วิปัลลาสสูตร

๙. วิปลฺลาสสุตฺตวณฺณนา

นวเม สญฺญาวิปลฺลาสาติ สญฺญาย วิปลฺลตฺถภาวา, จตสฺโส วิปรีตสญฺญาโยติ อตฺโถ. เสสปททฺวเยปิ เอเสว นโย. อนิจฺเจ ภิกฺขเว นิจฺจนฺติ สญฺญาวิปลฺลาโสติ อนิจฺจวตฺถุสฺมึ "นิจฺจํ อิทนฺ"ติ เอวํ คเหตฺวา อุปฺปชฺชนกสญฺญา, สญฺญาวิปลฺลาโสติ อตฺโถ. อิมินา นเยน สพฺพปเทสุ อตฺโถ เวทิตพฺโพ.

อนตฺตนิ จ อตฺตาติ อนตฺตนิ "อตฺตา"ติ เอวํ สญฺญิโนติ อตฺโถ. มิจฺฉาทิฏฺฐิหตาติ น เกวลํ สญฺญิโนว, สญฺญาย วิย อุปฺปชฺชมานาย มิจฺฉาทิฏฺฐิยาปิ

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. ปญฺจาลปุตฺโตติ ปญฺจาลพฺราหฺมณิยา

@๒ สี. อนปตีตปทพฺยญฺชนาย, ฉ.ม. อปติตปทพฺยญชนาย วิหตา. ๑- ขิตฺตจิตฺตาติ สญฺญาทิฏฺฐิโย วิย อุปฺปชฺชมาเนน ขิตฺเตน ๒- จิตฺเตน สมนฺนาคตา. วิสญฺญิโนติ เทสนามตฺตเมตํ, วิปรีตสญฺญาจิตฺตทิฏฺฐิโนติ อตฺโถ. เต โยคยุตฺตา มารสฺสาติ เต มารสฺส โยเค ยุตฺตา นาม โหนฺติ. อโยคกฺเขมิโนติ จตูหิ โยเคหิ เขมํ นิพฺพานํ อปฺปตฺตา. สตฺตาติ ปุคฺคลา. พุทฺธาติ จตุสจฺจพุทฺธา. อิมํ ธมฺมนฺติ จตุสจฺจธมฺมํ. สจิตฺตํ ปจฺจลทฺธาติ สกจิตฺตํ ปฏิลภิตฺวา. อนิจฺจโต ทกฺขุนฺติ อนิจฺจภาเวเนว อทฺทสํสุ. อสุภตทฺทสุนฺติ อสุภํ อสุภโตเยว อทฺทสํสุ. สมฺมาทิฏฺฐิสมาทานาติ คหิตสมฺมาทสฺสนา. สพฺพํ ทุกฺขํ อุปจฺจคุนฺติ สกลํ วฏฺฏทุกฺขํ สมติกฺกนฺตา.