ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๑
  6. /
  7. จตุตถปัณณาสก์
  8. /
  9. ๑. อินทรียวรรค

๑. อินทรียวรรค

เล่มที่ ๒๑ · ข้อ ๑๕๑ · บรรทัด ๓๘๘๔

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

4. Catutthapaṇṇāsaka

16. 1. Indriyavagga

1. Indriyasuttādivaṇṇanā

[151]

Catutthassa paṭhame saddhādhurena indatthaṃ karotīti saddhindriyaṃ. Sesesupi eseva nayo. Dutiye assaddhiye akampanaṭṭhena saddhābalaṃ. Sesesupi eseva nayo. Tatiye anavajjabalanti niddosabalaṃ. Saṅgahakabalanti saṅgahitabbayuttakānaṃ saṅgaṇhanabalaṃ. Catutthapañcamāni uttānatthāneva.

6. Kappasuttavaṇṇanā

[156]

Chaṭṭhe saṃvaṭṭoti 1- ettha tayo saṃvaṭṭā āposaṃvaṭṭo tejosaṃvaṭṭo vāyosaṃvaṭṭoti. Tisso saṃvaṭṭasīmā ābhassarā subhakiṇhā vehapphalāti. Yadā kappo tejena saṃvaṭṭati. Ābhassarato heṭṭhā agginā ḍayhati. Yadā āpena saṃvaṭṭati, subhakiṇhato heṭṭhā udakena vilīyati. Yadā vāyunā 2- saṃvaṭṭati, vehapphalato heṭṭhā vātena viddhaṃseti. Vitthārato pana sadāpi ekaṃ buddhakkhettaṃ vinassati. Ayamettha saṅkhepo, vitthārakathā pana visuddhimagge 3- vuttanayeneva veditabbā.

7. Rogasuttavaṇṇanā

[157]

Sattame vighātavāti mahicchāpaccayena vighātena dukkhena samannāgato. Asantuṭṭhoti catūsu paccayesu tīhi santosehi asantuṭṭho. Anavaññapaṭilābhāyāti parehi anavajānanassa paṭilābhatthāya. Lābhasakkārasilokappaṭilābhāyāti susaṅkhata- catupaccayasaṅkhātassa lābhasakkārassa ceva vaṇṇabhaṇanasaṅkhātassa silokassa ca

@Footnote: 1 cha.Ma. saṃvaṭṭatīti 2 cha.Ma. vātena 3 visuddhi. 2/258 Paṭibhābhatthāya. Saṅkhāya kulāni upasaṅkamatīti "iti maṃ ete jānissantī"ti jānanatthāya kulāni upasaṅkamati. Sesapadesupi eseva nayo.

8. Parihānisuttavaṇṇanā

[158]

Aṭṭhame gambhīresūti atthagambhīresu. Ṭhānāṭhānesūti kāraṇākāraṇesu. Na kamatīti na vahati 1- nappavattati. Paññācakkhunti ettha uggahaparipucchāpaññāpi vaṭṭati, sammasanapaṭivedhapaññāpi vaṭṭatiyeva.

9. Bhikkhunīsuttavaṇṇanā

[159]

Navame ehi tvanti there paṭibaddhacittā taṃ pahiṇituṃ evamāha. Sasīsaṃ pārupitvāti saha sīsena kāyaṃ pārupitvā. Mañcake nipajjīti vegena mañcakaṃ paññāpetvā tattha nipajji. Etadavocāti tassā ākāraṃ sallakkhetvā lobhapahānatthāya saṇheneva asubhakathaṃ kathetuṃ etaṃ avoca. Āhārasambhūtoti āhārena sambhūto āhāraṃ nissāya vaḍḍhito. Āhāraṃ nissāya āhāraṃ pajahatīti paccuppannaṃ kavaḷiṅkārāhāraṃ nissāya taṃ evaṃ yoniso sevamāno pubbakammasaṅkhātaṃ āhāraṃ pajahati. Paccuppannepi pana kavaḷiṅkārāhāre nikantitaṇhā pajahitabbāva.

Taṇhaṃ pajahatīti idāni evaṃ pavattaṃ paccuppannataṇhaṃ nissāya vaṭṭamūlikaṃ pubbataṇhaṃ pajahati. Ayaṃ pana paccuppannataṇhā kusalā akusalāti? kusalā. Sevitabbā na sevitabbāti? sevitabbā. Paṭisandhiṃ ākaḍḍhati nākaḍḍhatīti? nākaḍḍhati. Ekissāpi pana paccuppannāya sevitabbataṇhāya nikanti pajahitabbāyeva. So hi nāma āyasmā āsavānaṃ khayā .pe. Upasampajja viharissati, kimaṅgaṃ panāhanti ettha kiṃ maṅgaṃ panāti kāraṇaparivitakkanametaṃ. Idaṃ vuttaṃ hoti:- so āyasmā arahattaphalaṃ sacchikatvā viharissati, ahaṃ kena kāraṇena na sacchikatvā

@Footnote: 1 cha.Ma. nāvagāhati Viharissāmi, sopi hi āyasmā sammāsambuddhasseva putto, ahampi sammāsambuddhasseva putto, mayhampetaṃ uppajjissatīti. Mānaṃ nissāyāti imaṃ evaṃ uppannaṃ sevitabbamānaṃ nissāya. Mānaṃ pajahatīti vaṭṭamūlakaṃ pubbamānaṃ pajahati. Yaṃ nissāya panesa taṃ pajahati, sopi taṇhā viya akusalo ceva sevitabbo ca, no ca paṭisandhiṃ ākaḍḍhati. Nikanti pana tasmiṃpi pajahitabbāva.

Setughāto vutto bhagavatāti padaghāto paccayaghāto buddhena bhagavatā kathito. Iti imehi catūhi aṅgehi there desanaṃ vinivaṭṭente tassā bhikkhuniyā theraṃ ārabbha uppanno chandarāgo vigacchi. 1- Sāpi theraṃ khamāpetuṃ accayaṃva desesi, theropi tassā paṭiggaṇhi. Taṃ dassetuṃ athakho sā bhikkhunītiādi vuttaṃ.

10. Sugatavinayasuttavaṇṇanā

[160]

Dasame duggahitanti uppaṭipāṭiyā gahitaṃ. Pariyāpuṇantīti vaḷañjenti kathenti. Padabyañjanehīti ettha padameva atthassa byañjanato byañjananti vuttaṃ. Dunnikkhittassāti duṭṭhu nikkhittassa uppaṭipāṭiyā ṭhapitassa. Atthopi dunnayo hotīti aṭṭhakathā nīharitvā kathetuṃ na sakkā hoti. Chinnamūlakoti mūlabhūtānaṃ bhikkhūnaṃ upacchinnattā chinnamūlako. Appaṭisaraṇoti appatiṭṭho. Bāhullikāti paccayabāhullikāyaṃ 2- paṭipannā. Sāthalikāti tisso sikkhā sithilaggahaṇena gaṇhanakā. Okkamane pubbaṅgamāti pañcanīvaraṇāni avagamanato okkamananti vuccanti, tattha pubbaṅgamāti attho. Paviveketi tividhaviveke. Nikkhittadhurāti nibbiriyā. Idha 3- pana sabbattha attho veditabbo.

Indriyavaggo paṭhamo.

@Footnote: 1 cha.Ma. apagañchi 2 cha.Ma. paccayabāhullāya 3 cha.Ma. iminā nayena

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๑๕ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๕. อาภาวรรคกลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๑จตุตถปัณณาสก์หัวข้อถัดไป๒. ปฏิปทาวรรค