpanno, sakadāgāmianāgāminopi eteneva saṅgahitā. Catuttho khīṇāsavo. So hi ekanteneva anavajjo.
6-7. Sīlasuttādivaṇṇanā
[136-137] Chaṭṭhe paṭhamo lokiyamahājano, dutiyo sukkhavipassako sotāpanno ca sakadāgāmī ca, tatiyo anāgāmī. So hi yasmā taṃkhaṇikampi upapattinimittakaṃ jhānaṃ paṭilabhatiyeva, tasmā sukkhavipassakopi samādhismiṃ paripūrakārīyeva. Catuttho khīṇāsavoyeva. So hi sabbesaṃ līlādīnaṃ paccanīkānaṃ pahīnattā sabbattha paripūrakārī nāma. Sattamepi chaṭṭhe vuttanayeneva puggalaparicchedo veditabbo.
8. Nikkaṭṭhasuttavaṇṇanā
Aṭṭhame nikkaṭṭhakāyoti niggatakāyo. 1- Anikkaṭṭhacittoti anupaviṭṭhacitto. Kāyeneva gāmato nikkhanto, cittena araññe vasantopi gāmameva paviṭṭhoti vuttaṃ hoti. Iminā nayena sabbattha attho veditabbo.
@Footnote: 1 Ma. vigatakāyo
9. Dhammakathikasuttavaṇṇanā
Navame asahitanti atthena asaṃyuttaṃ. Na kusalā hotīti acchekā 1- hoti. Sahitāsahitassāti atthanissitassa vā anissitassa vā. Evaṃ sabbattha attho veditabbo.
10. Vādīsuttavaṇṇanā
Dasame atthato pariyādānaṃ gacchatīti aṭṭhakathaṃ pucchito pariyādānaṃ parikkhayaṃ gacchati, kathetuṃ na sakkoti. No byañjanatoti byañjanaṃ panassa pavattati na pariyādiyati. Eseva nayo sabbatthāti.
Puggalavaggo catuttho.
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๑๕ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด