๑. ทัตวาอวชานาติสูตร

๑๕. ๕. ติกณฺฑกีวคฺค

๑. อวชานาติสุตฺตวณฺณนา

ปญฺจมสฺส ปฐเม สํวาเสนาติ เอกโตวาเสน. อาเทยฺยมุโขติ ๔- อาทิยนมุโข, คหณมุโขติ อตฺโถ. ตเมนํ ทตฺวา อวชานาตีติ "อยํ ทินฺนํ ปฏิคฺคเหตุเมว ชานาตี"ติ เอวํ อวมญฺญติ. ตเมนํ สํวาเสน อวชานาตีติ อปฺปมตฺตเก กิสฺมิญฺจิเทว

@เชิงอรรถ: ๑ ก. ติปฺปานนฺติ ๒ ฉ.ม. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ

@๓ ฉ.ม. อปทิสฺสตีติ ๔ สี. อาทิยฺยมุโขติ, ม. อาทิยมุโขติ กุชฺฌิตฺวา "ชานามหํ ตยา กตกมฺมํ, เอตฺตกํ อทฺธานํ อหํ กึ กโรนฺโต วสึ, นนุ ตุยฺหเมว กตากตํ วีมํสนฺโต"ติอาทีนิ วตฺตา โหติ. อถ อิตโร "อทฺธา โกจิ มยฺหํ โทโส ภวิสฺสตี"ติ กิญฺจิ ปฏิปฺผริตุํ น สกฺโกติ. ตํ ขิปฺปญฺเญว อธิมุจฺจิโต ๑- โหตีติ ตํ วณฺณํ วา อวณฺณํ วา สีฆเมว สทฺทหติ. สทฺทหนฏฺเฐน หิ อาทาเนน เอส อาทิยนมุโขติ วุตฺโต. ๒- อาธียมุโขติ ๓- ปาลิยา ปน ฐปิตมุโขติ อตฺโถ. มคฺเค ขตอาวาโฏ วิย อาคตาคตํ อุทกํ วณฺณํ วา อวณฺณํ วา สทฺทหนวเสน สมฺปฏิจฺฉิตุํ ฐปิตมุโขติ วุตฺตํ โหติ.

อิตฺตรสทฺโธติ ปริตฺตสทฺโธ. กุสลากุสเล ธมฺเม น ชานาตีติอาทีสุ กุสเล ธมฺเม "อิเม กุสลา"ติ น ชานาติ, อกุสเล ธมฺเม "อิเม อกุสลา"ติ น ชานาติ. ตถา สาวชฺเช สโทสธมฺเม "อิเม สาวชฺชา"ติ, อนวชฺเช จ นิทฺโทสธมฺเม "อิเม อนวชฺชา"ติ, หีเน หีนาติ, ปณีเต ปณีตาติ. กณฺหสุกฺกสปฺปฏิภาเคติ "อิเม กณฺหา สุกฺเก ปฏิพาหิตฺวา ๔- ฐิตตฺตา สปฺปฏิภาคา นาม, อิเม จ สุกฺกา กเณฺห ปฏิพาหิตฺวา ฐิตตฺตา สปฺปฏิภาคา"ติ น ชานาติ.