สังวรสูตร

๔. สํวรสุตฺตวณฺณนา

จตุตฺเถ ปธานานีติ วิริยานิ. สํวรปฺปธานนฺติ จกฺขาทีนิ สํวรนฺตสฺส อุปฺปนฺนวิริยํ. ปหานปฺปธานนฺติ กามวิตกฺกาทโย ปชหนฺตสฺส อุปฺปนฺนวิริยํ. ภาวนาปฺปธานนฺติ สมฺโพชฺฌงฺเค ภาเวนฺตสฺส อุปฺปนฺนวิริยํ. อนุรกฺขนาปฺปธานนฺติ สมาธินิมิตฺตํ อนุรกฺขนฺตสฺส อุปฺปนฺนวิริยํ.

วิเวกนิสฺสิตนฺติอาทีสุ วิเวโก วิราโค นิโรโธติ ตีณิปิ นิพฺพานสฺส นามานิ. นิพฺพานญฺหิ อุปธิวิเวกตฺตา วิเวโก, ตํ อาคมฺม ราคาทโย วิรชฺชนฺตีติ วิราโค, นิรุชฺฌนฺตีติ นิโรโธ. ตสฺมา วิเวกนิสฺสิตนฺติอาทีสุ อารมฺมณวเสน วา อธิคนฺตพฺพ- วเสน วา นิพฺพานนิสฺสิตนฺติ อตฺโถ. โวสฺสคฺคปริณามินฺติ เอตฺถ เทฺว โวสฺสคฺคา ปริจฺจาคโวสฺสคฺโค จ ปกฺขนฺทนโวสฺสคฺโค จ. ตตฺถ วิปสฺสนา ตทงฺควเสน กิเลเส จ ขนฺเธ จ ราคํ ปริจฺจชตีติ ๔- ปริจฺจาคโวสฺสคฺโค. มคฺโค อารมฺมณวเสน นิพฺพานํ ปกฺขนฺทตีติ ปกฺขนฺทนโวสฺสคฺโค. ตสฺมา โวสฺสคฺคปริณามินฺติ ยถา ภาวิยมาโน สติสมฺโพชฺฌงฺโค โวสฺสคฺคตฺถาย ปริณามติ, วิปสฺสนาภาวญฺจ มคฺคภาวญฺจ ปาปุณาติ, เอวนฺตํ ภาเวตีติ อยเมตฺถ อตฺโถ. เสสปเทสุปิ เอเสว นโย. ภทฺทกนฺติ ลทฺธกํ. สมาธินิมิตฺตํ วุจฺจติ อฏฺฐิกสญฺญาทิวเสน อธิคโต สมาธิเยว. อนุรกฺขตีติ สมาธิปจฺจนีกธมฺเม ๕- ราคโทสโมเห โสเสนฺโต ๖- รกฺขติ. เอตฺถ จ อฏฺฐิกสญฺญาทิกา

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. สุขิตา ๒ ม. อสาเทนฺโต

@๓ สํ. ข. ๑๗/๗๖/๖๘ อรหนฺตสุตฺต ๔ สี. ขนฺเธ จ ปริจฺจชตีติ,

@สุ.วิ. ๓/๓๑๐/๒๑๖ อริยวํสจตุกฺกวณฺณนา ๕ ม. สมาธิปริยุฏฺฐิตธมฺเม,

@ก. สมาธิปจฺจตฺถิกธมฺเม ๖ ฉ.ม. โสเธนฺโต ปญฺเจว สญฺญา วุตฺตา, อิมสฺมึ ปน ฐาเน ทสปิ อสุภานิ วิตฺถาเรตฺวา กเถตพฺพานิ. เตสํ วิตฺถาโร วิสุทฺธิมคฺเค ๑- วุตฺโตเยว. คาถายํ สํวราทินาเมน สํวราทินิปฺผาทกํ ๒- วิริยเมว วุตฺตํ. ขยํ ทุกฺขสฺส ปาปุเณติ ทุกฺขกฺขยสงฺขาตํ อรหตฺตํ ปาปุเณยฺยาติ.