๑. สัทธรรมนิยามสูตร ที่ ๑

๔. จตุตถปัณณาสก์

๑. สัทธัมมวรรค

หมวดว่าด้วยพระสัทธรรม

๑. ปฐมสัมมัตตนิยามสูตร

ว่าด้วยสัมมัตตนิยาม ๑- สูตรที่ ๑

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย บุคคลประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ แม้ฟังสัทธรรมอยู่ ก็ไม่อาจหยั่งลงสู่สัมมัตตนิยามในกุศลธรรมทั้งหลาย

ธรรม ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. วิพากษ์วิจารณ์คำพูด ๒-

๒. วิพากษ์วิจารณ์ผู้พูด ๓-

๓. วิพากษ์วิจารณ์ตน ๔-

๔. เป็นผู้มีจิตฟุ้งซ่าน คือมีจิตไม่แน่วแน่ฟังธรรม

๕. มนสิการโดยไม่แยบคาย

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล แม้ฟังสัทธรรมอยู่ ก็ไม่อาจหยั่งลงสู่สัมมัตตนิยามในกุศลธรรมทั้งหลาย

ภิกษุทั้งหลาย ส่วนบุคคลประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ ฟังสัทธรรมอยู่ เป็นผู้อาจหยั่งลงสู่สัมมัตตนิยามในกุศลธรรมทั้งหลาย

@เชิงอรรถ :

@๑ สัมมัตตนิยาม ในที่นี้หมายถึงอริยมรรคมีองค์ ๘ (องฺ.ปญฺจก.อ. ๓/๑๕๑/๕๙, สํ.ข.อ. ๒/๓๐๒-๓๑๑/๓๗๘)

@และดู สํ.ข. ๑๗/๓๐๒-๓๑๑/๑๘๗-๑๙๑ ประกอบ

@๒ วิพากษ์วิจารณ์คำพูด หมายถึงพูดว่า “นั่นเรื่องอะไร” (องฺ.ปญฺจก.อ. ๓/๑๕๑/๕๙)

@๓ วิพากษ์วิจารณ์ผู้พูด หมายถึงพูดว่า “ผู้นั้นพูดเรื่องอะไร ผู้นี้จะรู้อะไร” (องฺ.ปญฺจก.อ. ๓/๑๕๑/๕๙)

@๔ วิพากษ์วิจารณ์ตน หมายถึงพูดว่า “เรารู้หรือว่า คำพูดนั้นของเรามีน้ำหนักที่น่าเชื่อถือได้แค่ไหนกัน”

@(องฺ.ปญฺจก.อ. ๓/๑๕๑/๕๙)

ธรรม ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. ไม่วิพากษ์วิจารณ์คำพูด

๒. ไม่วิพากษ์วิจารณ์ผู้พูด

๓. ไม่วิพากษ์วิจารณ์ตน

๔. เป็นผู้มีจิตไม่ฟุ้งซ่าน คือมีจิตแน่วแน่ฟังธรรม

๕. มนสิการโดยแยบคาย

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล ฟังสัทธรรมอยู่ เป็นผู้อาจหยั่งลงสู่สัมมัตตนิยามในกุศลธรรมทั้งหลาย

ปฐมสัมมัตตนิยามสูตรที่ ๑ จบ