ธรรมิกสูตร

๑๐. อธมฺมิกสุตฺตวณฺณนา

ทสเม อธมฺมิกา โหนฺตีติ โปราณกราชูหิ ฐปิตํ ทสภาคพลิญฺเจว อปราธานุรูปญฺจ ทณฺฑํ อคฺคเหตฺวา อติเรกพลิโน เจว อติเรกทณฺฑสฺส จ คหเณน อธมฺมิกา. ราชายุตฺตาติ รญฺโญ ชนปเทสุ กิจฺจสํวิธายกา อายุตฺตกปุริสา. พฺราหฺมณคหปติกาติ อนฺโตนครวาสิโน พฺราหฺมณคหปตโย. เนคมชานปทาติ นิคมวาสิโน เจว ชนปทวาสิโน จ. วิสมนฺติ วิสมา หุตฺวา, อสมเยน วายนฺตีติ อตฺโถ. วิสมาติ น สมา, อติถทฺธา วา อติมุทุกา วาติ อตฺโถ. อปญฺชสาติ มคฺคโต อปคตา, อุมฺมคฺคคามิโน หุตฺวา วายนฺตีติ อตฺโถ. เทวตา ปริกุปิตา ภวนฺตีติ วาเตสุ หิ วิสเมสุ อปญฺชเสสุ วายนฺเตสุ รุกฺขา ภิชฺชนฺติ, วิมานานิ

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. วฑฺฒนตฺถาย ปธานํ ภิชฺชนฺติ. ตสฺมา เทวตา ปริกุปิตา ภวนฺติ. ตา เทวสฺส สมฺมา วสฺสิตุํ น เทนฺติ. เตน วุตฺตํ เทโว น สมฺมา ธารํ อนุปฺปเวจฺฉตีติ. วิสมปากานิ สสฺสานิ ภวนฺตีติ เอกสฺมิญฺจ ฐาเน คพฺภีนิ โหนฺติ, เอกสฺมึ สญฺชาตขีรานิ, เอกํ ฐานํ ปจฺจตีติ เอวํ วิสมปากานิ สสฺสานิ ภวนฺติ.

สมํ นกฺขตฺตานิ ตารกรูปานิ ปริวตฺตนฺตีติ ยถา กตฺติกปุณฺณมา กตฺติกนกฺขตฺตเมว ลภติ, มาคสิรปุณฺณมา ๑- มาคสิรนกฺขตฺตเมวาติ เอวํ ตสฺมึ ตสฺมึ มาเส สา สา ปุณฺณมา ตํ ตํ นกฺขตฺตเมว ลภติ, ตถา สมํ ๒- ปริวตฺตนฺติ. สมํ วาตา วายนฺตีติ อวิสมา หุตฺวา สมยสฺมึเยว วายนฺติ, ฉ มาเส อุตฺตรา วาตา, ฉ มาเส ทกฺขิณาติ เอวํ เตสํ เตสํ ชนปทานํ อนุรูเป สมเย วายนฺติ. สมาติ สมปฺปวตฺติโน นาติถทฺธา นาติมุทู. ปญฺชสาติ มคฺคปฏิปนฺนา, มคฺเคเนว วายนฺติ, โน อมคฺเคนาติ อตฺโถ.

ชิมฺหํ คจฺฉตีติ กุฏิลํ คจฺฉติ, อติตฺถํ คณฺหาติ. เนตฺเต ๓- ชิมฺหํ คเต สตีติ นยตีติ เนตฺตา. ตสฺมึ เนตฺเต ๔- ชิมฺหํ คเต กุฏิลํ คนฺตฺวา อติตฺถํ คณฺหนฺเต อิตราป อติตฺถเมว คณฺหนฺตีติ อตฺโถ. เนเตติปิ ๕- ปาโฐ. ทุกฺขํ เสตีติ ทุกฺขํ สยติ, ทุกฺขิตํ โหตีติ อตฺโถ.

ปตฺตกมฺมวคฺโค ทุติโย.

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. มิคสิรปุณฺณมา ๒ ฉ.ม. สมฺมา

@๓ สี. เต ๔ สี. เนตา ๕ สี. เนตฺเตติปิ, ม. นีเตติปิ